Vào hôm thứ Ba (12/5) theo giờ địa phương, Nga đã tiến hành thành công vụ phóng thử một loại tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) tầm xa mới “Sarmat” có khả năng mang đầu đạn hạt nhân.
Sau khi Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF Treaty) giữa Mỹ và Nga hết hiệu lực vào năm 2019, Hiệp ước cắt giảm vũ khí hạt nhân chiến lược giữa Mỹ và Nga (New START Treaty) trở thành thỏa thuận kiểm soát vũ khí duy nhất còn lại giữa hai nước. Tuy nhiên, đến tháng 2 năm nay, hai bên vẫn chưa đạt được bất kỳ đồng thuận nào về việc gia hạn hay thay thế hiệp ước này.
Ngoài ra, Mỹ và Nga thời gian gần đây cũng nhiều lần cáo buộc lẫn nhau không tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ trong New START.
Theo hãng tin AFP, Tổng thống Nga Vladimir Putin sau khi nhận báo cáo vụ phóng thành công tên lửa đạn đạo liên lục địa “Sarmat” đã công khai tuyên bố đây là “hệ thống tên lửa mạnh nhất thế giới”.
Ông Putin cho biết đầu đạn mà loại tên lửa này có thể mang theo sở hữu sức công phá mạnh gấp hơn bốn lần các đầu đạn đang được phương Tây sử dụng hiện nay, đồng thời nhấn mạnh rằng “Sarmat” sẽ chính thức được đưa vào trạng thái “trực chiến” trước cuối năm nay.
Ông Putin còn cho biết sau khi Mỹ rút khỏi Anti-Ballistic Missile Treaty (Hiệp ước Chống tên lửa đạn đạo), Nga buộc phải suy nghĩ về cách đảm bảo an ninh chiến lược cho mình, từ đó bắt đầu phát triển hàng loạt hệ thống vũ khí tiên tiến “độc nhất thế giới”.
Trong số đó có: Tên lửa đạn đạo tầm trung đặt trên mặt đất “Oreshnik” có khả năng mang đầu đạn hạt nhân; tên lửa siêu vượt âm “Kinzhal” đang tiếp tục được cải tiến sau khi sử dụng trong “chiến dịch quân sự đặc biệt” (SVO) tại Ukraine; thiết bị lặn không người lái chạy bằng năng lượng hạt nhân “Poseidon”, và tên lửa hành trình động cơ chạy bằng năng lượng hạt nhân “Burevestnik”, hiện đã bước vào giai đoạn phát triển cuối cùng.
Tầm bắn có thể lên tới 35.000 km
Kể từ lần phóng thử đầu tiên tên lửa “Sarmat” vào năm 2022, ông Putin nhiều lần tuyên bố sẽ hoàn tất triển khai tên lửa này ngay trong năm, tuy nhiên kế hoạch trước đây đều chưa thể thực hiện đúng tiến độ.
Nhà nghiên cứu cấp cao Pavel Podvig thuộc Viện Nghiên cứu Giải trừ Quân bị Liên Hợp Quốc (United Nations Institute for Disarmament Research, UNIDIR) nhận định rằng việc Nga triển khai loại tên lửa liên lục địa siêu hạng này trong năm nay là điều hoàn toàn có khả năng xảy ra, nhưng khó tạo ra “sự thay đổi đáng kể trong năng lực răn đe chiến lược của Nga”.
Sau khi New START Treaty sắp hết hiệu lực, Mỹ và Nga từng đồng ý khôi phục đối thoại quân sự cấp cao, song hiện vẫn chưa có dấu hiệu cho thấy hai bên sẽ nhanh chóng gia hạn hoặc ký hiệp ước mới.
Tổng thống Mỹ Donald Trump từng kêu gọi xây dựng một thỏa thuận kiểm soát vũ khí mới có sự tham gia của Trung Quốc, nhưng Bắc Kinh đã công khai từ chối đề xuất này.
Ngoài ra, Mỹ và Nga thời gian gần đây cũng nhiều lần cáo buộc lẫn nhau không thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo Hiệp ước New START.
Theo các thông tin được công bố, “Sarmat” là tên lửa đạn đạo liên lục địa siêu hạng nặng đầu tiên do Nga phát triển sau thời Liên Xô. Loại tên lửa này được cho là có tầm bắn lên tới 35.000 km và sở hữu năng lực tấn công chiến lược cực mạnh.
Theo các báo cáo, tên lửa “Sarmat” tương thích với đầu đạn lướt siêu vượt âm được sử dụng trong hệ thống tên lửa khác của Nga mang tên Avangard. Loại đầu đạn này có thể lao tới mục tiêu trong bầu khí quyển với tốc độ cực cao, đồng thời vẫn duy trì khả năng cơ động để né tránh các hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo (ABM).
Theo hãng thông tấn TASS, Điện Kremlin cho biết đã thông báo trước cho phía Mỹ về vụ phóng lần này.
Theo Sohu, Singtao
