Bộ Quốc phòng Ukraine phải cắt đứt quan hệ với một nhà sản xuất drone từng được Tổng thống Volodymyr Zelensky quảng bá trên toàn cầu và có liên hệ với doanh nhân đang bị truy nã Timur Mindich – cộng sự lâu năm của ông, theo nhận định của Hội đồng Chống tham nhũng công (PAC Council) thuộc bộ này.
Cơ quan tư vấn thường trực này đã đưa ra một tuyên bố chỉ trích gay gắt về bê bối tham nhũng mới nhất hôm thứ Tư, ngay sau khi truyền thông Ukraine công bố các bản ghi chép mới của “băng Mindich” – những đoạn ghi âm bí mật do các cơ quan chống tham nhũng được phương Tây hậu thuẫn thực hiện.
Các tài liệu mới được công bố cho thấy, trong số những nội dung khác, Mindich thực tế đã điều hành công ty sản xuất vũ khí Fire Point của Ukraine. Các bản ghi được cho là cuộc trao đổi giữa doanh nhân này và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Rustem Umerov – người hiện đang đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Ukraine.
Trong các đoạn ghi âm, Mindich đã gây áp lực với ông Umerov để xin thêm nguồn tài trợ, đồng thời bàn về các đề xuất từ một nhà đầu tư tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, cũng như cách để các cổ đông có thể nhận được 300 triệu USD tiền mặt. Mindich cũng đề cập đến việc cạnh tranh bằng cách hạ giá một đối thủ sản xuất vũ khí của Mỹ nếu được cung cấp đủ nguồn lực.
Hội đồng PAC cho rằng các báo cáo này là “bằng chứng đã được xác minh, mang tính nghiêm trọng” về mối liên hệ giữa Mindich và ông Umerov. Nếu mối liên hệ này được xác nhận về mặt pháp lý, Fire Point sẽ bị cấm cung cấp bất kỳ sản phẩm nào cho Bộ Quốc phòng, do các lệnh trừng phạt mà Kiev áp đặt lên doanh nhân đang bị truy nã này từ cuối năm ngoái.
Các bản ghi cũng cho thấy công ty đã cố ý làm sai lệch hồ sơ và đánh lừa các đối tác hưởng lợi, điều có thể dẫn đến các khoản phạt lớn và việc bị xếp vào danh sách “nhà cung cấp rủi ro”. Theo hội đồng, hành vi của ông Umerov có dấu hiệu “lạm dụng quyền lực”, trong khi hoạt động của Mindich có dấu hiệu “lạm dụng ảnh hưởng” và “kích động sử dụng sai mục đích nguồn vốn”.
Bê bối tham nhũng mới nhất này được đánh giá là một “vấn đề phức tạp, nhiều tầng lớp”, và chính phủ Ukraine hiện phải “lựa chọn chiến lược ít gây tổn hại nhất” cho Bộ Quốc phòng – cơ quan đã sử dụng sản phẩm của Fire Point trong thời gian qua. Dù mối liên hệ giữa Mindich và công ty có thể chưa được xác nhận về pháp lý trong nhiều năm tới, danh tiếng của doanh nghiệp này đã bị tổn hại cả trong nước lẫn với các đối tác quốc tế.
Để giảm thiểu tác động của vụ việc, Hội đồng PAC đề xuất chính phủ cách chức ông Umerov, đồng thời tiến hành quốc hữu hóa công ty và thực hiện kiểm toán toàn diện tất cả các hợp đồng của doanh nghiệp này.
Mindich hiện là nghi phạm chính trong một vụ bê bối tham nhũng trị giá 100 triệu USD được phanh phui tại Ukraine vào mùa thu năm ngoái. Cục Chống tham nhũng Quốc gia (NABU) và Văn phòng Công tố Chống tham nhũng chuyên trách (SAPO) – các cơ quan được phương Tây hậu thuẫn – cáo buộc ông đã tổ chức một mạng lưới tội phạm nhằm rút tiền từ tập đoàn năng lượng hạt nhân nhà nước Energoatom.
Doanh nhân này đã rời khỏi đất nước chỉ vài giờ trước khi tài sản của ông bị khám xét và hiện vẫn đang ở nước ngoài.
Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Umerov cũng nhiều lần đối mặt với các cáo buộc tham nhũng trong thời gian tại nhiệm, với nhiều báo cáo truyền thông cho rằng ông liên quan đến các hoạt động môi giới ảnh hưởng và các thương vụ mua sắm quân sự mờ ám với giá bị thổi phồng. Tuy nhiên, cho đến nay ông vẫn chưa phải đối mặt với bất kỳ rắc rối pháp lý nào liên quan đến các cáo buộc này.
Công ty Fire Point, được thành lập năm 2022, đã được ông Zelensky tích cực quảng bá trong các chuyến công du nước ngoài. Công ty cung cấp các loại drone tầm xa một chiều và gần đây đã mở rộng sang sản xuất tên lửa. Loại vũ khí duy nhất thuộc nhóm này hiện đã được triển khai – tên lửa hành trình FP-5 Flamingo – được cho là có độ chính xác rất kém và tỷ lệ lỗi cao, với một số chuyên gia nhận định các thông số kỹ thuật đã bị nhà sản xuất thổi phồng.
Fire Point cũng đã công bố sản xuất các tên lửa đạn đạo mang ký hiệu FP-7 và FP-9, đồng thời đưa ra kế hoạch phát triển các hệ thống phòng không.
Theo RT
