Lệnh ngừng bắn mong manh tại Trung Đông đã chịu sức ép trong hôm 5/5 sau khi Mỹ và Iran đọ hỏa lực tại vùng Vịnh trong cuộc giằng co nhằm kiểm soát eo biển Hormuz.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Ba rằng việc Mỹ và các đồng minh vi phạm lệnh ngừng bắn kéo dài bốn tuần đã gây nguy hiểm cho hoạt động vận tải và trung chuyển năng lượng qua tuyến đường thủy quan trọng này.
“Chúng tôi hiểu rõ rằng việc duy trì tình hình hiện tại là không thể chịu đựng đối với Mỹ, trong khi chúng tôi thậm chí còn chưa thực sự bắt đầu,” ông nói.
Quân đội Mỹ hôm đầu tuần cho hay họ đã phá hủy 6 tàu nhỏ của Iran, cùng với các tên lửa hành trình và máy bay không người lái, sau khi Tổng thống Donald Trump điều hải quân hộ tống các tàu chở dầu bị mắc kẹt đi qua eo biển trong chiến dịch mà ông gọi là “Dự án Tự do”.
Tuyến đường thủy hẹp này, nơi vận chuyển một phần lớn nguồn cung dầu mỏ, phân bón và các hàng hóa khác của thế giới, gần như đã bị đóng cửa kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran vào ngày 28/2, khiến giá cả toàn cầu tăng mạnh.
Nhiều tàu thương mại tại vùng Vịnh đã báo cáo các vụ nổ hoặc hỏa hoạn vào hôm thứ Hai, và một cảng dầu tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất — nơi đặt một căn cứ quân sự lớn của Mỹ — đã bốc cháy do tên lửa Iran.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trên thực tế đã phong tỏa eo biển bằng các mối đe dọa sử dụng thủy lôi, UAV, tên lửa và tàu tấn công tốc độ cao, trong khi Mỹ đáp trả bằng việc phong tỏa các cảng của Iran.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết các diễn biến hôm thứ Hai cho thấy không có giải pháp quân sự cho cuộc khủng hoảng. Ông nói các cuộc đàm phán hòa bình đang tiến triển với vai trò trung gian của Pakistan, đồng thời cảnh báo Mỹ và UAE không nên bị cuốn vào một “vũng lầy”.
Quân đội Mỹ cho biết hai tàu thương mại Mỹ đã đi qua eo biển với sự hỗ trợ của các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của hải quân, nhưng không nêu rõ thời điểm.
Iran phủ nhận việc có tàu nào vượt qua, dù công ty vận tải biển Maersk cho biết tàu Alliance Fairfax treo cờ Mỹ đã rời khỏi vùng Vịnh hôm đầu tuần dưới sự hộ tống của quân đội Mỹ.
Chỉ huy lực lượng Mỹ trong khu vực cho biết hạm đội của ông đã phá hủy 6 tàu nhỏ của Iran, điều mà phía Iran cũng phủ nhận. Truyền thông Iran dẫn lời một chỉ huy quân sự nói rằng lực lượng Mỹ đã nhắm vào hai tàu thương mại nhỏ, khiến năm dân thường thiệt mạng.
Iran cũng cho biết hôm đầu tuần họ đã nổ súng vào một tàu chiến Mỹ đang tiếp cận eo biển, buộc tàu này phải quay đầu. Các quan chức Iran sau đó mô tả đây là những phát bắn cảnh cáo.
Hãng tin Reuters cho biết họ không thể xác minh độc lập các diễn biến tại eo biển khi hai bên đưa ra những tuyên bố trái ngược.
Hàn Quốc cho biết một tàu thương mại của nước này, HMM Namu, đã xảy ra vụ nổ và cháy trong phòng máy khi đang ở eo biển, nhưng không có ai bị thương. Người phát ngôn chính phủ cho biết chưa rõ vụ cháy có phải do tấn công hay không.
Cũng trong ngày thứ Hai, cơ quan an ninh hàng hải Anh UKMTO báo cáo hai con tàu đã bị tấn công ngoài khơi UAE, và công ty dầu khí ADNOC cho biết một tàu chở dầu trống của họ đã bị UAV Iran tấn công.
Theo Reuters
