7 máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit cùng 14 thành viên phi hành đoàn đã thực hiện chuyến bay kéo dài 37 giờ để tấn công các cơ sở hạt nhân Iran trong tháng 6/2025. Những người tham gia nhiệm vụ cho biết kế hoạch phải liên tục điều chỉnh, từ cách giữ bí mật đội hình đến phương án sử dụng bom xuyên phá GBU-57 tại cơ sở Fordow.
Chiến dịch được chuẩn bị trong nhiều năm
Các thành viên phi hành đoàn thuộc Không quân Mỹ từng tham gia nhiệm vụ sử dụng máy bay ném bom chiến lược tàng hình tầm liên lục địa B-2 Spirit để tấn công các cơ sở hạt nhân Iran trong ngày 21–22/6/2025 đã tiết lộ thêm những chi tiết về chiến dịch. Nhiệm vụ có sự tham gia của bảy máy bay B-2, do tổng cộng 14 quân nhân điều khiển và vận hành.
Các nhà phân tích Mỹ bắt đầu nghiên cứu tổ hợp hạt nhân Fordow của Iran – cơ sở được xây dựng sâu dưới lòng đất với sự hỗ trợ của Triều Tiên – sau khi ảnh vệ tinh phát hiện hoạt động xây dựng tại đây vào năm 2009. Ngay từ đầu, B-2 đã được xem là phương tiện phù hợp nhất để vô hiệu hóa cơ sở được bảo vệ kiên cố này.
Theo lời kể của các quân nhân, quá trình chuẩn bị trực tiếp được đẩy nhanh trong năm 2025, khi căng thẳng với Iran gia tăng. Những kế hoạch này cuối cùng dẫn đến Chiến dịch Midnight Hammer, đưa Mỹ can dự sâu hơn vào cuộc xung đột khi đó đang diễn ra giữa Iran và Israel.
Các kíp bay và bộ phận lập kế hoạch phải phối hợp hoạt động của B-2 với máy bay tiêm kích hộ tống, máy bay tiếp dầu, máy bay thông tin liên lạc cùng nhiều lực lượng hỗ trợ khác. Họ đồng thời phải tính toán đường bay, thời điểm triển khai, điều kiện thời tiết và phương án cứu hộ trong trường hợp xảy ra sự cố.
Khả năng bố trí máy bay tiếp dầu là một trong những yếu tố hạn chế lớn nhất. Các máy bay ném bom và lực lượng hộ tống đều cần được tiếp nhiên liệu nhiều lần trong hành trình dài đến khu vực mục tiêu và quay trở về.
Đánh lạc hướng để giữ bí mật đội hình B-2
Theo lời kể của các quân nhân, bảo đảm bí mật cho chiến dịch là một thách thức trọng yếu. Việc bảy chiếc B-2 cùng cất cánh có nguy cơ thu hút sự chú ý, khiến đối phương hoặc các bên quan sát nhận ra quy mô và hướng di chuyển của lực lượng Mỹ.
Để đánh lạc hướng, một số máy bay ném bom khác được điều động bay về phía tây theo cách dễ bị quan sát hơn. Động thái này nhằm khiến những người theo dõi hoạt động quân sự tin rằng các máy bay đang hướng đến một khu vực khác, thay vì Iran.
Các kíp bay tham gia nhiệm vụ khởi hành trong điều kiện bảo mật nghiêm ngặt. Kế hoạch cuối cùng vẫn tiếp tục được điều chỉnh cho đến sát thời điểm cất cánh.
Bản thân chuyến bay kéo dài 37 giờ là một thử thách về sức bền đối với phi công. Họ phải liên tục điều hướng, kiểm tra máy bay, theo dõi hệ thống vũ khí và thực hiện nhiều lần tiếp dầu trên không. Khi có thể, các phi công tranh thủ chợp mắt trong không gian chật hẹp bên trong buồng lái.
Khi tiến gần khu vực tác chiến, họ cũng chuẩn bị cho khả năng phải phóng ghế thoát hiểm và rơi xuống lãnh thổ đối phương nếu máy bay gặp sự cố.
Iran gia cố Fordow, buộc Mỹ thay đổi phương án ném bom
Những diễn biến trên thực địa khiến kế hoạch tấn công phải điều chỉnh vào phút chót. Trong những ngày trước cuộc không kích, Iran được cho là đã đổ bê tông lên các giếng thông gió tại cơ sở Fordow.
