Việc giải cứu một thành viên phi hành đoàn người Mỹ mất tích sau khi Iran bắn hạ máy bay chiến đấu F-15E cho thấy “năng lực toàn diện” của Mỹ trong việc thực hiện các hoạt động cứu hộ rủi ro cao, theo các nhà phân tích Trung Quốc.
Vào Chủ nhật vừa qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận rằng thành viên phi hành đoàn mất tích – một trong hai người trên chiếc máy bay chiến đấu bị bắn rơi ở miền Nam Iran hôm thứ Sáu tuần trước – đã được giải cứu ngay giữa cuộc chiến Mỹ-Israel chống lại Iran.
Ông Trump đã đăng lên mạng xã hội rằng quân đội Mỹ đã “thực hiện một trong những Chiến dịch Tìm kiếm và Cứu nạn táo bạo nhất” trong lịch sử và viên phi công được giải cứu hiện đã “AN TOÀN và KHỎE MẠNH!” mặc dù bị “thương nặng”.
Cả Washington và Tehran đã bước vào một cuộc chạy đua để xác định vị trí viên sĩ quan không quân mất tích sau khi chiếc tiêm kích F-15E bị hệ thống phòng không của Iran bắn hạ, theo các quan chức Iran. Đây là máy bay có người lái đầu tiên của Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào ngày 28/2.
Phi công của chiếc máy bay đã được quân đội Mỹ giải cứu trước đó. Truyền thông nhà nước Tehran đã công bố những hình ảnh được cho là mảnh vỡ gần thành phố Isfahan ở miền Nam Iran, sau các báo cáo hôm thứ Sáu rằng chiếc phản lực đã bị bắn hạ.
Tehran đã treo thưởng cho công chúng Iran để giao nộp viên phi công mất tích nhằm cố gắng bắt giữ một tù binh chiến tranh người Mỹ.
Việc giải cứu phi hành đoàn từ một chiếc phản lực bị rơi trong lãnh thổ thù địch – gọi là nhiệm vụ tìm kiếm và cứu nạn trong chiến đấu (CSAR) – được coi là một trong những nhiệm vụ quân sự có rủi ro cao nhất và phức tạp nhất. Nhiệm vụ này đòi hỏi điều động các lực lượng đặc nhiệm, trực thăng để tìm kiếm, hỗ trợ và thu hồi nhân sự mất tích trước khi họ bị bắt, tất cả đều có khả năng diễn ra dưới hỏa lực của kẻ thù.
Theo các báo cáo của truyền thông Mỹ, thành viên phi hành đoàn mất tích đã trải qua hơn 24 giờ một mình, đi bộ và lẩn trốn trong các địa hình đồi núi của Iran ở độ cao khoảng 2.000 m. Sau chiến dịch giải cứu, anh ta đã được chuyển đến Kuwait để điều trị y tế.
Ông Trump cho biết CIA đã giám sát vị trí của viên phi công và giúp Bộ Quốc phòng thực hiện nhiệm vụ CSAR, đồng thời triển khai một chiến dịch đánh lạc hướng để thuyết phục các lực lượng Iran rằng viên phi công đang được di chuyển bằng đoàn xe mặt đất ở nơi khác, nhằm thu hút họ rời xa địa điểm trích xuất thực sự.
Mặc dù không phải tất cả chi tiết của nhiệm vụ đều được tiết lộ, nhưng nhiệm vụ CSAR được cho là có sự tham gia của một số lượng lớn các đặc nhiệm chỉ huy, bao gồm cả đội Seal Team 6 tinh nhuệ của Hải quân Mỹ và các binh sĩ khác.
Ông Trump cho biết quân đội Mỹ đã gửi hàng chục máy bay vào Iran và chiến dịch đã được thực hiện mà không có tổn thất về người.
Hai máy bay vận tải MC-130J Commando II của Mỹ ban đầu dự định bay để đưa các đội cứu hộ ra ngoài, nhưng cuối cùng đã không thể cất cánh từ vùng đất cát tại một căn cứ hẻo lánh bên trong lãnh thổ Iran, và đã bị phá hủy để không rơi vào tay kẻ thù. Các đặc nhiệm sau đó đã bay ra ngoài sau khi 3 máy bay bổ sung được gửi đến.
Quân đội Iran cũng cho biết họ đã bắn rơi một máy bay tấn công mặt đất A-10 của Mỹ ở vùng Vịnh, và truyền thông Mỹ cho biết phi công của chiếc máy bay đó đã được giải cứu.
Ông Song Zhongping, một chuyên gia quân sự và cựu giảng viên quân đội Trung Quốc, cho biết các động tác phức tạp mà quân đội Mỹ thực hiện và cái giá đắt mà họ phải trả để rút thành viên phi hành đoàn cho thấy hệ thống toàn diện của họ trong việc đánh giá và thu hồi nhân sự cũng như thương vong nhằm giảm thiểu tổn thất về người ở mức tối đa.
“Mỹ đã triển khai một số lượng lớn lực lượng đặc nhiệm để giải cứu các phi công của chiếc máy bay gặp nạn – ngay cả khi phải trả giá đắt. Đồng thời, những chiếc máy bay gặp nạn đã bị phá hủy hoàn toàn để ngăn chặn rò rỉ thông tin mật”, ông nói.
“Tất cả điều này chứng tỏ năng lực toàn diện của Mỹ trong việc đánh giá và trích xuất thương vong. Họ chắc chắn đã luyện tập hoạt động này một cách chuyên sâu trong thời bình để có thể thực hiện tốt trong thời chiến. Đó là một bài kiểm tra quan trọng”, ông nói thêm.
Ông Song cho biết trong một cuộc chạy đua với thời gian, quân đội Iran, bao gồm cả Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), đã bỏ lỡ cửa sổ thời gian quan trọng để bắt giữ binh sĩ Mỹ nhằm giữ anh ta làm đòn bẩy trong các cuộc đàm phán.
“Địa hình đồi núi ở Iran đã làm trầm trọng thêm độ khó của cuộc đua. Mỹ, với khả năng cứu hộ nhanh hơn và tiên tiến hơn, bao gồm việc xác định vị trí phi công nhanh hơn, đã cho phép họ xúc tiến chiến dịch giải cứu trước phía Iran”, ông Song nói. Ông cho biết “điều này làm nổi bật cả những thách thức về công nghệ và chiến thuật” trong cuộc đua giải cứu.
Ông Song nói rằng mặc dù hệ thống phòng không và chống tên lửa của Iran đã bị hư hại và chia cắt, nó vẫn gây ra mối đe dọa đáng kể cho máy bay Mỹ và Israel vì nhiều “hệ thống như vậy hiện đang hoạt động độc lập”.
Đại tá cấp cao PLA đã nghỉ hưu Zhou Bo, hiện là nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Chiến lược và An ninh Quốc tế của Đại học Thanh Hoa, cho biết vụ việc là cơ hội để cả Mỹ và Iran “tuyên bố chiến thắng của riêng mình”.
“Mỹ đã chứng minh khả năng thu thập thông tin chính xác, các hành động phối hợp và nghi binh chiến thuật trong việc giải cứu viên phi công”, ông nói.
“Iran cũng đã chứng minh rằng họ vẫn sở hữu một số năng lực phòng không. Việc bắn hạ hai máy bay chiến đấu này là đủ để tập hợp tinh thần, và có thể thay đổi đáng kể nhận thức rằng họ không có năng lực phòng không”, ông nói thêm.
Theo SCMP
