Iran đang đứng trước khả năng khôi phục đáng kể sức mạnh tên lửa tầm xa, bất chấp nhiều tháng hứng chịu các đợt không kích dữ dội từ Mỹ và Israel. Theo phân tích mới của CNN dựa trên ảnh vệ tinh, Tehran đã nhanh chóng đào thông nhiều căn cứ tên lửa ngầm bị chôn vùi, làm dấy lên câu hỏi về hiệu quả thực sự của chiến lược không kích mà Washington theo đuổi.
Các chuyên gia cho rằng nếu xung đột bùng phát trở lại, Iran vẫn có thể tiến hành những đợt phóng tên lửa quy mô lớn nhằm vào Israel và nhiều quốc gia khác trong khu vực Trung Đông.
Hàng loạt căn cứ ngầm bị đánh phá nhưng không bị loại bỏ
Trong nhiều tuần giao tranh, Mỹ và Israel tập trung phá hủy các tuyến đường tiếp cận và cửa hầm dẫn vào mạng lưới căn cứ tên lửa ngầm của Iran. Chiến thuật này nhằm cô lập các bệ phóng và kho đạn được giấu sâu dưới lòng đất.
Tuy nhiên, ảnh vệ tinh mới cho thấy Iran đã triển khai một chiến dịch khôi phục quy mô lớn bằng các phương tiện rất đơn giản như xe ủi, máy xúc và xe ben.
Theo CNN, trong tổng số 69 cửa hầm tại 18 cơ sở tên lửa ngầm bị Mỹ và Israel đánh trúng, Iran đã đào thông lại 50 cửa hầm kể từ khi lệnh ngừng bắn được thiết lập hơn bảy tuần trước.
Không chỉ mở lại các lối vào, Tehran còn sửa chữa nhiều tuyến đường bị đánh phá. Một số hố bom đã được lấp đầy hoàn toàn, thậm chí được trải nhựa mới.
Ông Sam Lair, chuyên gia thuộc Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến Vũ khí James Martin (CNS), nhận định: "Không có gì ngăn cản Iran tiếp tục phóng tên lửa miễn là họ còn bệ phóng và kíp chiến đấu, ngay cả khi hoạt động sản xuất bị đình trệ."
Theo ông, Iran vẫn sở hữu một kho dự trữ tên lửa rất lớn chưa bị ảnh hưởng nhiều bởi các cuộc không kích.
Mục tiêu quan trọng trong chiến lược của ông Trump
Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần khẳng định việc phá hủy năng lực tên lửa của Iran là một trong những mục tiêu trọng tâm của chiến dịch quân sự.
Trong một bài đăng trên Truth Social hồi tháng 3, ông Trump liệt kê việc "xóa sổ hoàn toàn năng lực tên lửa, bệ phóng và mọi thứ liên quan đến chương trình tên lửa Iran" là một trong năm mục tiêu chính.
Tuy nhiên, các căn cứ ngầm mà Iran xây dựng suốt hơn hai thập kỷ qua lại được thiết kế chính xác để đối phó với các đòn tấn công như vậy.
Nhiều cơ sở nằm sâu hàng trăm mét dưới lớp đá núi, khiến việc phá hủy hoàn toàn trở nên cực kỳ khó khăn. Vì thế Mỹ và Israel chủ yếu lựa chọn đánh sập các cửa hầm thay vì tấn công trực tiếp vào các kho chứa nằm sâu dưới lòng đất.
Ông Timur Kadyshev, chuyên gia nghiên cứu tên lửa Iran tại Đại học Hamburg, nhận xét: "Họ đã chuẩn bị cho kiểu chiến tranh này suốt 20 năm. Iran chuẩn bị rất kỹ."
Mỹ dùng bom đắt tiền, Iran đáp trả bằng xe ủi
Một trong những phát hiện đáng chú ý nhất của CNN là tốc độ phục hồi đáng kinh ngạc của Iran.
