Sau gần ba thập kỷ vắng bóng vì chương trình hiện đại hóa quy mô lớn, tuần dương hạm hạt nhân lớp Kirov Admiral Nakhimov của Hải quân Nga đã chính thức trở về căn cứ Severomorsk vào ngày 26/6, đánh dấu cột mốc quan trọng trong quá trình tái thiết sức mạnh hải quân của Moscow.
Con tàu hiện được cho là đang bước vào giai đoạn cuối của chương trình thử nghiệm trên biển trước khi chính thức tái biên chế. Đây được xem là một trong những dự án nâng cấp tàu chiến phức tạp và tốn kém nhất trong lịch sử Hải quân Nga.
Admiral Nakhimov được hạ thủy trở lại vào ngày 25/7/2025 sau nhiều năm nằm trong xưởng sửa chữa. Đến tháng 8/2025, chiến hạm lần đầu tiên tự di chuyển bằng động cơ của mình sau 28 năm và từ ngày 1/6 bắt đầu giai đoạn thử nghiệm trên biển cuối cùng. Việc con tàu quay trở lại căn cứ chủ lực của Hạm đội phương Bắc cho thấy dự án hiện đại hóa đã tiến rất gần tới đích.
Điểm đáng chú ý nhất của Admiral Nakhimov là quy mô nâng cấp gần như toàn diện. Nhiều chuyên gia quốc phòng nhận định con tàu về bản chất đã trở thành một chiến hạm hoàn toàn mới ở bên trong, khi toàn bộ hệ thống vũ khí và điện tử được thay thế bằng các công nghệ hiện đại.
Sau khi nâng cấp, Admiral Nakhimov mang theo kho tên lửa lớn nhất từng được trang bị trên một tàu mặt nước hiện đại với tổng cộng 176 ống phóng thẳng đứng (VLS) dành cho tên lửa phòng không và tên lửa hành trình tầm xa.
Con số này vượt xa nhiều chiến hạm chủ lực của các cường quốc hải quân hiện nay. Khu trục hạm lớp Arleigh Burke Flight III hiện đại nhất của Hải quân Mỹ chỉ có 96 ống phóng, trong khi khu trục hạm Type 055 của Trung Quốc - được xem là chiến hạm mặt nước mạnh nhất châu Á - sở hữu 112 ống phóng.
Bên cạnh năng lực tấn công, khả năng chống ngầm của Admiral Nakhimov cũng được tăng cường đáng kể. Con tàu được tích hợp hệ thống Paket-NK có khả năng đánh chặn ngư lôi và tác chiến chống ngầm, đồng thời mang theo tên lửa chống ngầm Otvet.
Kết hợp với khả năng triển khai tối đa ba trực thăng săn ngầm Ka-27, Admiral Nakhimov có thể phát hiện, theo dõi và tiêu diệt tàu ngầm đối phương ở khoảng cách rất xa. Đây là năng lực đặc biệt quan trọng đối với Hạm đội phương Bắc, nơi Nga dự kiến sẽ phải đối mặt với hoạt động ngày càng gia tăng của tàu ngầm NATO tại Bắc Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương.
Giới phân tích đánh giá Admiral Nakhimov hiện là tàu mặt nước duy nhất của Nga có thể hoạt động ở cấp độ tương đương các chiến hạm mạnh nhất của Mỹ và Đông Bắc Á như Type 055 của Trung Quốc hay lớp Sejong the Great của Hàn Quốc.
Lợi thế lớn của con tàu nằm ở nền tảng thiết kế từ thời Liên Xô với lượng choán nước rất lớn, cho phép tích hợp các hệ thống vũ khí mới mà không gặp nhiều hạn chế về không gian. Điều này giúp Admiral Nakhimov vẫn duy trì sức cạnh tranh sau nhiều thập kỷ nếu được hiện đại hóa đúng mức.
Tuy nhiên, một số chuyên gia cũng chỉ ra những hạn chế nhất định. Mặc dù Nga được đánh giá sở hữu công nghệ tên lửa hành trình hàng đầu thế giới, hệ thống radar, cảm biến và mạng liên kết dữ liệu của Admiral Nakhimov nhiều khả năng vẫn chưa đạt trình độ của các chiến hạm thế hệ mới của Mỹ và Trung Quốc.
Ngoài ra, chiến hạm vẫn giữ thiết kế truyền thống với diện tích phản xạ radar khá lớn, không được tối ưu hóa khả năng tàng hình như Type 055 của Trung Quốc hay lớp Zumwalt của Hải quân Mỹ. Điều này khiến Admiral Nakhimov dễ bị radar đối phương phát hiện và theo dõi từ khoảng cách xa hơn.
Trong giai đoạn thử nghiệm cuối cùng, Hải quân Nga sẽ đánh giá toàn diện mọi hệ thống trên tàu, từ động cơ, khả năng cơ động, dẫn đường, radar, thông tin liên lạc cho tới khả năng tích hợp các hệ thống chiến đấu và vận hành vũ khí trong điều kiện thực tế tại Biển Trắng và Biển Barents.
Việc Admiral Nakhimov trở về Severomorsk cho thấy các cuộc thử nghiệm ban đầu đã đạt kết quả tích cực và con tàu đang tiến gần thời điểm chính thức gia nhập biên đội tác chiến.
Severomorsk là tổng hành dinh của Hạm đội phương Bắc, đồng thời là căn cứ hải quân mặt nước quan trọng nhất của Nga bên bờ vịnh Kola. Nhờ điều kiện cảng biển không bị đóng băng quanh năm, nơi đây cũng là căn cứ của phần lớn lực lượng tàu ngầm hạt nhân chiến lược và tàu ngầm tấn công của Nga.
Sau khi chính thức đưa vào biên chế, Admiral Nakhimov được kỳ vọng sẽ đóng vai trò lá chắn bảo vệ các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo chiến lược của Nga mỗi khi lực lượng này triển khai hoạt động trên Bắc Băng Dương, qua đó củng cố năng lực răn đe hạt nhân trên biển của Moscow.
Theo MW
