Tiến độ đóng tàu nhanh gấp đôi Mỹ
Type 004 đang được đóng tại xưởng đóng tàu Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh, cùng âu tàu khô với hai tàu sân bay trước đó là Type 001 (Liêu Ninh) và Type 002 (Sơn Đông). Khởi công từ năm 2024, tính đến tháng 8/2026, Type 004 đã nằm trong âu tàu được 17 tháng và hoàn thành tới hơn 70% khối lượng công việc. Toàn bộ các mô-đun phần đuôi tàu đã ghép xong, tấm mái khoang chứa máy bay đang hoàn thiện những khâu cuối, khu vực đường mớn nước đã xong hoàn toàn và các khối sàn đáp vươn ra hai bên sườn đang tiếp tục được lắp ráp.
Theo tính toán của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), tiến độ hiện tại của Trung Quốc (17 tháng) tương đương với trạng thái 30 tháng thi công của tàu sân bay USS Gerald R. Ford (Mỹ) — tức hiệu suất xây dựng nhanh gấp đôi đối thủ. Dự kiến Type 004 sẽ chính thức hạ thủy vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027, trước khi gia nhập biên chế Hải quân Trung Quốc trong giai đoạn 2028 – 2030.
Kích thước và lượng giãn nước
Qua đo đạc, tính toán từ ảnh vệ tinh của Planet Labs và Vantor chụp ngày 21/8 cho thấy thân tàu Type 004 hiện đã dài khoảng 320 mét và rộng tối đa 46 mét. Tàu sân bay thường được chế tạo với thân tàu dài và rộng dần lên khi cách mặt nước, có nghĩa là các kích thước này gần như chắc chắn sẽ còn tăng lên khi con tàu gần hoàn thiện và được trang bị sàn đáp máy bay.
Kích thước các chiều sẽ hoàn tất và cố định khi sàn đáp cùng tháp chỉ huy (đảo đài) được hoàn thiện.
Giới phân tích CSIS nhận định Type 004 có kích thước tiệm cận, thậm chí nhỉnh hơn siêu tàu sân bay lớp Ford của Mỹ (dài 337 mét).
Tàu sân bay Type 004 đang dần hình thành và có kích thước lớn hơn đáng kể so với bất kỳ tàu sân bay nào trong ba tàu sân bay hiện có của Hải quân Trung Quốc (PLAN). Phúc Kiến, hay còn gọi là Type 003, hiện là tàu lớn nhất. Theo phân tích trước đây của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), tàu này dài khoảng 303 mét ở đường mớn nước và tổng chiều dài là 316 mét. Chiều rộng của tàu ở tầng sàn đáp được ước tính là hơn 76 mét. Để so sánh, siêu tàu sân bay mới của Hải quân Mỹ, USS Gerald R. Ford , dài tổng cộng 337 mét và có chiều rộng 78 mét ở tầng sàn đáp.
Chiều dài đường mớn nước của Type 004 vượt xa con số 303 mét, còn sàn đáp cuối cùng cũng sẽ vượt mức 316 mét của tàu Phúc Kiến. Nhiều chuyên gia ước tính lượng giãn nước toàn tải của tàu có thể đạt từ 110.000 đến 120.000 tấn, tích hợp 4 làn phóng máy bay bằng từ trường (EMALS).
Các tàu Liêu Ninh và Sơn Đông là tàu sân bay cất cánh ngắn nhưng có hỗ trợ hạ cánh (STOBAR) với mũi tàu dạng dốc và thiết bị hãm ở đuôi tàu.
Phúc Kiến là tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc được cấu hình cất cánh bằng máy phóng từ trường nhưng có hỗ trợ hạ cánh (CATOBAR), được đóng tại Xưởng đóng tàu Giang Nam ở Thượng Hải. Type 004 dự kiến cũng thuộc loại CATOBAR.
Dấu hiệu của tàu chạy bằng năng lượng hạt nhân
Ảnh vệ tinh ghi nhận trong quá trình đóng Type 004 xuất hiện hai cấu trúc hình vuông kích thước khoảng 15x15 mét. Giới phân tích đánh giá đây là "vỏ bảo vệ an toàn cho lò phản ứng hạt nhân" — chi tiết hoàn toàn không xuất hiện trên tàu Phúc Kiến chạy bằng động cơ thông thường trước đó. Các cấu trúc này có thiết kế mang nhiều nét tương đồng với hạ tầng lò phản ứng trên các siêu tàu sân bay hạt nhân của Mỹ.
Ngoài ra, còn có những bằng chứng tổng quát hơn về các công việc của Trung Quốc nhằm hỗ trợ khả năng động cơ đẩy hạt nhân hải quân trong tương lai . Trong những năm qua, đã có nhiều tin, bài trên các cơ quan truyền thông về công việc nghiên cứu các nhà máy điện hạt nhân cho các tàu chiến và tàu thương mại tương lai. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa được xác nhận chắc chắn rằng Type 004 sẽ được trang bị động cơ hạt nhân.
Dây chuyền đóng tàu song song: tàu Type 005 cũng đang được đóng
Bên cạnh Type 004 tại Đại Liên, xưởng đóng tàu Giang Nam (Thượng Hải) được cho là cũng đang đồng thời triển khai một phiên bản cải tiến của tàu Phúc Kiến chạy bằng động cơ thông thường (nhiều khả năng là Type 005). Trung Quốc đã hình thành một quy trình đóng tàu song tuyến đã chín muồi: hai âu tàu, hai đội ngũ kỹ thuật riêng biệt áp dụng mô hình lắp ráp mô-đun hóa. Tàu sân bay khổng lồ được chia thành hàng nghìn phân đoạn sản xuất sẵn rồi mới cẩu ghép hợp long, giúp rút ngắn tối đa thời gian thi công.
Nếu Type 004 chính thức được xác nhận dùng năng lượng hạt nhân, Hải quân Trung Quốc sẽ có được bán kính hoạt động xa hơn, khả năng bám biển lâu hơn và tốc độ hành trình cao hơn. Nguồn điện hạt nhân dồi dào còn cung cấp đủ năng lượng cho hệ thống phóng từ trường, radar hiện đại, khí tài điện tử và các dòng vũ khí năng lượng cao trong tương lai. Song song đó, Trung Quốc cũng đang xây dựng lực lượng không quân hải quân thế hệ mới gồm tiêm kích tàng hình J-35, máy bay cảnh báo sớm KJ-600, cùng các biến thể đa năng và chiến tranh điện tử thuộc dòng tiêm kích cất cánh trên hạm J-15.
Khi tàu sân bay hạt nhân Type 004 đi vào hoạt động, Trung Quốc sẽ trở thành quốc gia thứ ba trên thế giới (sau Mỹ và Pháp) sở hữu tàu sân bay hạt nhân, qua đó làm thay đổi cục diện sức mạnh trên biển tại khu vực Tây Thái Bình Dương.
Theo QQnews, TWZ
