Cập nhật hồ sơ thẩm định dự án sửa đổi Luật Điện lực, Bộ Công Thương đề xuất đưa khoản lỗ gộp hơn 5.600 tỷ đồng của EVN vào giá điện. Con số này thấp hơn rất nhiều khoản lỗ lũy kế hơn 50.000 tỷ đồng trong 2 năm 2022-2023 từng được đề xuất tính vào giá điện.
Vậy trong những năm qua, lý do nào giúp EVN giảm gần 45.000 tỷ đồng lỗ lũy kế?
Nguyên nhân lỗ đậm năm 2022-2023
Theo báo cáo tài chính công ty mẹ của EVN đã kiểm toán bởi Công ty TNHH Deloitte Việt Nam, giai đoạn 2021 đến 2024 (do năm 2025 chưa công bố báo cáo kiểm toán), tập đoàn đã ghi nhận 2 năm 2022 và 2023 thua lỗ, với mức lỗ sau thuế tổng cộng hơn 50.000 tỷ đồng.
Xét trong năm 2022, doanh thu thuần của công ty mẹ đạt hơn 373.000 tỷ đồng, tăng 13% so với cùng kỳ năm trước đó. Tuy nhiên giá vốn bất ngờ tăng mạnh hơn với mức 21% lên 402.800 tỷ đồng. Như vậy đồng nghĩa là EVN phải kinh doanh dưới giá vốn, khiến cho hoạt động bán điện lỗ gộp gần 29.700 tỷ, tăng mạnh so với mức lỗ gộp gần 1.500 tỷ của năm 2021.
Theo số liệu EVN công bố, giá bán lẻ điện bình quân bán cho khách hàng sử dụng điện theo biểu giá điện do Chính phủ quy định thực hiện trong năm 2022 là 1.882,73 đồng/kWh, trong khi đó giá thành mua điện từ các nhà máy điện (bao gồm cả chi phí truyền tải, phân phối - bán lẻ, phụ trợ) là 2.032,26 đồng/kWh.
Vì vậy, với mỗi kWh bán cho khách hàng sử dụng điện năm 2022 thì EVN lỗ 149,53 đồng/kWh, làm EVN lỗ sản xuất kinh doanh điện 36.294 tỷ đồng năm 2022 (theo báo cáo của EVN).
EVN giải thích giá thành mua điện từ các nhà máy điện bán tới khách hàng bao gồm: giá thành khâu phát điện, giá thành khâu truyền tải, khâu phân phối - bán lẻ và khâu phụ trợ. Trong đó, giá thành khâu phát điện chiếm tỷ trọng chủ yếu, riêng với năm 2022 chiếm tỷ trọng gần 84%.
Nhưng do các thông số đầu vào khâu phát điện năm 2022 (giá nhiên liệu than, dầu, khí) tăng đột biến so với các năm trước đây nên làm giá thành khâu phát điện tăng mạnh, từ 1.506,4 đồng/kWh năm 2021 lên 1.698,45 đồng/kWh trong năm 2022 (tương ứng mức tăng gần 13%).
Trở lại với báo cáo tài chính công ty mẹ EVN năm 2022, ngoài doanh thu từ hoạt động kinh doanh chính, EVN còn có doanh thu từ hoạt động tài chính hơn 12.000 tỷ đồng (đến từ lãi tiền gửi, tiền cho vay và cổ tức được chia).
Dẫu vậy, chi phí tài chính (chủ yếu là chi phí lãi vay) hơn 7.100 tỷ và chi phí quản lý doanh nghiệp (hơn 2.000 tỷ). Kết quả cả năm 2022, Công ty mẹ EVN vẫn báo lỗ sau thuế 26.498 tỷ đồng, so với mức lãi gần 5.900 tỷ của năm trước đó.Năm 2023 vẫn lỗ dù 2 lần tăng giá điện bán lẻ
Sang năm 2023, theo báo cáo công ty mẹ đã kiểm toán, doanh thu thuần của EVN đạt gần 405.500 tỷ đồng, tăng xấp xỉ 9%.
Năm đó, EVN chứng kiến lượng điện thương phẩm và giá điện thương phẩm bình quân đều tăng.
