Xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng nhôm toàn cầu, khiến lượng nhôm tồn kho trên thế giới chỉ còn đủ dùng trong 9 ngày. JPMorgan Chase - một trong những tập đoàn tài chính lớn nhất thế giới, có trụ sở tại Mỹ - ước tính, do tác động nặng nề của xung đột, thị trường nhôm toàn cầu năm 2026 sẽ thiếu hụt 1,9 triệu tấn - mức lớn nhất kể từ năm 2000. Hiện lượng nhôm tồn kho có thể kiểm đếm trên toàn cầu chỉ khoảng 1,9 triệu tấn, tương đương 9 ngày nhu cầu. Giá nhôm được dự báo trong vài tháng tới có thể vượt 4.000 USD/tấn, với giá trung bình quý II khoảng 3.800 USD/tấn.
Nhóm nghiên cứu hàng hóa của JPMorgan trong báo cáo chuyên sâu mang tên “Into the Void” (Bước vào khoảng không) cho biết thị trường nhôm toàn cầu đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung nghiêm trọng nhất trong hơn 20 năm do cuộc xung đột Trung Đông hiện nay.
Hiện nay, lượng tồn kho nhôm toàn cầu chỉ đủ đáp ứng khoảng 9 ngày nhu cầu. Để so sánh, đầu năm 2021, tồn kho toàn cầu có thể đáp ứng khoảng 20 ngày, thậm chí ở một số khu vực ngoài châu Á lên tới 40 ngày. Như vậy, “vùng đệm” hiện tại đã giảm xuống chưa đến một nửa so với trước đây.
JPMorgan dùng khái niệm “event horizon” (chân trời sự kiện – ranh giới không-thời gian của hố đen) để mô tả tình hình hiện tại: một khi vượt qua ngưỡng này, tổn thất nguồn cung sẽ không thể đảo ngược, bất kể diễn biến sau đó ra sao.
Báo cáo cho rằng sau khi thông tin thiệt hại từ các cuộc tấn công ngày 28/3 của Iran vào các nhà máy luyện nhôm như Al Taweelah (Abu Dhabi) và Alba (Bahrain) dần được công bố, thị trường rất có thể đã “vượt qua ngưỡng tới hạn” này.
Phân tích cho thấy, Nhà máy Al Taweelah thuộc EGA (Emirates Global Aluminium) - một trong những công ty sản xuất nhôm lớn nhất thế giới với công suất 1,5 triệu tấn/năm đã ngừng hoạt động hoàn toàn sau khi bị trúng tên lửa, thời gian khôi phục có thể kéo dài tới 12 tháng, chỉ riêng yếu tố này đã làm giảm nguồn cung hơn 1 triệu tấn trong năm 2026.
Nhà máy Alba (Bahrain) hiện chỉ còn dây chuyền số 6 hoạt động, các dây chuyền khác dừng hoặc giảm công suất, tỷ lệ vận hành chỉ còn khoảng 30%, phù hợp với các giả định ban đầu của Wood Mackenzie.
Trong khi đó, thiệt hại sản lượng nhôm của Iran vẫn chưa thể đánh giá đầy đủ.
Tổng thể, JPMorgan dự báo sản lượng nhôm Trung Đông năm 2026 sẽ giảm 36%, tương đương mất khoảng 2,4 triệu tấn; đến năm 2027 số lượng vẫn thấp hơn dự báo trước xung đột khoảng 950.000 tấn.
Nguồn cung toàn cầu vì vậy bị cắt giảm ròng gần 2 triệu tấn, đánh dấu lần đầu tiên kể từ năm 2019 sản lượng nhôm thế giới sụt giảm theo năm.
Trong bối cảnh cung – cầu mất cân đối, JPMorgan cho rằng xu hướng giá nhôm đã hình thành theo hướng “bất đối xứng”: dù tình hình diễn biến thế nào, giá vẫn có xu hướng tăng.
Nếu tình hình xung đột leo thang hơn nữa, việc tắc nghẽn eo biển Hormuz sẽ trở nên tồi tệ hơn, thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng luyện kim sẽ mở rộng, và phạm vi các vụ ngừng hoạt động do thiếu hụt nguồn cung alumina sẽ lan rộng, dẫn đến cú sốc nguồn cung sâu sắc hơn. Nếu tình hình hạ nhiệt rõ rệt, rủi ro kinh tế vĩ mô sẽ giảm đi, và kỳ vọng về nhu cầu sẽ được cải thiện, nhưng việc thiếu hụt nguồn cung đã là điều không thể tránh khỏi, giá nhôm cũng tăng nhưng mức tăng ít hơn.
Hiện tại, giá nhôm trên sàn giao dịch kim loại London (LME) đang chật vật để liên tục vượt qua mốc 3.500 USD/tấn, một phần do các nhà đầu cơ hàng hóa đang nắm giữ quá nhiều vị thế mua dài hạn. Tuy nhiên, JPMorgan nhận định khi thiếu hụt nguồn cung ngày càng rõ trong thị trường thực, giá cả sẽ tăng tốc, dự đoán giá nhôm sẽ vượt qua mốc 4.000 USD trong những tháng tới, với giá trung bình là 3.800 USD/tấn trong quý II và giá trung bình khoảng 3.500 USD/tấn cho cả năm.
Theo LTN
