Theo Thông tư 08/2026/TT-BKHCN có hiệu lực từ ngày 15/4, các doanh nghiệp viễn thông sẽ rà soát dữ liệu và thông báo tới những thuê bao có thông tin chưa khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc chưa hoàn thành xác thực sinh trắc học khuôn mặt. Sau khi nhận được thông báo, người dùng sẽ có khoảng 30 đến 60 ngày để cập nhật và chuẩn hóa thông tin theo quy định.
Việc xác thực thông tin thuê bao theo Thông tư 08 là bước quan trọng nhằm làm sạch dữ liệu viễn thông, tăng cường bảo vệ người sử dụng.
Hiện nay, số điện thoại không chỉ phục vụ liên lạc mà còn gắn với nhiều dịch vụ số quan trọng như tài khoản ngân hàng, ví điện tử, tài khoản định danh VNeID mức 2 và nhiều giao dịch điện tử khác.
4 trường thông tin bắt buộc xác thực
Theo quy định, việc xác thực thuê bao di động phải bảo đảm trùng khớp 4 trường thông tin gồm: Số định danh cá nhân, họ tên, ngày sinh và dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt.
Việc xác thực chỉ được thực hiện qua các kênh chính thức như ứng dụng VNeID, ứng dụng của doanh nghiệp viễn thông hoặc trực tiếp tại các điểm giao dịch.
Đối với các thuê bao chưa hoàn tất xác thực hoặc có thông tin không đầy đủ, không chính xác, doanh nghiệp viễn thông có trách nhiệm thông báo, yêu cầu người sử dụng cập nhật, chuẩn hóa.
Lộ trình 4 bước từ tạm dừng 1 chiều đến thu hồi số
Thông tư quy định rõ quy trình xử lý đối với thuê bao không thực hiện xác thực, với các bước tăng dần về mức độ:
Thứ nhất, tạm dừng một chiều: Sau thời hạn thông báo, nếu thuê bao không cập nhật thông tin, doanh nghiệp viễn thông sẽ tạm dừng cung cấp dịch vụ chiều đi, bao gồm gọi điện và nhắn tin.
Thứ hai, bổ sung thông tin trong tối đa 60 ngày: Kể từ thời điểm bị tạm dừng một chiều, người sử dụng có tối đa 60 ngày để hoàn tất việc cập nhật, xác thực thông tin thuê bao.
Thứ ba, tạm dừng 2 chiều: Hết thời hạn 60 ngày, nếu vẫn không thực hiện xác thực, thuê bao sẽ bị dừng cả chiều đi và chiều đến.
Sau cùng, chấm dứt dịch vụ, thu hồi số: Sau 5 ngày kể từ khi bị tạm dừng hai chiều mà người sử dụng vẫn không hoàn tất xác thực, doanh nghiệp viễn thông thực hiện thanh lý hợp đồng, chấm dứt cung cấp dịch vụ và thu hồi số thuê bao.
Siết SIM không chính chủ theo thời gian thực
Đối với các số thuê bao được xác nhận không chính chủ trên ứng dụng VNeID, quy trình xử lý được kích hoạt ngay.
Cụ thể, trong vòng 5 ngày kể từ khi nhận được thông tin, doanh nghiệp viễn thông phải liên tục thông báo yêu cầu người đang sử dụng số thuê bao thực hiện lại việc đăng ký và xác thực. Nếu không thực hiện, thuê bao sẽ bị tạm dừng chiều đi.
Từ thời điểm bị khóa một chiều, người sử dụng có tối đa 60 ngày để hoàn tất xác thực. Hết thời hạn này, thuê bao tiếp tục bị xử lý theo lộ trình khóa hai chiều và chấm dứt dịch vụ nếu không cập nhật.
Thông tư cũng bổ sung cơ chế kiểm soát theo thời gian thực đối với các thuê bao có dấu hiệu rủi ro. Khi phát hiện thuê bao thay đổi thiết bị đầu cuối, trong vòng tối đa 2 giờ, doanh nghiệp viễn thông phải rà soát và tạm dừng chiều đi, đồng thời yêu cầu người dùng thực hiện xác thực lại bằng sinh trắc học khuôn mặt.
Nếu trong vòng 30 ngày kể từ thời điểm bị tạm dừng một chiều mà không hoàn tất xác thực, thuê bao sẽ bị dừng hai chiều và tiếp tục bị chấm dứt dịch vụ sau 5 ngày nếu không thực hiện.
Việc xây dựng lộ trình xử lý theo từng bước, gắn với các mốc thời gian như 5 ngày, 30 ngày, 60 ngày cho thấy cơ quan quản lý vừa tạo khoảng thời gian cần thiết để người dùng chủ động cập nhật thông tin, vừa bảo đảm tính ràng buộc trong thực thi.
Đặc biệt, việc bổ sung xác thực sinh trắc học và cơ chế kiểm soát theo hành vi sử dụng được kỳ vọng sẽ giúp giải quyết triệt để tình trạng SIM không chính chủ, SIM rác - vốn là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến lừa đảo công nghệ cao thời gian qua.
5 hiểu nhầm về khóa SIM khi chậm xác thực thông tin
Hiểu nhầm thứ nhất: Thuê bao sẽ bị khóa ngay lập tức nếu không kịp xác thực thông tin. Tuy nhiên, theo quy định, việc xử lý được thực hiện theo lộ trình nhiều bước, có thông báo trước và có thời gian để người dùng bổ sung dữ liệu.
Hiểu nhầm thứ hai: Chỉ cần cập nhật thông tin cơ bản về họ tên và số căn cước công dân là đủ? Thực tế việc xác thực yêu cầu đầy đủ cả 4 trường thông tin, bao gồm cả dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt và phải đối soát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Hiểu nhầm thứ ba: Tất cả thuê bao đều phải xác thực lại. Trên thực tế, các thuê bao đã đăng ký bằng căn cước công dân gắn chip hoặc tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và đã được xác nhận trên hệ thống sẽ không phải thực hiện lại, trừ trường hợp có thay đổi thiết bị.
Hiểu nhầm thứ tư: Chỉ khi bị khóa hai chiều mới cần xử lý, nhưng ngay từ giai đoạn bị tạm dừng một chiều, thuê bao đã cần hoàn tất xác thực để tránh bị đưa vào lộ trình xử lý tiếp theo.
Cuối cùng, việc khóa SIM không phải là biện pháp mang tính đột ngột, mà là bước cuối cùng trong chuỗi quy trình đã được cảnh báo nhiều lần, với các mốc thời gian cụ thể nhằm tạo điều kiện để người dùng chủ động cập nhật thông tin.
