Trung Quốc đã bác bỏ một báo cáo cho rằng Bắc Kinh sắp bán loại tên lửa được mệnh danh là “sát thủ tàu sân bay” cho Iran, nhưng nếu điều đó xảy ra, đây có thể là yếu tố làm thay đổi cục diện trong bất kỳ cuộc đối đầu nào với Mỹ.
Chỉ vài ngày trước các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, một bản tin cho rằng Bắc Kinh đang tiến gần tới việc bán các tên lửa hành trình siêu thanh cho Tehran – động thái có thể tăng cường đáng kể năng lực của nước Cộng hòa Hồi giáo trong việc đối phó với các tàu sân bay Mỹ.
Trước khi thế giới kịp xác định liệu những tên lửa Trung Quốc có khả năng thay đổi cuộc chơi này thực sự sẽ xuất hiện trong một cuộc xung đột giữa Iran và lực lượng Mỹ hay không, Bắc Kinh đã nhanh chóng phủ nhận báo cáo được hãng Reuters đăng ngày 24/2.
Dẫn lời sáu nguồn tin, Reuters cho biết thỏa thuận – liên quan đến phiên bản xuất khẩu CM-302 của tên lửa YJ-12 thuộc Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) – đã “gần hoàn tất”. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Trung Quốc sau đó khẳng định thông tin này là “không đúng sự thật”.
YJ-12, được mệnh danh là “sát thủ tàu sân bay”, thuộc họ tên lửa chống hạm Yingji (Ưng kích) do PLA vận hành.
Với vận tốc tối đa Mach 4, khả năng cơ động cao ở giai đoạn cuối và đầu đạn bán xuyên giáp nặng 200 kg, YJ-12 được xem là mối đe dọa đáng kể đối với các tàu chiến mặt nước cỡ lớn.
Dù tầm bắn của YJ-12 đã được giảm đáng kể để đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu, nếu các tên lửa CM-302 được triển khai dọc bờ biển Iran, chúng có thể bao phủ gần như toàn bộ Vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và phần lớn Vịnh Oman.
Khi chính thức giới thiệu YJ-12 vào năm 2015, Đài truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV cho biết tên lửa siêu thanh này có khả năng xuyên phá mạnh mẽ các lớp phòng thủ nhiều tầng của tàu chiến hiện đại.
“Vũ khí này chủ yếu được giao nhiệm vụ tấn công các tàu chiến mặt nước cỡ trung và lớn cùng đội hình của chúng, đóng vai trò phương tiện then chốt để giành và duy trì ưu thế trên biển”, báo cáo của CCTV nêu.
Với tốc độ gấp bốn lần tốc độ âm thanh, YJ-12/CM-302 nhanh hơn bất kỳ tên lửa chống hạm nào đang được Mỹ triển khai, cũng như nhanh hơn các mẫu Kh-31AD của Nga hay BrahMos-A của Ấn Độ, khiến nó trở thành một trong những tên lửa hành trình chống hạm nhanh nhất thế giới đang hoạt động.
Tên lửa có thể thực hiện nhiều cấu hình bay và thay đổi độ cao, bao gồm bay bám sát mặt biển ở độ cao cực thấp trong giai đoạn hành trình, đồng thời thực hiện các động tác cơ động khó đoán trong pha tiếp cận mục tiêu cuối cùng. Điều này giúp nó có khả năng xuyên phá “đặc biệt” trước các hệ thống phòng không hiện đại.
“Trong chiến tranh chống hạm, nếu YJ-12 hạ thấp độ cao và thực hiện pha xuyên phá tàng hình ở tốc độ như vậy trong giai đoạn cuối, đối phương sẽ rất khó phản ứng trong thời gian cực kỳ ngắn”, báo cáo của CCTV cho biết.
Trong giai đoạn hành trình, tên lửa được dẫn đường bằng hệ thống định vị vệ tinh BeiDou (Bắc Đẩu) của Trung Quốc kết hợp với hệ thống dẫn đường quán tính.
