Theo tờ Nhật báo Khoa học và Công nghệ, Trung Quốc đã tăng hơn gấp đôi hiệu suất sản xuất các linh kiện tiêm kích tàng hình tại một “nhà máy bóng tối” – nơi các phương tiện tự hành và máy móc vận hành bằng trí tuệ nhân tạo (AI) hoạt động gần như 24 giờ mỗi ngày.
Trước đây, quy trình này đòi hỏi nhân viên phải giám sát liên tục các hoạt động suốt ngày đêm. Nhưng hiện nay, nhà máy có thể sản xuất “bộ khung xương” của máy bay gần như trong bóng tối hoàn toàn.
“Nhà máy không đèn” là loại cơ sở được thiết kế để hoạt động với rất ít hoặc không cần con người can thiệp, từ đó loại bỏ nhu cầu chiếu sáng, giảm tiêu thụ năng lượng và cắt giảm chi phí vận hành.
Hiện cơ sở này đang sản xuất các linh kiện cho những chiến đấu cơ tiên tiến nhất của Trung Quốc, bao gồm tiêm kích Chengdu J-20 hay còn được gọi là “Mãnh Long”, mẫu máy bay được xem là câu trả lời của Bắc Kinh trước tiêm kích Lockheed Martin F-22 Raptor của Mỹ.
Được xem là biểu tượng cho quá trình hiện đại hóa quân đội của Bắc Kinh, chiến đấu cơ thế hệ 5 J-20 do Tập đoàn Máy bay Thành Đô – công ty con của Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc – phát triển đã được tuyên bố đạt trạng thái sẵn sàng chiến đấu vào năm 2018.
Việc sản xuất hàng loạt loại tiêm kích này bắt đầu hai năm sau đó.
Ông Song Ge, người đứng đầu trung tâm sản xuất kỹ thuật số của nhà máy tại Thành Đô, cho biết J-20 có hàng nghìn linh kiện độc nhất.
Ông nói rằng trước đây nhà máy cần 2 hoặc 3 nhân viên làm việc theo ca trực ngay tại dây chuyền để duy trì hoạt động máy móc suốt ngày đêm. Nhưng hiện nay, các phương tiện tự động sẽ vận chuyển vật liệu trong khi những cỗ máy độ chính xác cao trực tiếp gia công các linh kiện.
Nhà máy cũng được trang bị các hệ thống quét thông minh và robot có khả năng kiểm tra sản phẩm cũng như nhanh chóng tạo báo cáo.
Hàng chục loại máy móc vận hành trong nhà máy trước đây sử dụng các giao thức hoặc “ngôn ngữ” phần mềm khác nhau, khiến việc đồng bộ hóa và tự động hóa dây chuyền sản xuất gặp nhiều khó khăn.
Tuy nhiên, ông Song cho biết giờ đây toàn bộ thiết bị “đều nói cùng một ngôn ngữ, có thể được điều khiển từ xa và giao tiếp với nhau”.
Ông cho biết hệ thống mới đã giúp hiệu suất sản xuất tăng hơn gấp đôi, với mức tăng “gần 150%”, đồng thời máy móc có thể vận hành ở công suất tối đa hơn 21 giờ mỗi ngày.
Nhà máy cũng cắt giảm hơn 80% số giờ lao động con người cần thiết để vận hành cơ sở, dù công nhân vẫn cần tham gia ở công đoạn lắp ráp cuối cùng của máy bay.
Nhật báo Khoa học và Công nghệ cho biết công ty đang lên kế hoạch tiếp tục mở rộng việc ứng dụng các công nghệ như 5G, AI và công nghệ tạo bản sao số thời gian thực của các vật thể hoặc hệ thống.
J-20 đã trải qua nhiều lần nâng cấp kể từ khi ra mắt lần đầu, bao gồm việc thay thế động cơ sản xuất tại Nga bằng mẫu động cơ nội địa Trung Quốc có tốc độ cao hơn.
Theo một báo cáo của đài truyền hình nhà nước CCTV hồi tháng 1, dòng chiến đấu cơ này cũng được kỳ vọng sẽ được nâng cấp mạnh nhờ tích hợp AI cùng các cải tiến về hệ thống điện tử hàng không, radar và động cơ.
Phiên bản hai chỗ ngồi của J-20 – chiến đấu cơ tàng hình hai ghế đầu tiên trên thế giới – đã chính thức ra mắt vào năm 2024.
Viện nghiên cứu RUSI có trụ sở tại London ước tính Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã sở hữu khoảng 300 chiếc J-20 tính tới giữa năm ngoái, và con số này có thể tăng lên 1.000 chiếc vào năm 2030.
Theo báo cáo, điều này sẽ giúp Trung Quốc tiến gần hơn tới số lượng hàng trăm tiêm kích Lockheed Martin F-35 Lightning II mà Mỹ đang vận hành – trong đó một phần được triển khai tại các căn cứ không quân ở Nhật Bản và Hàn Quốc – cùng kế hoạch bàn giao hơn 1.700 chiến đấu cơ tiên tiến vào thập niên 2040.
Bắc Kinh và Washington hiện cũng đang chạy đua phát triển tiêm kích thế hệ 6.
Trung Quốc được cho là đã bắt đầu thử nghiệm các mẫu J-36 và J-50 từ năm 2024, trong khi Mỹ đã trao hợp đồng cho Boeing để chế tạo mẫu F-47.
Theo SCMP