Theo bảng xếp hạng tỷ phú Trung Quốc của Forbes cập nhật mới nhất (tính đến tháng 1/2026), nhà sáng lập ByteDance Trương Nhất Minh với khối tài sản 69,3 tỷ USD đã vượt qua chủ tịch Nongfu Spring Chung Thiểm Thiểm, lần đầu tiên đứng đầu bảng xếp hạng. Điều này đánh dấu việc ngành công nghệ dựa trên thuật toán và dữ liệu chính thức trở thành động cơ tạo ra của cải mạnh nhất.
Trong khi đó, nhà sáng lập DeepSeek Lương Văn Phong với 11,5 tỷ USD lần đầu tiên lọt bảng người giàu nhất, thể hiện logic định giá hoàn toàn mới trong thời đại AI.
Các tỷ phú công nghệ lên ngôi
Trong top 10 của bảng xếp hạng lần này, ngoài Trương Nhất Minh (69,3 tỷ USD), Chung Thiểm Thiểm (68 tỷ USD) và Chủ tịch kiêm CEO Tencent Mã Hóa Đằng (62,7 tỷ USD), còn có Chủ tịch hãng pin điện CATL Tăng Dục Quần (56,2 tỷ USD), nhà sáng lập NetEase Đinh Lỗi (44,9 tỷ USD), doanh nhân Hồng Kông Lý Gia Thành 42,4 tỷ USD) và nhiều nhân vật nổi tiếng khác.
Đáng chú ý, nhà sáng lập Tập đoàn Xiaomi Lôi Quân cũng lọt vào vị trí cuối top 10 với tài sản 30,4 tỷ USD, theo sau là Jack Ma (Mã Vân) với 29,6 tỷ USD đã bị văng ra ngoài. Ngoài ra, Vương Truyền Phúc của BYD với 22,8 tỷ USD xếp thứ 15, Vương Vệ của SF Express (Thuận Phong) xếp thứ 23 với 16,6 tỷ USD, Vương Ninh của Pop Mart với 15,9 tỷ USD xếp thứ 26, còn Ngụy Kiến Quân của Great Wall Motors và Lương Văn Phong của DeepSeek cùng đạt 11,5 tỷ USD, lần lượt xếp thứ 42 và 43.
Nhìn lại 5 năm qua, vị trí người giàu nhất Trung Quốc lâu nay luôn do Chung Thiểm Thiểm – người khởi nghiệp từ ngành “bán nước suối đóng chai” – nắm giữ, tài sản từng đạt tới 77,1 tỷ USD. Nhưng trong lần cập nhật này, Trương Nhất Minh đã vượt lên, điều này không chỉ là chiến thắng cá nhân của một doanh nhân mà còn là sự chuyển giao của cả một thời đại.
Hiện nay, trọng tâm phát triển của ByteDance đã xác định rõ là trí tuệ nhân tạo. Trợ lý AI “Doubao” và phiên bản quốc tế “Dola” được coi là chiến lược cốt lõi của công ty. Được biết, ByteDance dự kiến đầu tư tới 160 tỷ NDT (khoảng hơn 22 tỷ USD) vào AI trong năm 2026 và đưa ra mức lương thưởng chưa từng có để tranh giành nhân tài hàng đầu. Việc Trương Nhất Minh vươn lên đứng đầu cho thấy động lực tạo ra của cải đang chuyển từ tiêu dùng truyền thống và lưu lượng người dùng sang đầu tư công nghệ cao và triển khai toàn cầu quy mô lớn.
Ở nhóm giữa bảng xếp hạng, nhân vật gây chú ý nhất là nhà sáng lập DeepSeek Lương Văn Phong, với tài sản 11,5 tỷ USD lần đầu tiên lọt bảng. Đáng chú ý, công ty DeepSeek của ông chưa niêm yết, giá trị tài sản được định giá dựa trên sự công nhận đầu tư từ các tổ chức hàng đầu như Nvidia và Sequoia.
Điều này tiết lộ một logic định giá hoàn toàn mới: trong thời đại AI, sức mạnh thật sự không nhất thiết nằm ở lợi nhuận hiện tại, mà ở năng lực công nghệ hàng đầu, ảnh hưởng trong cộng đồng mã nguồn mở và khả năng thay đổi tương lai. Việc Lương Văn Phong lọt bảng tượng trưng cho việc niềm tin vào công nghệ tự thân đã trở thành tấm vé vào câu lạc bộ siêu giàu.
Ngoài ra, nhà sáng lập Pop Mart Vương Ninh cũng đáng chú ý. Là người đứng đầu “cổ phiếu đồ chơi trào lưu số 1”, câu chuyện làm giàu của ông hoàn toàn khác với Lương Văn Phong nhưng cũng thành công. Vương Ninh đại diện cho việc nắm bắt chính xác nhu cầu cảm xúc và tiêu dùng tinh thần của thế hệ trẻ.
Không chỉ là đổi ngôi đơn thuần
Việc Trương Nhất Minh vượt Chung Thiểm Thiểm không đơn thuần là thay đổi người giàu nhất, mà là thay đổi mô hình tạo quyền lực kinh tế.
Chung Thiểm Thiểm – ông chủ Nongfu Spring - đại diện cho: Kinh tế tiêu dùng truyền thống, chuỗi cung ứng vật chất, thị trường nội địa, lợi nhuận rõ ràng, dòng tiền ổn định, rủi ro thấp. Còn Trương Nhất Minh – nhà sáng lập ByteDance, công ty mẹ của TikTok - đại diện cho: Kinh tế thuật toán – dữ liệu – AI, quyền lực phân phối thông tin, không gian toàn cầu, giá trị nằm ở năng lực chi phối hành vi, chứ không chỉ lợi nhuận. Điều này cho thấy đây là bước chuyển từ “người kiểm soát hàng hóa” sang “người kiểm soát nhận thức và dữ liệu”.
Sau 2021, Trung Quốc gặp 3 bế tắc lớn: Bất động sản suy sụp, tiêu dùng nội địa yếu, công nghiệp truyền thống dư thừa năng lực. Trong bối cảnh đó, kinh tế tiêu dùng kiểu Nongfu Spring không thể kéo tăng trưởng; AI, bán dẫn, dữ liệu, thuật toán trở thành lối thoát duy nhất còn khả năng leo thang giá trị.
Việc Trương Nhất Minh lên ngôi phù hợp hoàn hảo với nhu cầu chính sách: Nhà nước cần AI; AI cần vốn, nhân tài, và “biểu tượng”, ByteDance trở thành mẫu hình tăng trưởng được ngầm chấp nhận.
Việc Trương Nhất Minh vượt Chung Thiểm Thiểm cho thấy: Trung Quốc chính thức bước vào kỷ nguyên kinh tế AI – dữ liệu; quyền lực kinh tế chuyển từ tiêu dùng nội địa sang công nghệ chiến lược; Nhà nước chấp nhận nuôi dưỡng tư bản công nghệ có kiểm soát; AI trở thành điểm giao nhau giữa kinh tế, an ninh và chính trị. Giàu nhất Trung Quốc giờ không còn là người bán hàng, mà là người định hình cách xã hội suy nghĩ và hành động.
Theo Creaders, Sina
