Israel đã dội hỏa lực mạnh mẽ vào quân đội Iran trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi tháng 6/2025, nhưng chính quyền Tehran bước ra khỏi cuộc xung đột khốc liệt đó với phần lớn kho vũ khí tên lửa đạn đạo – gồm hàng nghìn quả – vẫn còn nguyên vẹn. Điều này đồng nghĩa Iran vẫn đủ khả năng gây thiệt hại thực sự cho Mỹ và các đồng minh của Washington tại Trung Đông.
Theo ước tính, Tehran hiện sở hữu khoảng 2.000 tên lửa đạn đạo tầm trung, đủ tầm bắn bao phủ toàn khu vực và vươn tới cả Israel. Nước này cũng có trữ lượng lớn tên lửa tầm ngắn có thể đánh trúng các căn cứ Mỹ ở vùng Vịnh và các tàu chiến hoạt động tại eo biển Hormuz, dù các con số ước đoán về loại tên lửa này còn khác nhau. Ngoài ra, Iran còn nắm trong tay lượng đáng kể tên lửa hành trình chống hạm, các xuồng phóng ngư lôi, cùng nhiều loại máy bay không người lái có khả năng đe dọa tàu chiến Mỹ.
Kho vũ khí đó cho phép Iran tấn công các mục tiêu trên khắp Trung Đông, khiến bất kỳ cuộc tấn công nào của Mỹ cũng có nguy cơ nhanh chóng leo thang, bất chấp việc Tổng thống Donald Trump ưu tiên những đòn đánh quyết đoán nhưng không biến thành xung đột khu vực.
“Tehran có thể suy yếu, nhưng lực lượng tên lửa hùng hậu của họ khiến Iran vẫn cực kỳ nguy hiểm”, Behnam Ben Taleblu, Giám đốc cấp cao chương trình Iran tại Viện Nghiên cứu Bảo vệ Dân chủ (Foundation for Defense of Democracies) có trụ sở tại Washington, nhận định.
Mỹ đã điều cụm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng nhiều máy bay chiến đấu hơn tới Trung Đông, nhằm tạo thêm lựa chọn cho Tổng thống Trump trong trường hợp quyết định tấn công Iran. Động thái này diễn ra sau nhiều tuần biểu tình ở Iran.
Trong những ngày gần đây, các quan chức Iran liên tục cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu bị tấn công. Các lực lượng dân quân đồng minh của Iran tại Iraq cũng tuyên bố sẵn sàng tham gia phản ứng trả đũa.
Mỹ có nhiều mục tiêu cần bảo vệ tại Trung Đông, bao gồm khoảng hai chục cơ sở quân sự trên bộ được công bố chính thức, trải dài từ Thổ Nhĩ Kỳ tới Kuwait, cùng khoảng 40.000 binh sĩ, theo Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm thứ Tư tuần này nói rằng có từ 30.000 đến 40.000 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại 8 hoặc 9 cơ sở trong khu vực, tất cả đều nằm trong tầm bắn của tên lửa Iran. Một số binh sĩ đã được rút khỏi các căn cứ Mỹ hồi đầu tháng này, khi ông Trump bắt đầu cân nhắc khả năng tấn công Iran.
“Tất cả đều nằm trong tầm đe dọa của hàng nghìn máy bay không người lái và tên lửa đạn đạo tầm ngắn của Iran, vốn trực tiếp đe dọa sự hiện diện của binh sĩ chúng ta”, ông Rubio nói trước các nghị sĩ Mỹ.
Trong các lần đáp trả trước đây đối với các cuộc tấn công của Mỹ, Iran từng phóng tên lửa vào các căn cứ Mỹ tại Iraq và Qatar. Các nhà phân tích cho rằng lực lượng Mỹ ở Jordan cũng dễ trở thành mục tiêu. Đồng minh của Iran là lực lượng Houthi tại Yemen những năm gần đây đã tấn công các mục tiêu ở Arab Saudi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Các chuyên gia quân sự nhận định Iran nhiều khả năng sẽ nhắm vào những tài sản của Mỹ gần lãnh thổ mình nhất để tận dụng kho tên lửa tầm ngắn khổng lồ, đồng thời nhắm vào các quốc gia vùng Vịnh – những đồng minh thân cận của Washington.
“Iran có đủ tên lửa tầm ngắn để tấn công các căn cứ Mỹ ở vùng Vịnh với mật độ mà cả chúng ta lẫn các nước vùng Vịnh đều có thể bị quá tải trong việc phòng thủ”, Daniel Shapiro, cựu Trợ lý Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách Trung Đông dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, cho biết. Ông nói thêm rằng Iran cũng có năng lực đáng kể để tấn công Israel liên tục trong nhiều ngày.
Mỹ hiện triển khai các hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot và THAAD trên khắp khu vực và đang đưa thêm khí tài tới, điều này có thể giúp giảm bớt tác động của các đòn tấn công từ Iran. Tuy nhiên, các hệ thống này sẽ phải bảo vệ một không gian rộng lớn hơn nhiều so với Israel trong cuộc chiến với Iran hồi tháng 6.
