Phải trực tiếp xuống cơ sở nắm bắt khó khăn hàng ngày của người dân, doanh nghiệp
Phát biểu tại Phiên toàn thể Diễn đàn Cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam – châu Á 2026 ngày 28/5 do VINASA tổ chức, Thứ trưởng Bộ KHCN Bùi Hoàng Phương cho biết năm 2026 sẽ là giai đoạn “tăng tốc” chuyển đổi số với phương châm “Hành động đột phá, lan tỏa kết quả”, sau năm 2025 được xem là giai đoạn “khởi động, chạy đà”.
Theo ông Bùi Hoàng Phương, Việt Nam đã cơ bản hoàn thiện hành lang pháp lý cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tuy nhiên, thách thức lớn hiện nay không còn nằm ở việc thiếu cơ chế, chính sách mà là làm thế nào để đưa các chính sách đó đi vào cuộc sống, tạo ra giá trị thực cho người dân và doanh nghiệp.
“Từ thực tế của Bộ KHCN khi trao đổi làm việc tại nhiều bộ ngành, địa phương, chúng tôi nhận thấy chuyển đổi số không thể chỉ chờ người dân, tổ chức, doanh nghiệp tự nghiên cứu cơ chế, chính sách rồi triển khai”, ông Bùi Hoàng Phương nói.
Theo ông, nhiều nơi vẫn hiểu chuyển đổi số là mua thiết bị công nghệ, phần mềm, AI hay đầu tư hệ thống công nghệ thông tin. Nhưng điều quan trọng hơn là phải hướng dẫn người dân, cơ quan, tổ chức thay đổi tư duy, thay đổi cách làm việc hiệu quả hơn bằng công nghệ.
“Khi gặp khó khăn, vướng mắc trong xử lý công việc thì phải có tư duy làm thế nào để dùng công nghệ giải quyết bài toán đó”, ông nhấn mạnh.
Lãnh đạo Bộ KH&CN cũng chỉ ra một điểm nghẽn khác là tâm lý chờ đợi từ cơ sở. Nhiều địa phương, đơn vị chưa chủ động tìm bài toán thực tiễn để giải quyết mà vẫn chờ hướng dẫn hoặc chờ người dân đề xuất nhu cầu.
Vì vậy, ông đề nghị các bộ, ngành và đặc biệt là doanh nghiệp công nghệ số phải trực tiếp xuống cơ sở, chủ động nắm bắt những khó khăn hàng ngày của người dân, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước ở cả Trung ương lẫn địa phương.
Không chỉ đề xuất giải pháp công nghệ, doanh nghiệp còn phải mạnh dạn kiến nghị thay đổi quy trình thủ tục, quy chế hiện hành để công nghệ số có thể được áp dụng hiệu quả trong thực tế.
![gdd-0530-160.jpg](https://cdn.viettimes.vn/images/1ac0c71bb2ae2f087ce2aaf83cdfcf70b2b56b1c46fdd604627db95a2767e712eb67f32f9110788ec3c9474f97e45137/gdd-0530-160.jpg.avif "Phiên toàn thể Diễn đàn Cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam – châu Á (Vietnam - Asia DX Summit) 2026 với chủ đề "Kiến tạo các động lực mới cho tăng trưởng 2 con số".")
Theo Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương, chuyển đổi số cần bắt đầu từ những bài toán cụ thể, nhưng khi đã triển khai thành công thì phải nhanh chóng nhân rộng để tạo hiệu ứng lan tỏa.
“Nếu quá trình chuyển đổi số của Việt Nam thực hiện được theo định hướng này thì sẽ thực sự trở thành hành động đột phá, lan tỏa kết quả”, ông Phương nói.
Phải đưa AI xuống đồng ruộng, nhà máy
Tại diễn đàn, ông Ngô Diên Hy, Phó Chủ tịch VINASA, Phó Tổng giám đốc VNPT cho rằng nhiều điểm nghẽn lớn đang đe dọa đà tăng trưởng của ngành công nghệ số, gồm giới hạn của mô hình tăng trưởng dựa vào nhân lực truyền thống, áp lực về hạ tầng vật lý và năng lượng sạch, cũng như khoảng trống pháp lý cho các công nghệ sâu (Deep Tech) và công nghệ mới.
“Chúng ta phải thẳng thắn đối diện với những thách thức này khi bước vào giai đoạn bứt tốc”, ông Ngô Diên Hy nói.
Để tạo đột phá trong giai đoạn mới, ông đề xuất doanh nghiệp công nghệ Việt Nam cần dồn nguồn lực cho R&D để chiếm lĩnh các không gian phát triển mới như robotics, kinh tế tầm thấp, bán dẫn, AI và công nghệ lượng tử.
“Phải đưa AI xuống đồng ruộng, nhà máy và phải chiếm lĩnh không phận kinh tế tầm thấp. Đó không chỉ là bài toán kinh doanh mà còn là trách nhiệm phụng sự dân tộc”, ông nói.
Một vấn đề khác được ông Ngô Diên Hy đặc biệt nhấn mạnh là yêu cầu “bình dân hóa công nghệ”, đóng gói các công nghệ phức tạp thành các giải pháp AI đơn giản, chi phí thấp để phổ cập cho hàng triệu doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh.
Đại diện VINASA cũng đề xuất sớm hình thành chiến lược “Made-in-Vietnam AI”, thúc đẩy liên minh giữa các doanh nghiệp công nghệ để đồng bộ dữ liệu, mô hình và hạ tầng AI. Đồng thời, ông kiến nghị Chính phủ sớm hoàn thiện cơ chế Sandbox và khơi thông nguồn vốn R&D cho công nghệ sâu.
Theo ông, đây sẽ là những nền tảng quan trọng để Việt Nam chuyển từ giai đoạn “bứt phá ứng dụng” sang chủ động sáng tạo công nghệ nguồn trong thời gian tới.
