Cuộc “đổi ngôi” bất ngờ giữa ngân hàng và bất động sản
Dữ liệu mới nhất từ các Sở Giao dịch Chứng khoán cho thấy một sự thay đổi mạnh mẽ trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp.
Giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4/2026, thị trường ghi nhận lượng phát hành lớn đổ dồn về các doanh nghiệp địa ốc với tỷ trọng áp đảo. Theo đó, nhóm bất động sản chiếm tới gần 60% tổng lượng trái phiếu phát hành toàn thị trường. Riêng tháng 4/2026, nhóm này tung ra thị trường lượng trái phiếu trị giá khoảng 30.400 tỷ đồng (chiếm 58,7%).
Các "ông lớn" như Vingroup (phát hành cả nội địa lẫn quốc tế) hay Vinhomes là đại diện tiêu biểu. Nhóm ngân hàng xếp sau khi trong 4 tháng đầu năm chiếm khoảng 36% giá trị phát hành.
Bước sang tháng 5/2026, cục diện thay đổi 180 độ khi dòng tiền từ khối ngân hàng được “kích hoạt” mạnh, đẩy nhóm bất động sản và các nhóm ngành sản xuất vào thế “vắng bóng”.
Cụ thể, tính riêng trong các tuần giữa và cuối tháng 5/2026, 100% các đợt công bố thông tin phát hành trái phiếu riêng lẻ mới đều thuộc về khối ngân hàng.
Tính chung từ đầu tháng 5 đến nay, thị trường ghi nhận 15 đợt phát hành riêng lẻ thì có tới 11 đợt thuộc về các ngân hàng. Tổng giá trị huy động đạt 17.230 tỷ đồng, trong đó ngân hàng chiếm hơn 12.000 tỷ đồng (tương đương 70% thị phần).
Theo dữ liệu mới nhất từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), trong những tuần đầu và giữa tháng 5/2026, các ngân như MSB, MB, Techcombank, Bac A Bank… đã nhanh chóng chốt các lô phát hành riêng lẻ với mức lãi suất rất hấp dẫn, dao động từ 8,3% - 8,6%/năm.
Bên cạnh đó hàng loạt "ông lớn" thuộc nhóm Big4 và các ngân hàng cổ phần lớn cũng vừa phê duyệt phương án tung ra thị trường lượng trái phiếu lớn từ cuối tháng 5/2026 này.
Vietcombank dự kiến phát hành tổng cộng 10.000 tỷ đồng trái phiếu kéo dài từ Quý 2 đến Quý 4/2026 nhằm bổ sung vốn cấp 2 và đáp ứng yêu cầu an toàn vốn. VPBank công bố phương án phát hành với quy mô "khủng" nhất thị trường, tối đa lên tới 30.000 tỷ đồng.
Ngay sau đợt phát hành riêng lẻ thành công, HDBank tiếp tục thông qua phương án phát hành lần 2 trong năm 2026 với quy mô tối đa thêm 15.000 tỷ đồng. Trong khi đó Hội đồng thành viên Agribank vừa chính thức thông qua Nghị quyết số về phương án phát hành trái phiếu ra công chúng năm 2026. Còn LPBank (Lộc Phát Việt Nam) đang lên kế hoạch phát hành trái phiếu doanh nghiệp với quy mô phát hành dự kiến 3.000 tỷ đồng.
Những con số trên cho thấy thị trường trái phiếu doanh nghiệp từ đầu năm 2026 đến nay chứng kiến những bước chuyển dịch chuyển sôi động, bất ngờ.
Vì sao ngân hàng “giành ngôi” của bất động sản?
Tính đến cuối tháng 5/2026, tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp toàn thị trường đạt vượt mốc 104.000 tỷ đồng. Toàn thị trường mua lại trước hạn là 53.722 tỷ đồng trái phiếu. Riêng nhóm ngân hàng chiếm gần 75% giá trị mua lại này (tương đương hơn 40.300 tỷ đồng).
Phần lớn các lô trái phiếu được ngân hàng mua lại có lãi suất phát hành từ giai đoạn trước (khi mặt bằng lãi suất còn neo cao). Việc chủ động mua lại trước hạn giúp các ngân hàng xem lại các bảng cân đối kế toán, cắt giảm chi phí vốn cũ để chuẩn bị cho các đợt phát hành mới với cấu trúc kỳ hạn và lãi suất tối ưu hơn.
Bên cạnh đó, áp lực từ "Thị trường 1" (huy động vốn từ dân cư và tổ chức) đang có dấu hiệu sụt giảm nhẹ trong quý 1/2026, buộc hàng loạt ngân lớn phải kích hoạt kế hoạch phát hành các lô trái phiếu rất lớn mới nhằm bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn, kịp thời đáp ứng chỉ tiêu an toàn vốn của Ngân hàng Nhà nước.
Báo cáo quý 1/2026 cho thấy tiền gửi từ dân cư và tổ chức vào hệ thống ngân hàng tăng trưởng rất thấp (chỉ 0,6%). Trong khi đó, nhu cầu vay vốn của nền kinh tế (tăng trưởng tín dụng) lại tăng tốc mạnh (đạt tới 4,42% tính đến hết tháng 4). Để bù đắp khoảng trống này, ngân hàng bắt buộc phải dùng trái phiếu như kênh gom vốn dài hạn thay thế.
Bên cạnh đó để hấp dẫn nhà đầu tư, các ngân hàng không ngại đẩy lãi suất phát hành lên mức rất cao, dao động từ 8,3% - 8,6%/năm, thậm chí có đơn vị vượt mốc 8% đối với các gói trái phiếu tăng vốn cấp 2. Lãi suất ngân hàng hấp dẫn đã hút gần như toàn bộ dòng tiền của thị trường, khiến các doanh nghiệp sản xuất thông thường hoàn toàn "chìm nghỉm" và không thể chen chân phát hành trong giai đoạn này.
Theo các chuyên gia kinh tế, trong khi trái phiếu ngân hàng phát hành bao nhiêu thì được “tiêu thụ” hết bấy nhiêu nhờ uy tín hệ thống, thì các doanh nghiệp địa ốc đang phải đối mặt với bài toán khó khăn. Các doanh nghiệp bất động sản vừa phải vất vả phát hành gói mới lãi suất cao để có dòng tiền, vừa phải xử lý khối tài sản đáo hạn khổng lồ lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng từ nay đến cuối năm. Việc này gây áp lực lên khả năng phát hành trái phiếu doanh nghiệp của khối bất động sản.
Vì vậy thị trường trái phiếu doanh nghiệp năm 2026 đang tự định hình lại theo một cách lành mạnh và thực chất hơn. Trái phiếu ngân hàng tiếp tục đóng vai trò "bình ổn", dịch chuyển dòng vốn nhịp nhàng thông qua các hoạt động mua trước hạn và phát hành bài bản. Việc này cũng giúp khơi thông tín dụng cho nền kinh tế, tăng sự ổn định, chất lượng cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp.