Báo cáo của tập đoàn cho biết lượng điện thương phẩm đạt hơn 253 tỷ kWh năm 2023, tăng 4,26%. Giá bán điện thương phẩm bình quân thực hiện là 1.953,57 đồng/kWh, tăng 3,76% so với năm 2022.
Trong năm 2023, EVN đã có 2 lần điều chỉnh tăng giá điện bán lẻ sau nhiều năm giữ ổn định. Dù vậy, tại hội nghị tổng kết của EVN diễn ra vào đầu năm 2024, ông Nguyễn Anh Tuấn - Tổng giám đốc EVN - cho biết giá bán lẻ điện bình quân điều chỉnh không đủ bù đắp được chi phí sản xuất điện do các thông số đầu vào vẫn duy trì ở mức cao.
Do đó, năm 2023, công ty mẹ EVN vẫn báo lỗ sau thuế 23.529 tỷ đồng, cải thiện hơn so với mức lỗ 26.498 tỷ của năm trước đó.
Hé lộ mức lãi vượt bậc năm 2025
Sang năm 2024, doanh thu thuần của công ty mẹ EVN tăng hơn 18% lên hơn 479.800 tỷ đồng, trong khi đó giá vốn tăng chưa tới 9% và ở mức gần 470.900 tỷ đồng. Kết quả EVN đã có lãi gộp hơn 8.900 tỷ sau 2 năm kinh doanh dưới giá vốn.
Trừ các chi phí khác, EVN báo lãi sau thuế công ty mẹ 5.237 tỷ đồng năm 2024 - tín hiệu tích cực so với khoản lỗ hơn 23.500 tỷ cùng kỳ. Dù vậy tính đến hết 2024, EVN vẫn còn lỗ lũy kế công ty mẹ 45.374 tỷ đồng.
Dù chưa công bố báo cáo kiểm toán năm 2025, song tại Hội nghị tổng kết hoạt động cả năm, Tổng giám đốc Nguyễn Anh Tuấn thông tin tổng doanh thu hợp nhất toàn Tập đoàn EVN cả năm ước đạt 645.195 tỷ đồng, tăng trên 10% so với năm trước.
Riêng doanh thu Công ty mẹ EVN đạt khoảng 543.779 tỷ đồng, tăng gần 12% so với năm 2024.
Theo cập nhật từ EVN ngày 14/5 vừa qua, số lỗ lũy kế của công ty mẹ EVN tính đến hết 2025 chỉ còn khoảng 5.611 tỷ đồng nhờ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp cải thiện.
Như đã nêu ở trên, tổng lỗ lũy kế công ty mẹ EVN tại cuối 2024 là 45.374 tỷ đồng, và cuối 2025 chỉ còn lỗ lũy kế 5.611 tỷ (như công ty đã công bố). Vậy thì, ước tính khoản lãi sau thuế của công ty mẹ EVN năm 2025 vừa qua ở mức hơn 39.700 tỷ - cao hơn rất nhiều so với những năm trước đó.
Như vậy tính tổng cộng cho 2 năm 2024 và 2025, tổng lợi nhuận công ty mẹ EVN đem về gần 45.000 tỷ đồng. Con số này xấp xỉ bù đắp được phần thua lỗ đã mất trên 50.000 tỷ của giai đoạn 2022 - 2023.
Theo EVN, năm 2025 cũng là năm ghi nhận hoạt động sản xuất kinh doanh của tập đoàn có nhiều thuận lợi khi trong cơ cấu nguồn, mảng điện năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời, sinh khối) đạt khoảng 24.453 MW, chiếm gần 28%; nhiệt điện than đạt 28.100 MW, tương ứng 32% và nguồn điện giá thấp là thủy điện đạt 24.640 MW, chiếm trên 28%.
Với quy mô này, hệ thống điện Việt Nam hiện đứng thứ hai khu vực ASEAN về công suất nguồn điện.
Trong năm vừa rồi, lần điều chỉnh giá điện bán lẻ gần đây nhất của EVN là vào ngày 10/5/2025 với mức tăng 4,8%. Như vậy kể từ đầu năm 2023, EVN đã có 4 lần điều chỉnh giá điện và thực hiện trong thẩm quyền, với mức tăng 3%; 4,5%; 4,8% và 4,8%.
