Tại lễ duyệt binh ở Quảng trường Thiên An Môn hôm 3/9/2025, máy bay Chengdu J-20S hai chỗ ngồi lần đầu tiên xuất hiện công khai với tư cách máy bay thật. Đây là biến thể cải tiến được phát triển từ tiêm kích tàng hình J-20 – mẫu chiến đấu cơ tàng hình đầu tiên của Trung Quốc.
Là máy bay tiêm kích tàng hình hai chỗ ngồi duy nhất trên thế giới hiện nay, J-20S có buồng lái được kéo dài so với J-20, bổ sung thêm một phi công. Theo phân tích của các chuyên gia, đây không đơn thuần là “1+1”, mà thiết kế này đã giúp J-20S nâng cao đáng kể năng lực tấn công chính xác đối đất và đối hải.
J-20S có thể “săn diệt” mục tiêu trên bộ và trên biển
Nhà bình luận quân sự Ngụy Đông Húc đánh giá: “J-20S là phiên bản hai chỗ của tiêm kích tàng hình, với hiệu năng và năng lực tác chiến được nâng cao rõ rệt”.
Trước hết, nó có năng lực giành quyền kiểm soát bầu trời rất mạnh, có thể bí mật tiếp cận khu vực tác chiến và ra đòn phủ đầu.
Khi thực hiện nhiệm vụ tấn công đối đất và đối hải, J-20S có khả năng hỏa lực chính xác vượt trội. Hai phi công có thể phối hợp tốt hơn trong trinh sát, định vị mục tiêu trên biển và trên bộ, từ đó tiến hành “săn diệt” hiệu quả.
Trong các chiến dịch tấn công vào hệ thống phòng thủ trên biển của đối phương, J-20S có thể dẫn dắt các tiêm kích tàng hình khác và nhiều máy bay không người lái (UAV) tấn công cùng tham gia hỏa lực không đối hải.
Nhờ ưu thế tốc độ cao, tàng hình và phối hợp hai phi công, J-20S còn có thể bí mật tiêu diệt các mục tiêu di động cỡ lớn trên biển.
Từ “mũi đột kích” không chiến trở thành “chỉ huy chiến trường”
J-20S đã phá vỡ vai trò truyền thống của máy bay tiêm kích chỉ tập trung vào phòng không đột kích tuyến đầu. Nó tích hợp sâu các năng lực: tác chiến giành ưu thế trên không, nhận thức tình huống chiến trường, gây nhiễu điện tử và chỉ huy và kiểm soát chiến thuật.
Nhờ đó, J-20S đã chuyển từ một “mũi đột kích” thành một “nút chỉ huy” trong hệ thống không chiến. Chính sự tích hợp đa năng này đã biến nó thành một “bộ nhân sức mạnh chiến đấu” – một trang bị mang tính “xuyên lĩnh vực”.
J-20S giúp định hình lại cục diện không chiến
Theo chuyên gia quân sự Vương Minh Chí, J-20S là một thành phần đặc biệt trong hệ thống tác chiến giành ưu thế trên không của Trung Quốc, đảm nhận những nhiệm vụ rất riêng biệt.
Trên nền tảng năng lực tàng hình, nó được tăng cường các năng lực: nhận thức tình huống chiến trường, hỗ trợ ra quyết định thông minh, liên kết mạng và truyền thông hiệp đồng, khả năng tác chiến phối hợp các máy bay có – không người lái.
Trong không chiến, J-20S có thể cùng các đơn vị khác hình thành: cụm tấn công xuyên phá tàng hình, cụm tấn công “cảm biến – hỏa lực” tích hợp, cụm tác chiến hỗn hợp có người lái và UAV
Nó đảm nhận các nhiệm vụ như: hợp nhất thông tin trong môi trường đe dọa cao, chỉ huy và ra quyết định động, tối ưu phân bổ nhiệm vụ, điều phối hiệp đồng tác chiến.
Vì vậy truyền thông Trung Quốc cho rằng, J-20S là “kẻ thay đổi luật chơi không chiến”, và sẽ định hình cục diện chiến trường trên không hoàn toàn mới.
Đại diện cho một tư duy mới về không chiến
Khác biệt cốt lõi của Chengdu J-20 phiên bản S không đơn giản là thêm phi công mà ở điểm then chốt: Phi công ngồi trước lái và chiến đấu; phi công ngồi phía sau điều phối các UAV phối hợp tác chiến (drone wingman), xử lý dữ liệu chiến trường, tác chiến điện tử và gây nhiễu, đóng vai trò “mini AWACS” (nút chỉ huy cục bộ).
Nói ngắn gọn: J-20S là tổng hợp chiến đấu cơ, trạm chỉ huy bay và trạm trung chuyển dữ liệu. Nó tối ưu cho “drone swarm” (bầy UAV), thứ mà F-35 của Mỹ mới đang phát triển và có thể đóng vai trò chỉ huy tại chỗ, không cần AWACS
Nhưng J-20S có hạn chế lớn: nhà sản xuất Trung Quốc chưa chứng minh được nó có khả năng hợp nhất cảm biến mạnh như F-35, động cơ nội địa (WS-15) của nó vẫn là dấu hỏi về độ ổn định lâu dài và mạng lưới tác chiến thực chiến chưa được kiểm chứng.
So sánh J-20S với Su-57 của Nga, Su-57 mạnh ở khả năng siêu cơ động dogfight (quần lộn không chiến) cực tốt, mang được nhiều vũ khí, có radar băng tần L hỗ trợ phát hiện máy bay tàng hình.
Tuy nhiên Su-57 bị coi là có khả năng tàng hình kém hơn cả F-35 và J-20; số lượng sản xuất rất hạn chế; điện tử hàng không và mạng hóa không bằng máy bay Mỹ, Trung Quốc.
Trong chiến tranh hiện đại J-20S có lợi thế lớn hơn, nhưng trong không chiến tầm gần Su-57 được cho là mạnh hơn.
1.000 chiếc J-20 Mãnh Long: Làn sóng tiêm kích tàng hình khiến ưu thế không quân phương Tây lung lay
Theo QQnews, China