“Một phần đáng kể số tên lửa đó vẫn có thể xuyên thủng và đánh trúng mục tiêu”, ông Farzin Nadimi, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Washington về Chính sách Cận Đông, nhận định.
Tổng thống Trump cho biết quyết định tấn công Iran vẫn chưa được đưa ra, nhưng các quan chức Mỹ nói với tờ Wall Street Journal rằng Nhà Trắng muốn bất kỳ đòn đánh nào cũng phải giáng một cú quyết định vào chính quyền Iran.
Các bệ phóng tên lửa của Iran nhiều khả năng sẽ là mục tiêu trong một cuộc tấn công của Mỹ, nhằm làm suy yếu khả năng trả đũa. Trong tháng 6/2025, Israel đã gây thiệt hại nặng cho các bệ phóng của Iran, vô hiệu hóa khoảng 70% số này bằng máy bay không người lái tự sát và tiêm kích, theo ông Daniel Gold, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu và phát triển quốc phòng của Bộ Quốc phòng Israel. Một số bệ phóng khác cũng bị phá hủy bởi các đặc vụ Israel hoạt động bí mật trên mặt đất, theo những người am hiểu chiến dịch.
Các quan chức quân đội Israel cho biết trong cuộc chiến tháng 6/2025, Iran có vài trăm bệ phóng. Một ước tính của Viện Hudson cho rằng kho bệ phóng di động – còn gọi là xe mang – dựng – phóng (TEL) – của Iran đã giảm từ khoảng 480 chiếc trước chiến tranh xuống còn khoảng 100 chiếc sau đó.
Hiện chưa thể xác định chính xác Tehran còn bao nhiêu bệ phóng. Các nhà phân tích và quan chức cho biết Iran đang khôi phục và tái thiết các bệ phóng, đồng thời thu hồi những hệ thống bị vô hiệu hóa khi Israel đánh bom lối vào các kho tên lửa ngầm. Ông Fabian Hinz, nghiên cứu viên tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), cho rằng trong những năm gần đây Iran đã trở nên rất thành thạo trong việc sản xuất các bệ phóng tên lửa có thiết kế đơn giản hơn, nhanh chóng hơn.
Cuộc chiến với Israel trong tháng 6 năm ngoái dù làm suy giảm năng lực của Iran, nhưng cũng cho Tehran cơ hội điều chỉnh và hoàn thiện chiến thuật ngay trong điều kiện tác chiến thực tế. Khi xung đột kéo dài, Iran đã phóng các loại tên lửa hiện đại hơn, tầm xa hơn từ nhiều địa điểm sâu trong lãnh thổ, thay đổi thời điểm và nhịp độ tấn công, đồng thời mở rộng phạm vi mục tiêu để tăng tỷ lệ trúng đích, theo đánh giá của các nhà phân tích quân sự.
Trong cuộc chiến đó, Iran đã phóng tổng cộng 550 tên lửa đạn đạo vào Israel, trong đó 86% bị các hệ thống phòng thủ của Mỹ và Israel đánh chặn, theo quân đội Israel. Các đòn tấn công của Iran đã đánh trúng các khu vực đông dân cư và mục tiêu an ninh của Israel, khiến 28 người thiệt mạng, theo giới chức Israel.
Iran cũng phóng khoảng 1.000 máy bay không người lái về phía Israel, nhưng chỉ có 2 chiếc rơi xuống lãnh thổ nước này. Cuộc chiến cho thấy ngay cả những hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến nhất thế giới cũng không phải là bất khả xâm phạm.
Israel và Mỹ đã tiêu tốn lượng lớn tên lửa đánh chặn trong cuộc chiến, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu khan hiếm khiến việc bổ sung trở nên khó khăn. Khi giao tranh kéo dài, Israel buộc phải tiết kiệm kho dự trữ. Mỹ và Israel nhiều khả năng cũng sẽ phải đối mặt với những tính toán tương tự nếu xảy ra một cuộc chiến kéo dài với Iran.
Dẫu vậy, mối đe dọa đối với Iran vẫn lớn hơn nhiều so với rủi ro mà Mỹ và các đồng minh phải gánh chịu. Trong 24 giờ đầu tiên của cuộc chiến giữa Israel và Iran, Israel đã phá hủy phần lớn hệ thống phòng không của đối phương và giành quyền kiểm soát hoàn toàn bầu trời. Khi phòng không Iran vẫn chủ yếu bị vô hiệu hóa, các tiêm kích Mỹ hoặc Israel có thể tự do hoạt động để tấn công hàng loạt mục tiêu, qua đó làm suy yếu hoặc hạn chế khả năng đáp trả của Tehran.
“Phòng không hiệu quả là sự kết hợp giữa chiến thuật phòng thủ và tấn công”, ông Gold thuộc Bộ Quốc phòng Israel nói.
Theo MSN, WSJ