Các cập nhật giữa hành trình để xác định lại mục tiêu theo thời gian thực và điều chỉnh đường bay được cung cấp thông qua mạng lưới các nút truyền dẫn, bao gồm vệ tinh, máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không (AEW&C), máy bay không người lái (UAV) và cả tàu ngầm.
Ngoài nhiệm vụ chống hạm, tên lửa còn có thể thực hiện các cuộc tấn công chính xác vào các mục tiêu mặt đất cố định, theo nhà phát triển là Tập đoàn Khoa học và Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASIC).
Các biến thể YJ-12 của PLA có tầm bắn từ 400 đến 500 km. Tuy nhiên, phiên bản xuất khẩu CM-302 bị giảm tầm xuống còn 290 km nhằm tuân thủ các quy định kiểm soát vũ khí quốc tế.
Ngoài biến thể phóng từ máy bay YJ-12, còn có phiên bản phóng từ tàu chiến mang tên YJ-12A và phiên bản đặt trên xe phóng cơ động trên bộ YJ-12B. Nếu Iran thực sự quan tâm, nhiều khả năng họ sẽ cân nhắc biến thể đặt trên mặt đất, do thiếu các nền tảng không quân hoặc hải quân phù hợp.
Dù các thông số kỹ thuật chính thức chưa được công bố, tên lửa được ước tính dài khoảng 6,5 m, đường kính 0,5 m và nặng khoảng 2 tấn – kích thước khiến nó chỉ có thể được phóng từ các máy bay ném bom cỡ lớn như H-6 của PLA.
Các phiên bản phóng từ tàu và từ đất liền được trang bị thêm một bộ tăng tốc rocket ở phía sau. Bộ phận này sẽ tự tách ra khi đạt đến tốc độ định sẵn, trước khi động cơ ramjet tích hợp kích hoạt và đẩy tên lửa lên tốc độ siêu thanh.
Thiết kế của tên lửa gồm 4 cửa hút gió bên hông với các cửa hút hình chữ nhật đặt nghiêng, bố trí theo cấu hình trục đối xứng hình chữ X quanh thân. Ngoài ra, nó còn có 4 cánh chính và 4 cánh đuôi giúp cải thiện tính khí động học và khả năng điều khiển cơ động.
Tuy nhiên, thiết kế này khiến phiên bản phóng từ tàu YJ-12A không thể lắp vào các hệ thống phóng thẳng đứng mới nhất của hải quân Trung Quốc trên các tàu khu trục hiện đại như Type 055 hoặc Type 052D.
Vì vậy, nó hiện chỉ được trang bị trên các tàu chiến cũ hơn, chẳng hạn các tàu khu trục lớp Sovremenny do Nga chế tạo mà PLA sở hữu và tàu khu trục Type 051B.
YJ-12 lần đầu được công bố trong lễ duyệt binh kỷ niệm Ngày Chiến thắng năm 2015, còn CM-302 được giới thiệu ra thị trường quốc tế vào năm sau.
Cũng trong năm 2016, PLA đã tiến hành một loạt cuộc tập trận bắn đạn thật ở Biển Đông nhằm phản đối phán quyết của tòa trọng tài tại The Hague bất lợi cho các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc tại vùng biển tranh chấp này.
Các hình ảnh chính thức từ cuộc tập trận cho thấy máy bay ném bom H-6 của hải quân PLA phóng nhiều tên lửa YJ-12, như một màn trình diễn năng lực “chống tiếp cận trên biển” của Bắc Kinh.
Pakistan trở thành khách hàng nước ngoài đầu tiên của CM-302, triển khai loại tên lửa này trên bốn tàu hộ vệ lớp Tughril Type 054A/P do Trung Quốc đóng, được biên chế trong giai đoạn 2021–2023. Năm 2024, Algeria cũng xác nhận triển khai các tên lửa CM-302 trên bệ phóng đặt trên mặt đất.
Theo SCMP
