Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga đã triển khai các tiêm kích chiếm ưu thế trên không tầm xa Su-35 để hộ tống một cặp oanh tạc cơ chiến lược Tu-22M3 trong chuyến bay trên biển Baltic vào ngày 20/4 vừa qua.
Tu-22M3 là một trong những máy bay chiến đấu có tầm bay xa nhất thế giới, trong khi Su-35 không thể hộ tống suốt toàn bộ hành trình của máy bay này, mà phải luân phiên với các tiêm kích Su-30SM để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ. Bộ Quốc phòng Nga cho biết chuyến bay của các oanh tạc cơ tầm xa đã được lên kế hoạch từ trước và diễn ra trên không phận phía trên vùng biển trung lập của Baltic.
Các nguồn tin phương Tây cho biết tiêm kích từ 6 quốc gia thành viên NATO, gồm Pháp, Thụy Điển, Phần Lan, Ba Lan, Đan Mạch và Romania, đã được điều động để giám sát chuyến bay của Nga.
Việc Su-35 tham gia nhiệm vụ hộ tống diễn ra ngay sau khi một lô máy bay mới được bàn giao cho lực lượng không quân Nga, được công bố vào ngày 17/4. Su-35 là một trong những tiêm kích được thử nghiệm thực chiến trong không chiến nhiều nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Các báo cáo vào tháng 11/2025 cho thấy loại máy bay này đã buộc các tiêm kích F-16 và Mirage 2000 mới được Ukraine tiếp nhận phải hoạt động ở độ cao thấp và xa tiền tuyến.
Mặc dù được đánh giá có ưu thế đáng kể so với nhiều dòng tiêm kích châu Âu — đặc biệt sau khi tích hợp tên lửa không đối không R-77M từ giữa năm 2025 — khả năng của Su-35 trong việc đối đầu với các tiêm kích hiện đại hàng đầu của Mỹ, đặc biệt là F-15EX và F-35, vẫn bị đặt dấu hỏi lớn. Việc F-35 nhanh chóng được triển khai rộng rãi tại châu Âu, và liên tục vượt trội trong các cuộc đấu thầu, đã khiến cán cân sức mạnh trên không ngày càng bất lợi cho Nga.
Tu-22M3 được sản xuất trong giai đoạn 1989–1997, cùng thời kỳ với oanh tạc cơ tàng hình B-2 của Mỹ, và đóng vai trò là phiên bản nhẹ hơn, tầm bay ngắn hơn so với các oanh tạc cơ liên lục địa Tu-160 và Tu-95MS. Các nguồn tin quân sự Ukraine đặc biệt nhấn mạnh năng lực của dòng máy bay này, nhất là tên lửa hành trình Kh-22 — loại vũ khí gần như không thể bị đánh chặn.
Vào cuối những năm 2010, Nga đã mở rộng đội bay Tu-22M3 bằng cách đưa một số máy bay từ kho dự trữ trở lại hoạt động và nâng cấp chúng lên chuẩn Tu-22M3M. Các thành viên NATO tại châu Âu hiện không sở hữu máy bay chiến đấu nào có năng lực chống hạm, tầm hoạt động hoặc khả năng mang vũ khí tương đương Tu-22M3. Loại oanh tạc cơ này đóng vai trò trung tâm trong cả nhiệm vụ răn đe NATO và tác chiến chống lại lực lượng phương Tây cũng như Ukraine.
Từ giữa những năm 2010, đội Tu-22M3 bắt đầu được trang bị tên lửa chống hạm Kh-32 — phiên bản nâng cấp của Kh-22 với hệ thống dẫn đường cải tiến, khả năng kháng chế áp điện tử tốt hơn, tầm bắn lên tới 1.000 km và tốc độ đạt Mach 5. Sự phát triển của loại tên lửa này phản ánh chiến lược lâu dài của Nga trong việc đầu tư vào vũ khí chống hạm tầm xa có hiệu năng cao nhằm đối phó bất đối xứng với các nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ và lực lượng hải quân NATO — điều ngày càng quan trọng trong bối cảnh hải quân mặt nước Nga suy giảm sau thời kỳ hậu Xô Viết.
Dù các kế hoạch nâng cấp toàn bộ đội Tu-22M3 lên chuẩn M3M hoặc phát triển phiên bản Tu-22M4 mới đã bị hủy bỏ do thiếu ngân sách, việc tích hợp tên lửa Kh-32 vẫn giúp nâng cao đáng kể năng lực chiến đấu của dòng máy bay này.
Theo MW
