Tờ Financial Times (Anh) hôm 2/7 dẫn nguồn tin thân cận cho biết, "ông lớn" trí tuệ nhân tạo OpenAI hiện đang rục rịch chuẩn bị lên sàn chứng khoán (IPO). Để dọn sạch các rào cản chính trị đang đối mặt, công ty này đã đề xuất với chính quyền của Tổng thống Trump về việc sẵn sàng chuyển nhượng không điều kiện 5% cổ phần cho chính phủ.
“Dâng” chính phủ 5% cổ phần để tránh bị gây khó dễ
CEO OpenAI Sam Altman cho rằng, việc để các cơ quan công quyền nắm giữ cổ phần công ty là phương thức tối ưu nhất để chia sẻ "quả ngọt" từ AI. Nguồn tin tiết lộ, Altman đã đưa ra đề xuất chuyển nhượng 5% cổ phần ngay trong cuộc đối thoại sơ bộ với chính quyền của ông Trump. Hiện tại, OpenAI đang được định giá lên tới 852 tỷ USD.
Financial Times chỉ ra rằng, việc "biếu" cổ phần cho chính phủ không chỉ giúp OpenAI thắt chặt mối quan hệ với giới chức trách, mà còn có thể xoa dịu làn sóng phản đối từ chính trường bằng cách chia sẻ khối tài sản khổng lồ do AI tạo ra cho công chúng.
Hiện nay, các công ty AI tại Mỹ đang phải đối mặt với lực cản ngày một lớn, khi cả người dân lẫn giới chính trị gia đều bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về tốc độ bành trướng của các trung tâm dữ liệu, cũng như những hệ lụy của AI đối với việc làm và an ninh mạng.
Mới đây nhất, các mô hình AI tiên tiến của OpenAI và đối thủ của họ là Anthropic đã bị siết chặt xuất khẩu do phải trải qua các đợt kiểm tra an ninh quốc gia gắt gao từ chính phủ Mỹ. Cùng lúc đó, một bộ phận các nghị sĩ Đảng Cộng hòa và cố vấn của ông Trump đang ra sức thúc đẩy các biện pháp giám sát chặt chẽ hơn đối với lĩnh vực này. Được biết, cả OpenAI và Anthropic đều đang chạy đua để niêm yết trên sàn chứng khoán.
Kế hoạch lập Quỹ công chia lợi nhuận AI
Không dừng lại ở đó, Sam Altman cùng các lãnh đạo cấp cao của OpenAI còn hiến kế một phương án mang tính vĩ mô hơn: OpenAI cùng các ông lớn AI khác tại Mỹ như Anthropic, Google, Meta... sẽ cùng trích ra 5% cổ phần để đóng góp vào một quỹ công mô phỏng theo mô hình Quỹ Thường trực Alaska (Alaska Permanent Fund). Khoản lợi nhuận đầu tư từ quỹ này sau đó sẽ được giải ngân để phục vụ chính phủ và người dân. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ các ông lớn công nghệ khác có mặn mà với đề xuất này hay không.
Trước đó vào năm ngoái, gã khổng lồ chip bán dẫn Intel cũng từng chấp thuận nhượng lại 10% cổ phần cho chính phủ Mỹ để đổi lấy các gói hỗ trợ đặc biệt.
Các nguồn tin cho biết, những cuộc thảo luận mang tính "ý tưởng" giữa OpenAI và chính phủ Mỹ hiện vẫn đang ở giai đoạn sơ khai. Nếu muốn đi đến một thỏa thuận chính thức, dự án này bắt buộc phải được Quốc hội Mỹ thông qua.
Được biết, Sam Altman đã trực tiếp đàm phán với Tổng thống Donald Trump, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent. Cách đây vài tuần, vị CEO này cũng đã có buổi trao đổi với Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Bernie Sanders – người luôn tích cực vận động thành lập một quỹ tài sản chủ quyền để giúp người dân nắm giữ gần một nửa cổ phần của các công ty AI tại Mỹ.
Ngoài ra, Financial Times cũng tiết lộ chính phủ Mỹ hiện đang tiến hành các cuộc đàm phán chuyên sâu với các hãng công nghệ để xây dựng một bộ tiêu chuẩn tự nguyện cho việc phát hành các mô hình AI mới.
Bộ tiêu chuẩn này dự kiến sẽ được công bố sớm nhất vào tuần tới. Văn bản này sẽ thiết lập các cột mốc đánh giá cho các mô hình AI tiên tiến, định hình lộ trình phát hành và phân định rõ ràng những đối tượng nào (cả trong và ngoài nước Mỹ) được phép tiếp cận với các công nghệ lõi này.
Các nguồn tin cho biết, kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai, Sam Altman đã thường xuyên trao đổi với các quan chức cấp cao về ý tưởng này. Ông lần đầu trình bày đề xuất với Tổng thống Trump vào đầu năm 2025 và tiếp tục thảo luận trong những tuần gần đây, coi đây là một giải pháp giúp phân phối rộng rãi hơn lợi ích kinh tế do AI mang lại cho công chúng.
Theo đó, trọng tâm của các cuộc đàm phán là để các doanh nghiệp tự nguyện chuyển nhượng một phần cổ phần cho chính phủ Mỹ, sau đó sử dụng lợi nhuận từ khoản đầu tư này cho các mục đích công ích. Tuy nhiên, kế hoạch vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị và chưa có phương án cụ thể.
Tổng thống Trump từng tiết lộ chính quyền của ông đang nghiên cứu một sáng kiến cho phép các doanh nghiệp AI dành một tỷ lệ cổ phần nhất định cho người dân Mỹ, qua đó giúp công chúng được chia sẻ thành quả từ sự phát triển của ngành AI.
Trước đó, vào tháng 2 năm nay, ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp yêu cầu chính phủ liên bang thành lập một quỹ đầu tư quốc gia (sovereign wealth fund).
Trong nhiệm kỳ thứ hai, chính quyền Trump cũng đã đầu tư nắm giữ cổ phần tại Intel, IBM cùng một số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện toán lượng tử và khoáng sản chiến lược.
Theo Zaobao, CLS
