Chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel chống lại Iran đã bước sang tuần thứ tư. Ngày 22/3, Bộ Tư lệnh Khatam al-Anbiya của Iran tuyên bố, chiến lược bảo vệ đất nước của lực lượng vũ trang Iran đã chuyển từ phòng thủ sang tấn công, kéo theo thay đổi về chiến thuật trên chiến trường.
Đi kèm với đó, phương thức tấn công của Iran trở nên đa dạng hơn: không chỉ sử dụng tên lửa tầm xa đánh vào căn cứ Diego Garcia cách gần 4.000 km, mà còn đưa vào sử dụng thế hệ UAV mới, khiến hệ thống phòng thủ của Mỹ và Israel gặp nhiều khó khăn hơn.
Tầm bắn tên lửa Iran vượt mốc 4.000 km
Theo CNBC ngày 22/3, phía Anh xác nhận Iran đã phóng hai tên lửa về phía căn cứ chung Anh – Mỹ tại Diego Garcia (Ấn Độ Dương). Bộ trưởng Nhà ở Anh Steve Reid thừa nhận: một tên lửa đã bắn trượt mục tiêu, và tên lửa còn lại đã bị đánh chặn, nhưng ông từ chối tiết lộ khoảng cách mà các tên lửa của Iran đã chệch khỏi mục tiêu.
CNBC đưa tin Bộ Quốc phòng Anh cho biết vụ tấn công bất thành của Iran vào căn cứ Diego Garcia xảy ra một ngày trước khi Anh phê duyệt việc quân đội Mỹ sử dụng căn cứ này cho cái gọi là "chiến dịch phòng thủ".
Tờ Wall Street Journal là tờ báo đầu tiên đưa tin về vụ việc, tuyên bố rằng cuộc tấn công đánh dấu nỗ lực đầu tiên của Iran nhằm mở rộng tầm tấn công ra ngoài Trung Đông và là một nỗ lực đáng kể nhằm đe dọa lợi ích của Mỹ.
Ngày 21/3, quân đội Israel cũng tuyên bố Iran đã sử dụng tên lửa đạn đạo hai tầng để tấn công các căn cứ của Anh và Mỹ trên đảo Diego Garcia. Tham mưu trưởng Israel Eyal Zamir tuyên bố: "Những tên lửa của Iran có tầm bắn lên tới 4.000 km và không nhằm mục đích tấn công Israel. Tầm bắn của chúng bao phủ châu Âu, và các thủ đô châu Âu như Berlin, Paris và Rome nằm trong tầm đe dọa trực tiếp của chúng".
Điều khiến thế giới tò mò là Iran đã đạt được bước đột phá lớn về tầm bắn tên lửa khi nào? Các đánh giá trước đây của các cơ quan tình báo phương Tây cho thấy tầm bắn xa nhất của các tên lửa đang hoạt động hiện nay của Iran là khoảng 2.000 km, bao gồm tên lửa nhiên liệu lỏng Khorramshahr-4 và tên lửa nhiên liệu rắn Sejjil-2.
Giả thuyết chính hiện nay là Iran có thể đang sử dụng đầu đạn nhẹ hơn trên các tên lửa hiện có để đạt được tầm bắn xa hơn. Ví dụ, vào năm 2019, Iran đã thử nghiệm một phiên bản cải tiến của tên lửa Khorramshahr, được trang bị đầu đạn nhẹ hơn, tăng tầm bắn lên 3.000 km. Một giả thuyết khác là Iran đang tận dụng sự tương đồng về công nghệ giữa tên lửa đạn đạo và tên lửa mang, bằng cách sửa đổi tên lửa mang thành tên lửa đạn đạo, nhưng điều này sẽ làm giảm độ chính xác của nó.
Tuy nhiên, bất kể thế nào, vụ phóng tên lửa đạn đạo đầu tiên của Iran hướng tới Diego Garcia chắc chắn sẽ gây áp lực lên trọng tâm phòng thủ của Mỹ. Tờ Wall Street Journal đưa tin rằng một tàu khu trục của Hải quân Mỹ đã sử dụng tên lửa SM-3 phóng từ tàu để bắn hạ một tên lửa của Iran đang hướng tới Diego Garcia. Hải quân Mỹ có thể sẽ phải tiếp tục triển khai tàu để đánh chặn các tên lửa của Iran phóng về phía Ấn Độ Dương, do đó làm giảm áp lực lên lãnh thổ Iran.
Khả năng xuyên phá được tăng cường
Một dấu hiệu khác cho thấy sự chuyển hướng từ phòng thủ sang tấn công của Iran là họ đã phát động một cuộc tấn công vào cuối ngày 21/3 vào gần các cơ sở hạt nhân nhạy cảm nhất của Israel, lần đầu tiên vượt qua được hệ thống phòng không của Israel.
Đài truyền hình nhà nước Iran mô tả vụ tấn công là "phản ứng đáp trả" vụ tấn công trước đó vào cơ sở làm giàu uranium Natanz của Iran, "đánh dấu một giai đoạn ăn miếng trả miếng mới trong cuộc xung đột". Lực lượng cứu hỏa Israel mô tả: "Tại Dimona và Arad, tên lửa đánh chặn đã không thể bắn trúng các mối đe dọa đang đến, dẫn đến hai tên lửa đạn đạo Iran với đầu đạn nặng hàng trăm kg bắn trúng trực tiếp các mục tiêu trên mặt đất".
Các nhân chứng còn ghi lại được hình ảnh các tên lửa Iran cơ động để né tránh hệ thống phòng thủ tên lửa của Israel.
Trong đợt tấn công thứ 72 của chiến dịch “True Promise-4” (Lời hứa Chân thực-4) chống lại Mỹ và Israel vào đêm ngày 21/3, Iran chủ yếu sử dụng các tên lửa đạn đạo như Imad và Ghadr.
Imad là tên lửa tầm trung dẫn đường chính xác đầu tiên của Iran, một cải tiến so với tên lửa đạn đạo tầm trung nhiên liệu lỏng Shahab-3. Đầu đạn của nó được trang bị bánh lái khí động học có thể điều khiển để cải thiện độ chính xác và khả năng xuyên phá. Tên lửa Ghadr, ngoài khả năng cơ động và tốc độ cao, còn có thể mang nhiều đầu đạn, mang lại sức công phá lớn hơn.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã công khai trình diễn các phiên bản cải tiến của tên lửa Ghadr và Imad vào tháng 10/2025. Tên lửa Ghadr mới nhất được trang bị khả năng tác chiến điện tử nâng cao, trong khi Imad có thể được phóng từ các hầm ngầm, cải thiện đáng kể khả năng sống sót và tốc độ phản ứng.
Theo Huanqiu
