Liên minh châu Âu (EU) đang xem xét một phương án gây tranh cãi: loại nam giới Ukraine trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự khỏi chương trình bảo hộ tạm thời dành cho người tị nạn chiến tranh. Đáng chú ý, theo tiết lộ từ một quan chức cấp cao của EU, chính Kiev là bên đã đề nghị Brussels cân nhắc biện pháp này trong bối cảnh quân đội Ukraine tiếp tục đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng.
Phát biểu được ông Magnus Brunner, Cao ủy phụ trách Di cư của EU, đưa ra với Đài Deutsche Welle trong lúc các nước thành viên đang thảo luận về tương lai của cơ chế bảo hộ tạm thời dành cho công dân Ukraine.
Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine leo thang vào năm 2022, hàng triệu người Ukraine đã rời nước này sang châu Âu. Trong số đó có hàng chục nghìn nam giới tìm cách tránh lệnh động viên quân sự.
Theo số liệu của Eurostat, tính đến mùa xuân năm 2026, có khoảng 4,33 triệu công dân Ukraine đang được hưởng quy chế bảo hộ tạm thời tại EU. Trong số này có tới khoảng 1 triệu nam giới nằm trong độ tuổi có thể tham gia quân đội.
Hiện chương trình bảo hộ tạm thời của EU dự kiến hết hiệu lực vào tháng 3/2027. Tuy nhiên, phần lớn các quốc gia thành viên được cho là ủng hộ việc kéo dài cơ chế này thêm ít nhất một năm, tới năm 2028.
Trong quá trình thảo luận, một trong những phương án được đưa ra là không tiếp tục áp dụng quy chế bảo hộ đối với nam giới Ukraine trong độ tuổi quân sự.
Ông Brunner cho biết: “Đây cũng chính là điều phía Ukraine đang yêu cầu chúng tôi xem xét.”
Theo vị quan chức này, Ủy ban châu Âu sẽ công bố các đề xuất chính thức trong vài tuần tới. Tuy nhiên, bất kỳ thay đổi nào đối với cơ chế bảo hộ hiện hành cũng phải nhận được sự đồng thuận của toàn bộ các nước thành viên EU.
Trong nhiều tháng qua, giới chức Ukraine liên tục phát tín hiệu muốn đưa những công dân nam trong độ tuổi chiến đấu đang ở nước ngoài trở về nước.
Ngay sau khi chiến sự bùng phát năm 2022, Kiev ban bố lệnh tổng động viên trên toàn quốc và cấm nam giới từ 18 đến 60 tuổi rời khỏi lãnh thổ Ukraine. Đến năm 2025, chính phủ Ukraine nới lỏng một phần quy định này, cho phép nam giới từ 18 đến 22 tuổi được xuất cảnh trong một số trường hợp nhất định.
Theo thống kê hiện hành, khoảng 1/4 số người Ukraine đang được bảo hộ tại EU là nam giới từ 18 đến 64 tuổi.
Áp lực nhân lực đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với Kiev sau hơn 4 năm chiến sự. Trong bối cảnh thương vong kéo dài, tình trạng đào ngũ gia tăng và ngày càng nhiều người tìm cách né tránh nghĩa vụ quân sự, Ukraine phải phụ thuộc ngày càng nhiều vào các chiến dịch động viên.
Thái độ của một số nước châu Âu đối với người tị nạn Ukraine cũng đang có dấu hiệu thay đổi.
Trong những tháng gần đây, một số quốc gia như Ba Lan, Đức, Đan Mạch, CH Séc và Hungary đã bắt đầu siết chặt hoặc cắt giảm một số chương trình hỗ trợ xã hội dành cho người Ukraine.
Trong khi đó, phía Nga tiếp tục chỉ trích các nước phương Tây vì hỗ trợ Kiev. Moscow nhiều lần cáo buộc các đồng minh của Ukraine đang tiến hành một “cuộc chiến ủy nhiệm chống Nga đến người Ukraine cuối cùng”, cáo buộc mà các nước phương Tây bác bỏ.
Nếu đề xuất loại nam giới trong độ tuổi nhập ngũ khỏi chương trình bảo hộ được thông qua, đây có thể trở thành một trong những thay đổi quan trọng nhất trong chính sách tiếp nhận người tị nạn Ukraine của EU kể từ khi xung đột bùng phát, đồng thời mở ra cuộc tranh luận mới về trách nhiệm quân sự, quyền tị nạn và tương lai của hàng trăm nghìn công dân Ukraine đang sinh sống tại châu Âu.
Theo RT, DW
