Những hình ảnh do truyền thông nhà nước Trung Quốc công bố nhân dịp kỷ niệm 10 năm máy bay vận tải chiến lược Y-20 đã lần đầu làm nổi bật vai trò của biến thể tiếp dầu trên không YY-20 trong việc hỗ trợ lực lượng răn đe hạt nhân chiến lược của nước này trước Mỹ.
Trong suốt một thập kỷ qua, Y-20 là dòng máy bay vận tải chiến lược lớn nhất còn được sản xuất trên thế giới. Tuy nhiên, bên cạnh nhiệm vụ vận tải, biến thể YY-20 được phát triển với mục tiêu tạo bước nhảy vọt về năng lực tiếp dầu trên không cho Không quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA).
YY-20 giúp kéo dài đáng kể tầm hoạt động của nhiều khí tài quan trọng như máy bay cảnh báo sớm KJ-500, tiêm kích tàng hình J-20, đồng thời đặc biệt tăng khả năng tác chiến của các máy bay ném bom H-6 có khả năng mang vũ khí hạt nhân.
YY-20 giúp máy bay ném bom H-6N vươn tới mục tiêu trên lãnh thổ Mỹ
Không giống các máy bay ném bom chiến lược liên lục địa của Mỹ và Nga như B-2 Spirit hay Tu-160 có thể thực hiện các chuyến bay xuyên lục địa mà không cần tiếp dầu, H-6 vốn được thiết kế chủ yếu cho các chiến dịch cấp chiến trường.
Để có thể vươn tới các mục tiêu ở khoảng cách rất xa, H-6 phụ thuộc đáng kể vào các máy bay tiếp dầu YY-20 cũng như nhiều chương trình nâng cấp khác.
Đoạn video mới công bố cho thấy một chiếc YY-20 đang phối hợp hoạt động với máy bay ném bom H-6N – phiên bản được thiết kế riêng để mang tên lửa đạn đạo có khả năng mang đầu đạn hạt nhân.
Trong số đó có tên lửa JL-1, loại vũ khí được Trung Quốc công khai giới thiệu là một thành phần của "bộ ba răn đe hạt nhân". Theo nhiều đánh giá, nếu được phóng từ khu vực trung tâm Thái Bình Dương, JL-1 có khả năng tấn công phần lớn lãnh thổ lục địa Mỹ.
Tuy nhiên, để đưa H-6N tới vị trí đủ điều kiện phóng loại tên lửa này, Không quân Trung Quốc phải dựa rất nhiều vào khả năng tiếp dầu của phi đội YY-20.
Tăng sức sống cho lực lượng răn đe hạt nhân trên không
Việc ưu tiên sử dụng YY-20 làm máy bay tiếp dầu tương tự cách Nga và Mỹ triển khai các máy bay Il-78 hay KC-135 để hộ tống lực lượng máy bay ném bom chiến lược của mình, mặc dù các máy bay ném bom của hai nước này vốn có tầm hoạt động xa hơn đáng kể.
Ngoài việc mở rộng phạm vi tấn công của H-6N, YY-20 còn giúp tăng khả năng sống sót cho thành phần răn đe hạt nhân trên không của Trung Quốc.
Thay vì phải bay theo các tuyến đường trực tiếp từ lãnh thổ Trung Quốc, H-6N có thể hoạt động ở khoảng cách xa hơn so với hệ thống phòng không đối phương, lựa chọn đường bay khó đoán hơn và tiếp cận mục tiêu từ nhiều hướng khác nhau, khiến đối thủ khó dự đoán vị trí cũng như hướng xuất kích của lực lượng ném bom hạt nhân.
YY-20 cũng kéo dài đáng kể thời gian hoạt động liên tục của các máy bay ném bom trong các tình huống khủng hoảng.
Nhờ được tiếp dầu trên không, các máy bay có thể bay chờ trong thời gian dài, thay đổi vị trí theo tình báo mới hoặc tiếp cận mục tiêu từ những hướng bất ngờ. Điều này giúp Trung Quốc có khả năng duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu trên không trong thời gian dài nếu cần thiết.
Mặc dù Bắc Kinh trước đây chưa từng duy trì các chuyến tuần tra hạt nhân thường trực trên không, nhưng việc mở rộng mạnh năng lực tiếp dầu nhờ YY-20 đã tạo nền tảng kỹ thuật để thực hiện nhiệm vụ này trong tương lai.
Mảnh ghép quan trọng trong bộ ba YY-20, H-6N và JL-1
Sự xuất hiện của YY-20 được đánh giá là bổ trợ trực tiếp cho chương trình phát triển H-6N – phiên bản chuyên biệt phục vụ nhiệm vụ răn đe hạt nhân chiến lược.
Khác với các biến thể H-6 trước đây, H-6N được trang bị cần tiếp dầu trên không, loại bỏ khoang chứa bom truyền thống và bổ sung giá treo âm dưới thân để mang các loại tên lửa cỡ lớn.
Máy bay cũng được nâng cấp động cơ hiệu suất cao hơn, sử dụng nhiều vật liệu composite hiện đại cùng hệ thống điện tử hàng không tiên tiến.
Trong khi đó, JL-1 là tên lửa đạn đạo phóng từ trên không đầu tiên được Trung Quốc công khai xác nhận có khả năng mang đầu đạn hạt nhân.
Loại tên lửa này được cho là có tầm bắn khoảng 8.000 km, bay với tốc độ siêu vượt âm và có khả năng cơ động ở giai đoạn cuối quỹ đạo, khiến việc đánh chặn trở nên khó khăn hơn nhiều.
Theo các đánh giá, sự kết hợp giữa máy bay tiếp dầu YY-20, máy bay ném bom H-6N và tên lửa JL-1 đang tạo nên nền tảng quan trọng giúp Trung Quốc lần đầu sở hữu năng lực răn đe hạt nhân chiến lược trên không ở quy mô liên lục địa, trong giai đoạn chờ các máy bay ném bom tàng hình liên lục địa thế hệ mới hoàn tất thử nghiệm và chính thức đưa vào trang bị.
Nhật Bản tiến hành các cuộc tập trận tấn công mô phỏng nhằm vào tàu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc
Theo MW
