Một báo cáo mới công bố của Viện Nghiên cứu Quốc phòng Hoàng gia Anh (Royal United Services Institute – RUSI) ước tính rằng Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAAF) có thể đưa vào trang bị khoảng 1.000 tiêm kích chiếm ưu thế trên không thế hệ thứ 5 J-20 vào năm 2030.
Đánh giá này nhấn mạnh mức tăng mạnh của sản lượng, dự kiến đạt khoảng 120 máy bay mỗi năm vào năm 2025. Nhận định của RUSI nối tiếp dự báo tương tự về tổng sản lượng vượt 1.000 chiếc do ông Abraham Abrams, chuyên gia hàng đầu về chương trình J-20, đưa ra năm 2024 trong cuốn sách “China’s Stealth Fighter: The J-20 “Mighty Dragon” and the Growing Challenge to Western Air Dominance” (Chiến đấu cơ tàng hình Trung Quốc: J-20 Mãnh Long và thách thức ngày càng tăng với ưu thế trên không của phương Tây).
Quy mô sản xuất J-20 hiện được xếp vào “đẳng cấp riêng”, chỉ sánh ngang với tiêm kích Mỹ F-35 và tiêm kích thế hệ 4 J-16 của Trung Quốc. Tuy nhiên, khác với F-35 – được sản xuất để trang bị cho hơn một chục lực lượng quân sự trên toàn thế giới – toàn bộ J-20 đều được chế tạo độc quyền cho Không quân Trung Quốc.
Báo cáo của RUSI đặc biệt nhấn mạnh sự gia tăng “mức độ tinh vi và tính thực tế” trong huấn luyện thường xuyên của PLAAF và Không quân Hải quân Trung Quốc (PLANAF), nhất là với các phi đội J-16 và J-20.
Theo báo cáo, phi công Trung Quốc thường xuyên thực hiện các khoa mục huấn luyện phức hợp và các chuyến bay thị uy lực lượng, với sự tham gia phối hợp của tiêm kích, máy bay ném bom, máy bay tiếp dầu và máy bay cảnh báo sớm trên không (AEW&C), không chỉ giữa các đơn vị không quân mà còn với các cụm tàu tác chiến mặt nước của hải quân.
“Điều này đặc biệt đáng chú ý quanh khu vực đảo Đài Loan và Biển Nhật Bản”, RUSI nhận xét. Sự gia tăng về số lượng và năng lực của các tiêm kích thế hệ 5 và “4+” bởi vậy được hậu thuẫn bởi những cải thiện rõ rệt về huấn luyện. Báo cáo cũng chỉ ra những tiến bộ trong công nghệ tên lửa không đối không, trong một số thời điểm đã giúp các đơn vị tiêm kích Trung Quốc giành lợi thế đáng kể so với các đối thủ thuộc Không quân Mỹ.
Những đánh giá mới nhất về quy mô sản xuất J-20 xuất hiện gần trùng với kỷ niệm 15 năm chuyến bay đầu tiên của mẫu tiêm kích này vào tháng 1/2011. Việc J-20 chính thức vào biên chế chỉ 6 năm sau đó từng là dấu hiệu sớm cho thấy chương trình sẽ phát triển suôn sẻ hơn nhiều so với các đối thủ tại Mỹ và Nga.
Những đánh giá này cũng được đưa ra ngay sau khi xuất hiện đoạn video xác nhận lô J-20 đầu tiên tích hợp động cơ turbofan thế hệ mới WS-15 đã hoàn tất sản xuất hàng loạt vào cuối tháng 12, đánh dấu một cột mốc quan trọng giúp mở rộng thêm ưu thế của J-20 về tính năng bay, tầm hoạt động và công suất dành cho các hệ thống trên khoang so với các tiêm kích phương Tây.
Thời điểm này cũng trùng với một trong những chiến dịch được cho là có mức độ rủi ro cao nhất trong lịch sử chương trình, khi một chiếc J-20 dường như đã bay qua đảo Đài Loan (Trung Quốc) mà không bị đánh chặn.
Việc mở rộng nhanh chóng đội bay J-20 mang lại những hệ quả lớn đối với cán cân quyền lực tại khu vực Thái Bình Dương, khiến việc duy trì một trật tự sức mạnh do phương Tây chi phối ngày càng trở nên kém khả thi.
Tiêm kích có trình độ tương đương duy nhất là F-35 đã được Mỹ và ngày càng nhiều quốc gia trong khối phương Tây – từ Italy đến Hà Lan – ưu tiên triển khai tại khu vực này. Tuy nhiên, F-35 lại kém tối ưu hơn cho tác chiến không đối không, với tầm bay chỉ bằng chưa tới một nửa, khả năng mang tên lửa thấp hơn nhiều, radar nhỏ hơn và đặc tính bay thận trọng hơn so với J-20.
Lịch sử kéo dài về tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu thấp của F-35, cùng những trì hoãn lớn trong nỗ lực nâng cấp máy bay lên chuẩn Block 4 – được coi là then chốt cho tác chiến cường độ cao – càng hạn chế khả năng phản ứng của phương Tây.
Cán cân sức mạnh trên không được dự báo sẽ tiếp tục nghiêng về phía Trung Quốc trong đầu những năm 2030, khi nước này dẫn đầu thế giới trong việc đưa tiêm kích thế hệ 6 vào biên chế, sau khi đã bắt đầu các chuyến bay thử nghiệm nguyên mẫu sớm hơn Mỹ vài năm, vào năm 2024. Việc một mẫu tiêm kích thế hệ sáu kế nhiệm J-20 bước vào sản xuất hàng loạt có thể dẫn tới việc cắt giảm mạnh, hoặc thậm chí chấm dứt, dây chuyền sản xuất tiêm kích thế hệ năm này.
Theo MW