Tại một căn cứ gần Isfahan, Mỹ và Israel đã thực hiện hàng loạt cuộc tấn công để chặn bốn cửa hầm khác nhau. Ảnh vệ tinh ghi nhận ít nhất 18 hố bom lớn tại hai cửa hầm.
Thế nhưng chỉ vài tuần sau, xe ben và máy xúc đã xuất hiện để lấp đầy các hố bom. Hai cửa hầm khác đã được mở trở lại hoàn toàn, trong khi các tuyến đường bị phá hủy cũng được sửa chữa.
Tại một cơ sở gần Khomeyn, ảnh vệ tinh giữa tháng 4 cho thấy ít nhất 10 phương tiện xây dựng đang đồng thời làm việc nhằm khai thông một cửa hầm.
Ông Kadyshev cho rằng điều này phản ánh một nghịch lý lớn trong chiến tranh hiện đại: "Bạn phải sử dụng những loại vũ khí cực kỳ tinh vi và rất đắt tiền để gây ra thiệt hại đó. Nhưng việc khôi phục lại chỉ cần những chiếc xe ủi đất."
Kho tên lửa của Iran vẫn còn rất lớn
Các chuyên gia ước tính Iran hiện vẫn sở hữu khoảng 1.000 tên lửa được cất giữ bên trong các cơ sở ngầm.
Do nằm sâu dưới lòng đất, số tên lửa này nhiều khả năng không chịu thiệt hại đáng kể từ các cuộc không kích nhằm vào cửa hầm hoặc đường tiếp cận.
Điều này khiến các chuyên gia lo ngại rằng phương Tây đang đánh giá thấp khả năng phục hồi của Tehran.
Trong khi đó, kho dự trữ tên lửa đánh chặn của Mỹ cũng đang suy giảm nhanh chóng sau nhiều tháng tham gia các chiến dịch quân sự tại Trung Đông.
Ngành công nghiệp quốc phòng Iran đang hồi sinh
Không chỉ khôi phục các căn cứ ngầm, Iran còn được cho là đang tái thiết năng lực sản xuất quân sự.
Trong chiến dịch kéo dài 12 ngày năm ngoái, một số nhà máy tên lửa của Iran từng bị tấn công. Tuy nhiên, ảnh vệ tinh cho thấy nhiều cơ sở đã được khôi phục trước khi tiếp tục bị đánh phá trong đợt xung đột mới.
Theo các đánh giá tình báo Mỹ được CNN dẫn lại, Tehran đã bắt đầu khôi phục sản xuất UAV, thay thế các bệ phóng bị phá hủy và từng bước phục hồi dây chuyền sản xuất tên lửa.
Một quan chức Mỹ giấu tên nói với CNN: "Người Iran đã vượt xa mọi mốc thời gian mà cộng đồng tình báo từng dự báo về khả năng tái thiết."
Thách thức lớn với Mỹ và Israel
Nếu các cuộc đàm phán hiện nay đổ vỡ và chiến sự bùng phát trở lại, Iran có thể bước vào vòng đối đầu tiếp theo với một phần đáng kể năng lực tên lửa đã được khôi phục.
Theo các chuyên gia, những gì đang diễn ra cho thấy giới hạn của chiến lược không kích chỉ tập trung vào việc phá hủy lối vào các căn cứ ngầm.
Ông Sam Lair nhận định rằng quân đội Mỹ có thể đạt được những thành công chiến thuật đáng kể, nhưng điều đó chưa chắc chuyển hóa thành thắng lợi chiến lược lâu dài.
Khi Tehran có thể dùng những phương tiện xây dựng thông thường để khôi phục các cơ sở trị giá hàng tỷ USD bị đánh phá, bài toán đối với Washington và Tel Aviv có thể còn phức tạp hơn nhiều so với dự tính ban đầu.
Theo CNN, CNS
