Đoạn video mới được công bố lần đầu cho thấy hệ thống máy phóng điện từ (EMALS) cơ động đặt trên xe tải của Trung Quốc hoạt động thực tế, trong khi đơn vị phát triển cũng tiết lộ thêm về một "họ" vũ khí mô-đun tiêu chuẩn hóa được thiết kế dưới dạng container, hướng tới khả năng triển khai nhanh trên cả đất liền và trên biển.
Video cho thấy ba xe tải 8 bánh với thùng phẳng di chuyển lên một khu vực được cho là đường băng sân bay. Sau khi được căn chỉnh và kết nối với nhau bằng các khớp cơ khí, ba xe tạo thành một đường ray liên tục để một máy bay không người lái (UAV) cánh cố định sử dụng động cơ cánh quạt tăng tốc và cất cánh bằng máy phóng điện từ.
Đoạn video được Trường Cơ khí thuộc Viện Công nghệ Bắc Kinh (BIT) đăng tải trên mạng xã hội hôm 9/9, khoảng sáu tháng sau khi hệ thống này lần đầu được phát hiện trên tàu chở hàng Zhong Da 79 tại một xưởng đóng tàu ở Thượng Hải.
Bài đăng sau đó được cho là đã bị xóa.
Hình ảnh xuất hiện vào cuối tháng 12 năm ngoái từng thu hút sự chú ý khi cho thấy nhiều loại khí tài quân sự như bệ phóng tên lửa thẳng đứng, radar và hệ thống phòng thủ tầm gần đều được tích hợp trong các container vận tải tiêu chuẩn.
Video mới cũng ghi lại cảnh các mô-đun container mới, bao gồm hệ thống máy phóng điện từ phân đoạn (EMALS), được đưa lên tàu Zhong Da 79.
Hệ thống vũ khí container hóa có thể sản xuất 2.000 bộ mỗi năm
Theo nội dung bài đăng của BIT, mỗi mô-đun được thiết kế vừa với container tiêu chuẩn và là một phần của dự án "bộ mô-đun vũ khí container hóa", do BIT chủ trì với sự tham gia của hơn 70 viện nghiên cứu và tổ chức tại Trung Quốc.
Ngoài EMALS, dự án còn bao gồm ít nhất 10 mô-đun khác như hệ thống UAV triển khai từ tàu, phòng không, chống hạm, chống ngầm, tấn công mặt đất, radar trinh sát, phòng thủ tầm gần, tác chiến điện tử, tác chiến dưới nước, chỉ huy - điều khiển và hậu cần.
BIT cho biết mục tiêu là đạt năng lực sản xuất khoảng 2.000 mô-đun mỗi năm, cho phép triển khai nhanh theo phương thức "cắm là hoạt động" trên nhiều nền tảng khác nhau, từ tàu biển đến phương tiện mặt đất.
Theo bài đăng, mô hình này có thể tạo ra năng lực tác chiến mang tính đột phá nhờ chi phí thấp, sản xuất quy mô lớn và khả năng triển khai rộng khắp.
Mặc dù nhiều chuyên gia cho rằng một số mô-đun từng xuất hiện trên Zhong Da 79 có thể chỉ là mô hình trưng bày, đoạn video mới cho thấy hệ thống EMALS đặt trên xe tải đã bước vào giai đoạn thử nghiệm thực tế.
Bình luận về hình ảnh này, chuyên gia quân sự Trung Quốc Song Zhongping cho rằng vẫn cần thêm thời gian để đánh giá mức độ hoàn thiện của công nghệ, song việc công bố video là một tín hiệu rõ ràng gửi ra bên ngoài.
Có thể phóng UAV từ gần như mọi địa điểm
Nhà phân tích quân sự Fu Qianshao nhận định hệ thống EMALS container hóa giúp UAV có thể cất cánh từ địa hình phức tạp hoặc trên các tàu nổi, qua đó tăng đáng kể tính linh hoạt trong triển khai.
Ông cho rằng chỉ cần ghép nối vài xe tải là có thể tạo thành một bệ phóng điện từ cơ động, cho phép triển khai máy bay không người lái gần như ở bất kỳ địa điểm nào mà không cần đến đường băng tiêu chuẩn.
Theo ông, các UAV cỡ lớn có thể được triển khai từ khu vực biên giới cao nguyên phía tây Trung Quốc giáp Ấn Độ hoặc từ các chuỗi đảo trên Thái Bình Dương.
Hệ thống cũng có thể hoạt động ngay sát tiền tuyến, dọc bờ biển hoặc trên tàu, giúp rút ngắn quãng đường bay của UAV hàng trăm km trước khi tiếp cận mục tiêu.
Một số nhà quan sát quân sự Trung Quốc nhận định bộ mô-đun vũ khí container hóa còn có thể giúp nước này nhanh chóng chuyển đổi tàu dân sự thành nền tảng quân sự trong trường hợp xảy ra xung đột tại eo biển Đài Loan.
Bắc Kinh coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và chưa bao giờ từ bỏ khả năng sử dụng vũ lực để thống nhất.
Hướng tới xuất khẩu ra thị trường quốc tế
BIT cho biết ngoài phục vụ quốc phòng trong nước, dự án còn hướng tới xuất khẩu các mô-đun vũ khí container hóa, đặc biệt cho các quốc gia tham gia Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) cũng như các nước thuộc Nam bán cầu toàn cầu (Global South).
Theo BIT, mục tiêu là phá vỡ thế độc quyền lịch sử của phương Tây đối với ưu thế hàng hải toàn cầu và thúc đẩy việc chia sẻ quyền tiếp cận biển một cách bình đẳng hơn.
Ông Song Zhongping nhận định việc tiêu chuẩn hóa theo kích thước container giúp đơn giản hóa quá trình vận chuyển, lưu kho, quản lý và cấu hình nhiệm vụ. Tuy nhiên, khả năng thành công trên thị trường quốc tế sẽ còn phụ thuộc vào mức độ chấp nhận của các khách hàng tiềm năng.
Trong khi đó, đại tá nghỉ hưu Yue Gang của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc cho rằng hệ thống vũ khí mô-đun container hóa có thể làm thay đổi cách thức tác chiến hiện đại khi tạo ra một kiến trúc chiến đấu phân tán, thông minh trên cả môi trường biển và đất liền.
Theo ông, dự án là một phần trong chiến lược kết hợp quân sự - dân sự của Trung Quốc, huy động các trường đại học, doanh nghiệp quốc phòng nhà nước và khu vực tư nhân cùng tham gia phát triển công nghệ phục vụ quốc phòng, đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp trong nước.
Theo SCMP