Phương án ban đầu của Mỹ dựa vào việc tấn công những vị trí này. Tuy nhiên, sau khi các lối thông gió bị gia cố, kíp bay phải thay đổi trình tự sử dụng vũ khí: những quả bom đầu tiên sẽ phá vỡ lớp bê tông, tạo điều kiện để các quả bom tiếp theo đánh trúng cơ sở nằm sâu bên dưới.
Trong chiến dịch, sáu chiếc B-2 được giao nhiệm vụ tấn công Fordow. Chiếc còn lại bay đến Natanz, cơ sở hạt nhân trước đó đã bị Israel tập kích. Trong khi đó, các tên lửa hành trình Tomahawk phóng từ tàu ngầm Mỹ được sử dụng để đánh vào mục tiêu thứ ba tại Isfahan.
Việc thả bom xuyên phá GBU-57 được thực hiện theo một trình tự tính toán chính xác. Máy bay dẫn đầu có nhiệm vụ đánh trúng lớp bê tông phủ bên trên, sau đó các máy bay tiếp theo lần lượt thả bom trong những khoảng thời gian ngắn.
Các kíp bay cũng được chuẩn bị phương án điều chỉnh thiết lập vũ khí nếu đòn đánh đầu tiên không diễn ra như dự kiến. Phi công theo dõi các dấu hiệu cho thấy bom đã phát nổ đúng mục tiêu và đạt hiệu quả như tính toán.
Bài viết cho biết các thành viên phi hành đoàn đã quan sát thấy những vụ nổ lớn tại khu vực mục tiêu. Sau đó, họ đánh giá cơ sở làm giàu uranium Fordow phần lớn đã bị phá hủy.
Trở về căn cứ sau chuyến bay kéo dài 37 giờ
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, các máy bay B-2 trở về căn cứ không quân Whiteman ở bang Missouri – nơi đóng quân thường trực của toàn bộ phi đội B-2 Mỹ.
Tại đây, các thành viên phi hành đoàn được gia đình chào đón. Họ tiếp tục được kiểm tra y tế và tham gia các cuộc thẩm vấn, đánh giá sau nhiệm vụ trong điều kiện bảo mật. Trong quá trình này, quân nhân Mỹ xem lại hình ảnh ghi nhận tại các mục tiêu để rà soát kết quả cuộc không kích.
Khả năng xuyên phá các công trình kiên cố mà không cần sử dụng vũ khí hạt nhân vẫn là năng lực đặc biệt của B-2. Ưu thế này đến từ sự kết hợp giữa công nghệ tàng hình và khả năng mang tải trọng vũ khí lớn, cho phép máy bay triển khai bom xuyên phá GBU-57.
Tuy nhiên, năng lực của Không quân Mỹ trong việc tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào những cơ sở được bảo vệ sâu dưới lòng đất vẫn bị hạn chế đáng kể. Kho dự trữ bom GBU-57 được cho là đã suy giảm nghiêm trọng sau các đợt không kích tháng 6/2025. Số lượng bom này có thể còn từng bị tiêu hao trong những cuộc tấn công trước đó nhằm vào các mục tiêu được gia cố kiên cố tại Yemen hồi tháng 10/2024.
Mỗi quả bom GBU-57 có giá khoảng 370 triệu USD. Đây là loại bom xuyên phá hạng nặng được thiết kế để tấn công các mục tiêu nằm sâu dưới lòng đất.
Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã xây dựng nhiều căn cứ tên lửa trọng yếu sâu dưới lòng đất, trong đó có những cơ sở nằm bên dưới các dãy núi. Theo bài viết, hoạt động xây dựng những công trình này có sự hỗ trợ của Triều Tiên.
Với số lượng bom xuyên phá hiện có không đủ để tiến hành các chiến dịch quy mô lớn nhằm vào toàn bộ những mục tiêu như vậy, khả năng Mỹ vô hiệu hóa mạng lưới căn cứ tên lửa ngầm của Iran vẫn là một bài toán khó.
Máy bay “Ngày tận thế” E-4B tháp tùng ông Trump tới Trung Quốc, hé lộ năng lực chỉ huy trong khủng hoảng
Theo MW