Tại một đại lý ô tô ở Bangkok (Thái Lan), một người đàn ông lái chiếc Mercedes đến cửa hàng và dự định trả tiền mặt mua ngay một chiếc xe điện, dù trước đó xe điện không nằm trong kế hoạch mua xe của ông.
Các đại lý địa phương cho biết những trường hợp như vậy gần đây không hề hiếm. Khi giá dầu quốc tế biến động tăng vọt do cuộc chiến Iran và chi phí nhiên liệu tăng, nhiều người tiêu dùng bắt đầu đánh giá lại chi phí sử dụng lâu dài của xe chạy xăng, từ đó chuyển sang cân nhắc dùng xe điện.
Hãng SCMP hôm 8/3 cho biết kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành hành động quân sự nhằm vào Iran, căng thẳng ở Trung Đông làm gia tăng rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu mỏ, khiến thị trường năng lượng quốc tế biến động mạnh. Điều này cũng khiến các quốc gia Đông Nam Á – vốn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nhiên liệu – phải đối mặt với áp lực chi phí năng lượng tăng cao.
Trong bối cảnh đó, sức hấp dẫn của xe điện tại Đông Nam Á tiếp tục tăng lên. Sự bất ổn của giá dầu do yếu tố địa chính trị đang trở thành một chất xúc tác mới thúc đẩy quá trình điện hóa giao thông trong khu vực.
Thị trường xe điện Đông Nam Á vốn đã tăng trưởng từ trước. Thực tế, đà tăng trưởng của xe điện tại Đông Nam Á đã xuất hiện từ vài năm trước. Theo dữ liệu của tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, trong số xe mới bán ra tại Đông Nam Á năm 2025, cứ 6 xe thì có 1 là xe điện, tương đương khoảng 16% thị phần. Tỷ lệ thâm nhập của xe điện tại khu vực này đã vượt qua một số thị trường ở châu Âu và Mỹ.
Trong đó, tại Indonesia doanh số xe điện năm 2025 tăng 49% so với năm trước, thị phần đạt 18%, cao hơn mức trung bình của ASEAN.
Chính sách hỗ trợ và giá xe giảm thúc đẩy thị trường
Trong vài năm qua, trợ cấp của chính phủ, ưu đãi thuế và chiến lược giảm giá của các hãng xe đã giúp xe điện nhanh chóng tràn vào thị trường Đông Nam Á. Các quốc gia như Thái Lan, Indonesia và Malaysia đã giảm thuế nhập khẩu, cung cấp trợ giá mua xe điện nhằm thu hút các hãng xe điện đầu tư và mở rộng thị trường.
Ví dụ, Thái Lan từng triển khai chương trình trợ giá xe điện kéo dài 3 năm, tổng quy mô lên tới hơn 1 tỷ USD.
Theo chính sách này, người mua xe điện có giá dưới 2 triệu baht (56.000 USD) có thể được nhận trợ cấp tối đa 100.000 baht (1.800 USD).
Nhờ sự hỗ trợ của chính sách và nhu cầu thị trường, các thương hiệu Trung Quốc đang trở thành những người chơi quan trọng trong thị trường xe điện Đông Nam Á.
Các hãng xe Trung Quốc được hưởng lợi. Các hãng như BYD, Great Wall Motors, GAC Aion, Deepal đã lần lượt gia nhập thị trường Thái Lan, cạnh tranh với các hãng xe truyền thống của Nhật Bản và Hàn Quốc như Nissan và Hyundai.
Theo giá bán tại địa phương, một số mẫu xe điện Trung Quốc giá rẻ, có ưu thế rõ rệt về giá; một số xe điện cỡ nhỏ trên thị trường xe cũ chỉ khoảng 200.000 baht (5.600 USD),những mẫu xe có cấu hình cao hơn có giá khoảng gấp đôi.
Đông Nam Á cũng đang phát triển mạnh ngành xe điện nội địa
Ở cấp độ công nghiệp, các quốc gia Đông Nam Á cũng đang thúc đẩy ngành công nghiệp xe điện nội địa.
Ví dụ, hãng xe Việt Nam VinFast đang tăng trưởng rất nhanh tại thị trường nội địa. Năm 2025 doanh số trong nước VinFast là 175.099 chiếc, dẫn đầu thị trường, lần đầu vượt qua Toyota (72.000 xe). Thương hiệu quốc gia Malaysia Proton (được Geely của Trung Quốc hỗ trợ công nghệ) cũng đã ra mắt các mẫu xe điện mới và đạt kết quả bán hàng khá tốt. Dữ liệu cho thấy, số xe ô tô điện đăng ký tại Malaysia năm 2025 đạt 44.000 chiếc, tăng gấp đôi so với năm trước.
Hiện nay, nhiều chính phủ trong khu vực Đông Nam Á đang chuyển trọng tâm từ trợ cấp tiêu dùng sang phát triển công nghiệp và hạ tầng. Ví dụ, Malaysia đang điều chỉnh giảm chính sách ưu đãi nhập khẩu xe điện nhằm hỗ trợ các thương hiệu nội địa. Đồng thời, nước này cũng đang xây dựng mạng lưới trạm sạc toàn quốc. Theo kế hoạch, Malaysia sẽ xây dựng khoảng 10.000 trạm sạc, nhưng hiện vẫn còn một số dự án chưa đi vào hoạt động.
Xu hướng điện hóa xe ô tô đang dần hình thành
Các nhà phân tích cho rằng dù hạ tầng vẫn còn thiếu, nhưng xu hướng điện hóa ô tô tại Đông Nam Á đã dần hình thành. Các yếu tố thúc đẩy bao gồm: chi phí pin liên tục giảm; xe ngày càng thông minh hơn và người tiêu dùng nhạy cảm hơn với biến động giá nhiên liệu.
Quan trọng hơn, đối với các quốc gia Đông Nam Á phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng, xe điện không chỉ là nâng cấp phương tiện giao thông, mà còn liên quan đến an ninh năng lượng và ổn định tài chính quốc gia.
Trong bối cảnh giá dầu quốc tế dễ bị tác động bởi địa chính trị, việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế đang trở thành động lực thực tế để các nước Đông Nam Á thúc đẩy điện hóa phương tiện giao thông.
Theo Guancha, Ifeng
