Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 3/5 cho hay bắt đầu từ sáng 4/5, Mỹ sẽ mở chiến dịch giải cứu các tàu bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz như một “cử chỉ nhân đạo” nhằm hỗ trợ các quốc gia trung lập trong cuộc chiến Mỹ–Israel với Iran.
Ông Trump không cung cấp nhiều chi tiết về kế hoạch này, nhưng cho biết nó sẽ hỗ trợ các tàu và thủy thủ đoàn bị “kẹt lại” tại eo biển và đang dần cạn kiệt lương thực cũng như các nguồn cung khác, trong bối cảnh Iran chặn lối đi qua tuyến đường thủy quan trọng này.
“Chúng tôi đã nói với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ dẫn đường cho tàu của họ rời khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế này một cách an toàn, để họ có thể tiếp tục hoạt động kinh doanh một cách bình thường và hiệu quả,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Iran đã chặn gần như toàn bộ tàu thuyền qua vùng Vịnh, ngoại trừ tàu của chính mình, trong hơn 2 tháng qua. Tháng trước, Mỹ cũng áp đặt phong tỏa đối với các tàu xuất phát từ các cảng của Iran.
Hiện chưa rõ chiến dịch của Mỹ sẽ hỗ trợ những quốc gia nào hoặc sẽ được triển khai cụ thể ra sao. Nhà Trắng chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức khi được yêu cầu bình luận, trong khi Lầu Năm Góc từ chối đưa ra nhận định.
Ông Trump cảnh báo rằng bất kỳ hành động can thiệp nào vào chiến dịch của Mỹ sẽ “phải được xử lý bằng biện pháp mạnh.”
Iran xem xét phản hồi của Mỹ về đề xuất hòa bình
Iran hôm Chủ nhật cho hay họ đã nhận được phản hồi từ Mỹ đối với đề xuất mới nhất về đàm phán hòa bình, chỉ một ngày sau khi ông Trump nói rằng ông có thể sẽ bác bỏ đề xuất này vì “họ chưa phải trả giá đủ lớn.”
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin rằng Washington đã chuyển phản hồi tới đề xuất 14 điểm của Tehran thông qua Pakistan, và Iran hiện đang xem xét nội dung này. Tuy nhiên, chưa có xác nhận ngay lập tức từ phía Mỹ hoặc Pakistan.
“Ở giai đoạn này, chúng tôi chưa có các cuộc đàm phán hạt nhân,” người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei được dẫn lời, ám chỉ đề xuất của Tehran về việc tạm gác các cuộc đàm phán hạt nhân cho đến khi chiến tranh kết thúc và các bên đồng ý dỡ bỏ các biện pháp phong tỏa vận tải tại vùng Vịnh.
Hôm thứ Bảy tuần trước, ông Trump cho biết ông vẫn chưa xem xét chi tiết nội dung đề xuất hòa bình của Iran, nhưng nhiều khả năng sẽ bác bỏ.
“Tôi sẽ sớm xem xét kế hoạch mà Iran vừa gửi cho chúng tôi, nhưng tôi không thể tưởng tượng rằng nó có thể chấp nhận được, vì họ vẫn chưa phải trả giá đủ lớn cho những gì họ đã gây ra cho nhân loại và thế giới trong 47 năm qua,” ông viết trên mạng xã hội.
Mỹ và Israel đã đình chỉ chiến dịch không kích nhằm vào Iran cách đây bốn tuần, và các quan chức hai bên đã tiến hành một vòng đàm phán. Tuy nhiên, nỗ lực tổ chức các cuộc gặp tiếp theo cho đến nay vẫn chưa thành công.
Iran đã trình đề xuất mới nhất vào thứ Năm tuần trước, và một quan chức cấp cao nước này xác nhận hôm thứ Bảy rằng Tehran muốn chấm dứt chiến tranh và giải quyết bế tắc vận tải trước, trong khi để các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân sang giai đoạn sau.
Dù ban đầu hôm thứ Sáu ông Trump nói rằng ông không hài lòng với đề xuất của Iran, nhưng đến thứ Bảy ông cho biết vẫn đang xem xét.
“Họ đã nói với tôi về ý tưởng của thỏa thuận. Họ sẽ gửi cho tôi nội dung chính xác,” ông nói với các phóng viên.
Khi được hỏi liệu có thể nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran hay không, ông trả lời:
“Tôi không muốn nói điều đó. Ý tôi là, tôi không thể nói với báo chí. Nếu họ có hành vi sai trái, nếu họ làm điều gì đó xấu, chúng ta sẽ xem. Nhưng đó là một khả năng có thể xảy ra.”
Theo Reuters
