Tổng thống Donald Trump đã lên án đoạn video đăng trên tài khoản mạng xã hội của ông, trong đó mô tả cựu Tổng thống thuộc đảng Dân chủ Barack Obama và phu nhân Michelle Obama dưới hình dạng loài linh trưởng, sau khi đoạn clip vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội – bao gồm cả từ một số thành viên đảng Cộng hòa – vì bị cho là phi nhân hóa người gốc Phi.
Ban đầu Nhà Trắng bảo vệ bài đăng, nhưng sau đó đã xóa video vào rạng sáng 6/2, khoảng 12 giờ sau khi nó xuất hiện.
Khi được phóng viên hỏi liệu ông có lên án đoạn video hay không, ông Trump trả lời: “Dĩ nhiên là có”.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết “một nhân viên Nhà Trắng đã đăng nhầm bài viết” và nội dung này đã bị gỡ bỏ.
Nhà Trắng từng bảo vệ bài đăng, nói việc chỉ trích là “sự phẫn nộ giả tạo”
Ông Trump cho biết ông chỉ xem “phần đầu” của đoạn video chứ không xem cảnh cuối gây tranh cãi.
“Tôi không xem toàn bộ video”, ông Trump nói. “Tôi xem phần đầu, và nội dung chủ yếu nói về gian lận bầu cử trong máy bỏ phiếu, nói về sự gian trá và đáng ghê tởm của nó. Sau đó tôi chuyển cho đội ngũ xử lý. Thông thường họ sẽ xem toàn bộ. Nhưng tôi đoán lần này có người đã không làm vậy”.
Một cố vấn của ông Trump trước đó nói với Reuters rằng Tổng thống chưa xem đoạn video trước khi nó được đăng vào tối thứ Năm và đã yêu cầu gỡ bỏ ngay sau khi biết nội dung.
Cả hai quan chức đều từ chối nêu danh tính. Nhà Trắng cũng không trả lời câu hỏi về danh tính nhân viên chịu trách nhiệm đăng bài. Theo nguồn tin, chỉ một số trợ lý cấp cao mới có quyền truy cập trực tiếp vào tài khoản mạng xã hội của ông Trump.
Trước đó vài giờ, người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt đã bảo vệ bài đăng, mô tả làn sóng phản đối là “sự phẫn nộ giả tạo”.
Đoạn video dài khoảng 1 phút được chia sẻ trên nền tảng Truth Social của ông Trump lan truyền các cáo buộc sai lệch rằng thất bại của ông trong cuộc bầu cử năm 2020 là do gian lận. Ở phần cuối video có một đoạn clip ngắn – dường như được tạo bằng AI – mô tả hình ảnh các loài linh trưởng nhảy múa với khuôn mặt được ghép từ hình ảnh vợ chồng ông Obama.
Người phát ngôn của vợ chồng ông Obama từ chối bình luận.
Ông Trump từng nhiều lần chia sẻ nội dung bị cho là mang tính phân biệt chủng tộc. Ông từng thúc đẩy thuyết âm mưu sai sự thật rằng ông Obama – Tổng thống Mỹ giai đoạn 2009–2017 – không sinh ra tại Mỹ. Phát biểu tại một buổi cầu nguyện hôm thứ Năm, ông Trump nói ông Obama “rất tệ” và là “người gây chia rẽ đất nước”.
Sự chỉ trích hiếm hoi từ chính đảng Cộng hòa
Bài đăng gây ra làn sóng chỉ trích lưỡng đảng, bao gồm Thượng nghị sĩ Cộng hòa Tim Scott – một đồng minh thân cận của ông Trump và là người da màu.
“Tôi cầu mong đó là video giả vì đó là điều mang tính phân biệt chủng tộc nhất mà tôi từng thấy từ Nhà Trắng”, ông Scott viết trên mạng xã hội X. “Tổng thống nên gỡ bỏ nó”.
Một số nghị sĩ khác trong đảng Cộng hòa kêu gọi ông Trump xin lỗi và xóa bài đăng. Theo một nguồn tin am hiểu vấn đề, một số nghị sĩ Cộng hòa cũng đã liên hệ riêng với Nhà Trắng để bày tỏ quan ngại về video.
Khi được hỏi về lời kêu gọi xin lỗi, ông Trump nói: “Tôi không phạm sai lầm. Tôi xem rất nhiều – hàng nghìn nội dung”.
Trước khi video bị gỡ bỏ, bà Leavitt cho biết nội dung này “xuất phát từ một video meme trên mạng mô tả Tổng thống Trump là Vua Rừng Xanh và đảng Dân chủ là các nhân vật trong Vua Sư Tử.” Video của ông Trump có sử dụng một bài hát trong vở nhạc kịch của Disney.
Trong lịch sử, các nhóm theo chủ nghĩa da trắng thượng đẳng thường mô tả người gốc Phi như khỉ hoặc linh trưởng trong các chiến dịch nhằm phi nhân hóa và áp chế cộng đồng người da màu.
“Điều này sẽ ám ảnh ông Trump và những người ủng hộ mang tư tưởng phân biệt chủng tộc của ông, khi các thế hệ tương lai tôn vinh vợ chồng ông Obama như những nhân vật được yêu mến, còn ông Trump bị xem như vết nhơ trong lịch sử”, ông Ben Rhodes, cựu trợ lý của ông Obama, viết trên mạng xã hội X.
Vai trò và rủi ro từ mạng xã hội của ông Trump
Ông Trump – hiện đang trong nhiệm kỳ Tổng thống thứ hai – từ lâu sử dụng mạng xã hội để công bố chính sách, đưa ra quan điểm về các vấn đề và chia sẻ nội dung do người ủng hộ tạo ra với gần 12 triệu người theo dõi trên Truth Social, nền tảng thuộc Trump Media & Technology Group.
Bài đăng hôm thứ Năm làm dấy lên câu hỏi về quy trình kiểm soát thông tin trên mạng xã hội của ông Trump – nơi các nội dung có thể ảnh hưởng đến thị trường tài chính và kích động các đối thủ.
Mục sư da màu Mark Burns – người ủng hộ ông Trump – cho biết trên mạng xã hội X rằng Tổng thống nói với ông vào thứ Sáu rằng một nhân viên đã chịu trách nhiệm đăng đoạn video. Ông Burns kêu gọi sa thải người này.
Ông Trump trước đó từng chỉ trích người tiền nhiệm Joe Biden vì không kiểm soát chặt chẽ các bản ghi nhớ tổng thống được phát hành dưới danh nghĩa của ông và ký bằng bút ký tự động.
Tháng 12 năm ngoái, ông Trump từng mô tả người Somalia là “rác rưởi” cần bị trục xuất khỏi nước Mỹ. Ông cũng từng gọi Somalia và một số quốc gia đang phát triển khác là “những quốc gia tồi tệ”. Năm ngoái, ông cũng bị chỉ trích khi chỉnh sửa hình ảnh Lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries – một nghị sĩ da màu – với ria mép kiểu Mexico và đội mũ sombrero.
Các nhà hoạt động dân quyền cho rằng phát ngôn của ông Trump ngày càng táo bạo, được bình thường hóa và trở nên chấp nhận được về mặt chính trị.
“Video của Donald Trump rõ ràng mang tính phân biệt chủng tộc, đáng ghê tởm và không thể chấp nhận”, ông Derrick Johnson, Chủ tịch toàn quốc của tổ chức dân quyền NAACP, cho biết trong tuyên bố gửi qua email. “Cử tri đang theo dõi và họ sẽ ghi nhớ điều này khi đi bỏ phiếu”.
Theo Reuters
