Tại họp báo thường kỳ của Bộ Khoa học và Công nghệ sáng 1/6, ông Lưu Quang Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và Công nghệ, cho biết UAV được xác định là công nghệ chiến lược, có tiềm năng ứng dụng rộng lớn. Các doanh nghiệp trong nước đã đạt tỷ lệ nội địa hóa khoảng 70% trong sản xuất UAV. Một số sản phẩm đã được xuất khẩu sang các thị trường có tiêu chuẩn cao như châu Âu.
Theo ông Minh, UAV không chỉ phục vụ quốc phòng, an ninh mà còn được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như giao thông, logistics, môi trường, cứu hộ cứu nạn và đặc biệt là kinh tế tầm thấp.
Chính sách phát triển UAV hiện được thiết kế theo hướng song hành 2 mục tiêu: thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ, đồng thời tăng cường quản lý hoạt động bay nhằm bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn hàng không và trật tự xã hội.
Về định hướng thúc đẩy, UAV đã được đưa vào danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược. Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nhiệm vụ phát triển thiết bị bay không người lái, hệ thống giám sát, phát hiện và chế áp UAV; đồng thời nghiên cứu xây dựng hệ thống quản lý thiết bị bay không người lái quốc gia, phục vụ phát triển kinh tế tầm thấp.
Ông Minh cho biết Việt Nam hiện đã có một số doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học làm chủ ở mức cao các khâu như thiết kế, tích hợp hệ thống, điều khiển bay, trí tuệ nhân tạo tại biên, chế tạo vật liệu và phần mềm.
Về quản lý hoạt động UAV, Việt Nam đã có hành lang pháp lý tương đối đầy đủ, bao gồm các quy định về đăng ký, cấp phép, khai thác và bảo đảm an toàn bay đối với tàu bay không người lái và phương tiện bay khác.
Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan, tập trung vào làm chủ công nghệ lõi, xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn, cơ chế thử nghiệm, đồng thời phát triển hệ sinh thái và ứng dụng UAV trong nông nghiệp, hạ tầng, cứu hộ, logistics và quản lý môi trường.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc cho phép thử nghiệm UAV có kiểm soát với cơ chế linh hoạt về quy chuẩn kỹ thuật đang mở ra không gian thực nghiệm mới, đưa KHCN, ĐMST và CĐS vào các bài toán phát triển kinh tế tầm thấp tại Việt Nam.
Từ phun thuốc, rải phân trên nương đồi đến vận chuyển vật tư, khảo sát rừng, lập bản đồ số hay hỗ trợ ứng phó thiên tai, UAV đang mở ra nhiều kịch bản phát triển kinh tế tầm thấp cho các địa bàn miền núi, biên giới.
Tuy nhiên, để những kịch bản này không chỉ dừng ở trình diễn, UAV cần được thử nghiệm trong môi trường thực tế, với cơ chế đủ linh hoạt để điều chỉnh thiết bị, hoàn thiện quy trình vận hành và đo lường hiệu quả. Đồng thời cũng là điều kiện cần để các bài toán về KHCN, ĐMST và CĐS được chuyển hóa thành mô hình phát triển cụ thể tại địa phương.
Thực tế thử nghiệm ứng dụng UAV trong nông nghiệp tại Điện Biên, kết quả khả quan. Thiết bị bay không người lái có thể rút ngắn thời gian phun thuốc từ 4 giờ xuống còn khoảng 10 phút trên mỗi ha, tăng năng suất gieo hạt; khả năng rải phân đạt 40-64 ha/ngày tại những khu vực con người khó tiếp cận, đồng thời giảm khoảng 40% chi phí logistics vận chuyển nông sản.
Theo mô phỏng trên hơn 51.000 ha cây trồng chủ lực như lúa, cà phê, mắc ca và trà shan tuyết, mô hình này có thể giúp giảm 15-20% chi phí canh tác, giảm 30% chi phí nhân công, tiết kiệm khoảng 62 triệu m³ nước mỗi năm.
Mức thu nhập của người dân dự kiến tăng thêm 9-18 triệu đồng/ha/năm, đóng góp thêm khoảng 2.630 tỷ đồng cho GRDP của tỉnh.
