Sau hơn hai năm xung đột cường độ cao với Nga, Ukraine đang trở thành nguồn kinh nghiệm quý giá mà ngay cả Mỹ và các đồng minh Trung Đông cũng phải tìm đến: cách đối phó với các đợt tập kích bằng máy bay không người lái do Iran thiết kế.
Theo ABC News Australia dẫn các nguồn an ninh phương Tây, Washington cùng một số quốc gia vùng Vịnh đã tăng cường trao đổi với giới chức quân sự Ukraine trong những tháng gần đây để học hỏi kinh nghiệm phát hiện, gây nhiễu và bắn hạ các UAV kiểu Shahed – loại vũ khí đã làm thay đổi cục diện chiến trường ở cả Đông Âu lẫn Trung Đông.
Đây là diễn biến đáng chú ý, bởi Mỹ là cường quốc quân sự số một thế giới, nhưng cuộc chiến tại Ukraine lại tạo ra một “phòng thí nghiệm chiến tranh hiện đại” nơi các chiến thuật chống drone được thử nghiệm mỗi ngày dưới áp lực thực chiến.
Các UAV Shahed do Iran phát triển ban đầu được Nga sử dụng quy mô lớn từ cuối năm 2022 để tập kích hạ tầng năng lượng và đô thị Ukraine. Từ đó đến nay, Kiev đã buộc phải xây dựng mạng lưới phòng thủ nhiều tầng, kết hợp radar, tác chiến điện tử, pháo phòng không cơ động, tên lửa vác vai và cả các đội săn drone lưu động.
Theo Reuters, bài toán lớn nhất với UAV giá rẻ là chi phí đánh chặn thường cao hơn rất nhiều so với giá thành mục tiêu. Một chiếc drone tự sát có giá chỉ vài chục nghìn USD có thể buộc đối phương phải phóng tên lửa trị giá hàng trăm nghìn đến hàng triệu USD. Vì vậy, kinh nghiệm của Ukraine không chỉ nằm ở việc bắn hạ mục tiêu, mà còn ở cách đánh chặn với chi phí thấp và triển khai trên diện rộng.
Giới phân tích cho rằng đây là lý do Mỹ và các nước Arab đặc biệt quan tâm. Trong bối cảnh căng thẳng với Iran gia tăng, nguy cơ UAV tầm xa hoặc drone cảm tử tấn công căn cứ quân sự, cơ sở dầu khí và hạ tầng hàng hải tại Trung Đông đang trở nên rõ ràng hơn.
Ông Fabian Hinz, chuyên gia về tên lửa và UAV tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), nhận định với nhiều quốc gia, mối đe dọa từ drone hiện nay không còn là giả định mà là thực tế thường trực. Theo ông, những gì Ukraine học được dưới hỏa lực liên tục có giá trị thực tiễn mà nhiều quân đội truyền thống chưa từng trải qua.
Một số biện pháp Ukraine áp dụng đã thu hút sự chú ý rộng rãi, như sử dụng hệ thống gây nhiễu tín hiệu GPS, kết hợp camera nhiệt với radar tầm thấp, lập mạng lưới cảnh giới bằng dân sự - quân sự và triển khai các đội phản ứng nhanh dùng pháo phòng không gắn trên xe bán tải.
Theo Bloomberg, các cuộc xung đột gần đây cho thấy ưu thế quân sự không còn chỉ nằm ở vũ khí đắt tiền, mà nằm ở khả năng thích nghi nhanh trước các mối đe dọa giá rẻ nhưng xuất hiện với số lượng lớn.
Với Mỹ, việc tìm đến Ukraine cũng phản ánh một thay đổi lớn trong tư duy quân sự: kinh nghiệm chiến trường thời gian thực đôi khi giá trị hơn nhiều so với mô phỏng trong phòng thí nghiệm. Còn với Ukraine, đây là minh chứng rằng họ không chỉ là bên nhận viện trợ, mà đã trở thành bên xuất khẩu tri thức quân sự trong một cuộc chiến định hình an ninh thế kỷ 21.
Theo ABC News, Bloomberg, IISS
