Mùa “Xuân vận” (tức di chuyển trong dịp Tết) năm nay tại Trung Quốc sẽ diễn ra trong 40 ngày, từ 2/2 đến 13/3. Văn phòng Thông tin Quốc vụ viện Trung Quốc ngày 29/1 đưa ra dự báo, lượng người di chuyển liên vùng sẽ đạt 9,5 tỷ lượt, mức cao nhất trong lịch sử. Tự lái xe tiếp tục là phương thức đi lại chủ đạo. Các xu hướng mới như về quê trước rồi mới đi du lịch, hay cha mẹ đến nhà con cái đón Tết, đang ngày càng phổ biến.
Những con số kỷ lục mới của Xuân vận Tết 2026
Ông Lý Xuân Lâm, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc cho biết, mùa Xuân vận năm nay kéo dài từ 2/2 đến 13/3, tổng cộng 40 ngày. Do kỳ nghỉ trùng với cuối tuần, tạo thành chuỗi ngày nghỉ liên tục, tổng số ngày nghỉ Tết lên tới 9 ngày, dự kiến nhu cầu về quê thăm thân và du lịch sẽ tăng mạnh.
Ông Lý Xuân Lâm cho biết thêm, tổng lượng di chuyển liên vùng của toàn xã hội trong dịp Xuân vận năm nay dự kiến đạt 9,5 tỷ lượt người, trong đó, tự lái xe chiếm khoảng 80%, tiếp tục giữ vai trò chủ đạo. Lượng hành khách đường sắt dự kiến 540 triệu lượt người với 14.000 chuyến tàu khách/ngày cao điểm và đường hàng không 95 triệu lượt người với 19.400 chuyến bay/ngày của hàng không dân dụng; có khả năng đều vượt mức cao nhất cùng kỳ trong lịch sử cả về quy mô tổng thể lẫn đỉnh cao theo ngày.
Cơ quan chức năng nhận định, Xuân vận năm nay sẽ xuất hiện một số đặc điểm mới. Chẳng hạn, ngày càng nhiều cha mẹ đến nhà con cái đón Tết – thường được gọi là “Xuân vận ngược”. Bên cạnh đó, xu hướng “về quê trước rồi mới đi du lịch” cũng đang trở nên phổ biến.
Những điểm khác biệt với các năm trước
Thứ nhất, quy mô chuyển từ “phục hồi” sang bùng nổ vượt trần lịch sử. Thời kỳ trước COVID-19, Xuân vận là cuộc chiến “đi được đã là thắng” với những hàng người uốn lượn bất tận trong đại sảnh bán vé tàu, hành lý dính dầu mỡ ở khu nối toa tàu xanh, nhà vệ sinh chất kín bao tải, những chuyến đi kéo dài mười mấy tiếng đồng hồ. Hai năm 2023–2024, Xuân vận mang tính phục hồi sau mấy năm đại dịch COVID với lượng người di chuyển tăng mạnh so với giai đoạn phong tỏa. Tuy nhiên vẫn mang tính “bù lại nhu cầu bị dồn nén”, chưa ổn định.
Xuân vận Tết Ất Tỵ năm 2025 đã dần trở lại quỹ đạo bình thường, song còn thận trọng. Nhưng Tết Bính Ngọ 2026 dự báo có 9,5 tỷ lượt người di chuyển, mức cao nhất lịch sử, cho thấy nhu cầu đi lại đã hoàn toàn giải phóng, tâm lý xã hội đã chuyển từ “phòng thủ” sang “chủ động tiêu dùng, di chuyển”.
Điểm mấu chốt, Xuân vận Tết 2026 không còn là phục hồi, mà là mức vận động của xã hội cao hơn cả trước đại dịch (2019). Năm nay, “đi được” đã trở thành nền mặc định; “đi tốt” mới là giai điệu chính Chỉ cần chạm nhẹ trên ứng dụng 12306, nhận diện khuôn mặt vào ga, quét giấy tờ qua cổng – mọi thứ dễ dàng trôi chảy.
Thứ hai, cơ cấu phương tiện: tự lái xe chiếm ưu thế tuyệt đối. Trước đại dịch COVID, hành khách di chuyển trong dịp Xuân vận bằng đường sắt và xe khách đường dài đóng vai trò lớn. Tới thời kỳ “hậu COVID” người tự lái xe ngày càng nhiều, Tết năm nay khách đi xe tự lái chiếm khoảng 80% với 9 ngày liên tiếp miễn phí đường cao tốc và 71.500 trạm sạc nhanh đan thành “mạng lưới an tâm”.
