Ông Trump nhắc lại cuộc tấn công bất ngờ vào Mỹ ngày 7/12/1941 để giải thích quyết định không thông báo trước cho các đồng minh về các cuộc không kích nhằm vào Iran.
“Chúng tôi không nói với ai vì muốn tạo yếu tố bất ngờ”, ông nói tại Phòng Bầu dục. “Ai hiểu rõ về bất ngờ hơn Nhật Bản, đúng không? Sao các bạn không nói với tôi về Trân Châu Cảng, đúng không?”.
Bà Takaichi – một chính trị gia theo đường lối an ninh cứng rắn và là nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản từ tháng 10 – đã mở to mắt và ngả người ra sau ghế, nụ cười xã giao biến mất.
Bà không phản hồi trực tiếp câu nói của ông Trump liên quan đến cuộc tấn công khiến hơn 2.000 người Mỹ thiệt mạng. Thay vào đó, bà giữ thái độ điềm tĩnh, thậm chí ca ngợi ông Trump là người duy nhất “có thể mang lại hòa bình cho thế giới”. Bà cũng thỉnh thoảng nhìn đồng hồ khi ông Trump tiếp tục trả lời báo chí.
Sự việc này là ví dụ mới nhất cho thấy tính khó đoán và đôi khi gây khó xử trong các cuộc gặp tại Nhà Trắng dưới thời ông Trump – người thường xuyên nhắc lại những thời điểm nhạy cảm trong lịch sử của các quốc gia ngay trước mặt lãnh đạo của họ.
Hôm thứ Ba trong tuần, ông Trump nhiều lần ca ngợi Winston Churchill khi gặp Thủ tướng Ireland – quốc gia từng đấu tranh để thoát khỏi sự cai trị của Anh. Mùa hè năm ngoái, ông nói với Thủ tướng Đức Friedrich Merz rằng sự kiện D-Day (cuộc đổ bộ đường biển quy mô lớn nhất trong lịch sử, diễn ra tại Normandy, Pháp ngày 6/6/1944) “không phải là một ngày tuyệt vời” đối với người Đức.
“Đó không phải là một ngày dễ chịu với ông”, ông Trump nói với ông Merz trước ống kính. “Đó không phải là một ngày tuyệt vời”.
“Nhưng về lâu dài, thưa Tổng thống, đó là sự giải phóng đất nước tôi khỏi chế độ độc tài phát xít”, ông Merz đáp lại.
Các Tổng thống Mỹ trước đây thường thể hiện sự tôn trọng đối với nạn nhân Thế chiến II. Cựu Tổng thống Barack Obama từng thăm Hiroshima gần 71 năm sau khi Mỹ ném bom nguyên tử xuống thành phố này. Ông cũng cùng cố Thủ tướng Nhật Shinzo Abe tới thăm Đài tưởng niệm USS Arizona để tưởng niệm các binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong vụ Trân Châu Cảng.
Những màn “đối đầu mềm” với lãnh đạo các quốc gia đã trở thành đặc trưng trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump. Ông tận dụng phong cách trình diễn để biến các cuộc gặp được truyền hình trực tiếp thành cơ hội thể hiện sức ép với đồng minh. Đổi lại, các lãnh đạo phải cân nhắc giữa nguy cơ va chạm công khai và cơ hội cải thiện quan hệ với Mỹ.
“Người Mỹ và du khách đều đánh giá cao sự thẳng thắn và khiếu hài hước của Tổng thống Trump”, phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly nói. “Ông ấy là Tổng thống trung thực và minh bạch nhất trong lịch sử!”
Tần suất các cuộc họp tại Phòng Bầu dục đã giảm trong năm nay sau giai đoạn dày đặc trước đó. Các cố vấn muốn ông Trump tập trung vào các chính sách kinh tế, đặc biệt là cam kết giảm chi phí sinh hoạt.
Tuy nhiên, tầm quan trọng của các cuộc gặp song phương đã tăng lên kể từ khi ông Trump ra lệnh tấn công Iran – kéo nước Mỹ vào một cuộc chiến mà ông hy vọng sẽ nhận được sự ủng hộ từ các đồng minh, trong đó có Nhật Bản.
“Chúng tôi đang thực hiện chiến dịch này, và khi hoàn tất, thế giới sẽ an toàn hơn rất nhiều”, ông Trump nói về Iran. “Và Thủ tướng cũng đồng ý với tôi”.
Ông Trump đã thúc giục Nhật Bản cử tàu chiến tới eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng đang bị đe dọa bởi xung đột với Iran.
Nhật Bản từ lâu duy trì quan hệ cân bằng với cả Israel và các quốc gia Arab. Hiến pháp hòa bình của nước này sau Thế chiến II hạn chế hoạt động quân sự ở nước ngoài, khiến Tokyo thường đóng vai trò trung gian.
Cuộc chiến hiện không được lòng người dân Nhật, theo các khảo sát, và phần lớn cử tri không hài lòng với việc bà Takaichi chưa đưa ra lập trường rõ ràng. Khi tới Washington, bà vẫn chưa công bố quyết định về việc có điều tàu tham gia bảo vệ eo biển hay không.
Trong phát biểu công khai trước cuộc gặp, bà Takaichi lên án việc Iran gần như đóng cửa eo biển Hormuz và phản đối chương trình hạt nhân của Tehran. Bà cho biết Nhật đang liên hệ với Iran và các nước trong khu vực nhằm đóng vai trò trung gian.
Sau cuộc gặp, bà nói với truyền thông Nhật rằng đã truyền đạt lập trường của Tokyo, bao gồm nhu cầu giảm leo thang sớm, đồng thời hai nước dự kiến triển khai dự án chung dự trữ dầu thô từ Mỹ – điều quan trọng với Nhật Bản, quốc gia phụ thuộc lớn vào dầu Trung Đông.
Trước đề nghị của ông Trump về việc hỗ trợ bảo vệ Hormuz, bà Takaichi trả lời rằng có những việc “có thể và không thể làm trong khuôn khổ luật pháp Nhật Bản”.
Theo luật năm 2015, Nhật Bản có thể thực thi quyền phòng vệ tập thể trong những tình huống “đe dọa sự sống còn”, khi một quốc gia có quan hệ mật thiết bị tấn công và điều đó gây nguy hiểm rõ ràng cho Nhật. Tuy nhiên, chính phủ hiện cho rằng xung đột Iran chưa đáp ứng điều kiện này.
Bà Takaichi cũng cho biết Nhật sẽ tiếp tục hợp tác với Mỹ về đất hiếm – một phần trong nỗ lực giảm ảnh hưởng của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng.
Khi được hỏi về cách xử lý căng thẳng ngoại giao giữa Tokyo và Bắc Kinh trong chuyến thăm Trung Quốc sắp tới, ông Trump chuyển câu hỏi cho bà Takaichi. Bà nhấn mạnh Nhật vẫn sẵn sàng đối thoại với Trung Quốc, bất chấp các động thái đáp trả từ Bắc Kinh.
Một số nhà phân tích cho rằng chính quyền Trump chưa thể hiện đủ mạnh mẽ trong việc bảo vệ đồng minh Nhật Bản trong tranh chấp này.
Theo WP