Người dân ưu tiên cho thời gian linh hoạt, không gian riêng tư, kết hợp “về quê – du lịch – thăm thân”. Điều này phản ánh thu nhập và giới trung lưu tăng, hạ tầng cao tốc phát triển mạnh, xu hướng “gia đình hóa” hành trình Xuân vận chiếm ưu thế.
Thứ ba, nhịp độ Xuân vận phân tán thay vì dồn đỉnh. Trước đây cao điểm cực gắt ngay trước Tết và sau Tết, nhưng Tết Bính Ngọ 2026 kỳ nghỉ kéo dài 9 ngày và xu hướng “về quê trước – đi chơi sau” đã làm phẳng đỉnh lưu lượng, giảm áp lực tức thời cho giao thông – dịch vụ.
Thứ tư, tính chất xã hội: từ “bắt buộc đoàn tụ” sang lựa chọn linh hoạt. Trước đây Xuân vận truyền thống mang tính nghĩa vụ quê – nhà – dòng họ, còn mùa Xuân vận 2026 mang tính lựa chọn cá nhân, gia đình là hạt nhân, trải nghiệm + nghỉ dưỡng. Đây là thay đổi cấu trúc văn hóa di chuyển, không chỉ là về con số.
“Xuân vận ngược” với những ý nghĩa kinh tế – xã hội sâu xa
Theo dự báo, năm nay xuất hiện “Xuân vận ngược” - cha mẹ từ quê ra phố tới nhà con cái đón Tết - không chỉ là đổi hướng di chuyển, mà là sự đảo chiều trung tâm gia đình, từ “quê là trung tâm” thành đô thị là trung tâm sinh hoạt. Đây là dấu hiệu của đô thị hóa bền vững, thế hệ lao động trẻ không còn quay về nông thôn một cách mặc định
Xuân vận ngược kéo theo tác động kinh tế: tiêu dùng Tết dịch chuyển về đô thị. Chi tiêu Tết (ăn uống, mua sắm, giải trí) chuyển từ quê lên thành phố; các dịch vụ đô thị như nhà hàng, trung tâm thương mại hưởng lợi; du lịch ngắn ngày đắt khách. Trong khi đó, một số vùng nông thôn ít “bùng nổ Tết” như trước, vai trò “quê nhà truyền thống” suy giảm; đây là tái phân bổ tiêu dùng theo không gian.
Tác động xã hội: thay đổi quan hệ thế hệ. Hiện tượng “Cha mẹ lên phố ăn Tết với con” phản ánh con cái giữ vai trò trung tâm kinh tế – tổ chức; cha mẹ chấp nhận di chuyển và thích nghi với nhịp sống đô thị, không gian sống nhỏ hơn, hiện đại hơn.
Điều này gắn chặt với hiện tượng dân số già hóa, gia đình ít con và sự suy yếu của mô hình đại gia đình truyền thống.
Góc nhìn chính sách: giải bài toán già hóa & di cư. Xét từ góc độ quản lý, hiện tượng “Xuân vận ngược” giúp giảm áp lực giao thông một chiều về nông thôn, phân tán nhu cầu dịch vụ y tế – xã hội; đồng thời cũng đặt ra thách thức về hạ tầng đô thị cho người cao tuổi, dịch vụ cộng đồng, y tế, sinh hoạt phù hợp với cha mẹ “di cư theo con”.
Về ý nghĩa dài hạn, Xuân vận đang đổi bản chất. Nếu trước đây Xuân vận của Trung Quốc là “cuộc di dân theo mùa lớn nhất thế giới”, thì nay đang dần trở thành mạng lưới di chuyển linh hoạt của xã hội trung lưu đô thị hóa. “Xuân vận ngược” là chỉ dấu cho thấy Trung Quốc bước vào giai đoạn xã hội di động cao nhưng ít tính cưỡng bức; gia đình, tiêu dùng và không gian sống được tái cấu trúc bởi đô thị và hạ tầng.
Tóm lại, Xuân vận Tết Bính Ngọ 2026 không chỉ lập kỷ lục về quy mô, mà còn đánh dấu bước ngoặt về chất: từ di chuyển bắt buộc sang di chuyển lựa chọn; từ “quê nhà là trung tâm” sang “đô thị là điểm tụ”. Hiện tượng “Xuân vận ngược” phản ánh sâu sắc những thay đổi về cấu trúc gia đình, tiêu dùng và đô thị hóa trong xã hội Trung Quốc hậu đại dịch.
Theo Sina, Singtao
