Lực lượng Vũ trang Belarus đã chính thức đưa vào trực chiến hệ thống radar phòng không tầm xa, đa độ cao 96L6 do Nga sản xuất, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quá trình hiện đại hóa mạng lưới phòng không mặt đất của nước này, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng với các quốc gia NATO láng giềng.
Các quan chức quốc phòng Belarus mô tả hệ thống mới là một “bộ nhân lực chiến” (force multiplier), giúp nâng cao đáng kể năng lực cảnh báo sớm và chỉ huy – điều khiển hỏa lực của mạng lưới tên lửa phòng không, vốn được xây dựng xoay quanh hệ thống tên lửa tầm xa S-400.
Radar giám sát và chỉ thị mục tiêu hiệu suất cao này có khả năng phát hiện và theo dõi các mục tiêu trên toàn bộ dải độ cao, từ tên lửa hành trình bay thấp, đạn lảng vảng, cho tới các máy bay ném bom hoạt động ở tầng bình lưu. Hệ thống được thiết kế để truyền trực tiếp dữ liệu mục tiêu vào mạng quản lý tác chiến phòng không.
Bình luận về năng lực của radar 96L6, Đại tá Không quân Belarus Kirill Novopoltsev – người chỉ huy một trung đoàn tên lửa phòng không tham gia triển khai hệ thống – nhấn mạnh rằng đây là bước nhảy vọt lớn về khả năng tác chiến. “Năng lực trinh sát của trung đoàn tên lửa phòng không của chúng tôi đã tăng lên gấp nhiều lần”, ông nói trong một buổi họp báo chính thức.
“So với các thế hệ trước, hệ thống này gần như được tự động hóa hoàn toàn. Các kíp vận hành của chúng tôi đã hoàn thành chương trình huấn luyện chuyên sâu và có thể điều khiển radar ở cả chế độ thủ công lẫn tự động hoàn toàn”, ông cho biết thêm.
Việc triển khai này được xem là một phần trong phản ứng của Không quân Belarus trước sự gia tăng các chuyến bay trinh sát và hoạt động UAV của nhiều quốc gia NATO dọc biên giới phía tây, cũng như trước khả năng các tiêm kích tàng hình thế hệ năm F-35 sẽ được triển khai nhiều hơn gần lãnh thổ Belarus.
Radar 96L6 được triển khai như một cấu phần của hệ thống tên lửa phòng không tầm xa S-400, vốn sử dụng nhiều loại radar bổ trợ để tối đa hóa nhận thức tình huống. Các radar này bao gồm hệ thống phát hiện toàn cảnh 30K6E với tầm hoạt động 600 km và khả năng theo dõi tới 300 mục tiêu; radar 96N6E có tầm 400 km, theo dõi đồng thời 96 mục tiêu; cùng các cảm biến tùy chọn như 96L6E với tầm phát hiện 300 km và Protivnik-GE có tầm 400 km, chuyên phát hiện mục tiêu tàng hình.
Các hệ thống S-400 cũng có khả năng tiếp nhận và chuyển tiếp dữ liệu chỉ thị mục tiêu từ máy bay yểm trợ để dẫn đường cho tên lửa trong suốt quá trình bay, bao gồm cả việc thực hiện các đòn tấn công “ngoài đường chân trời” nhằm vào mục tiêu trên không với độ chính xác cao hơn.
Khả năng dẫn bắn tên lửa ở cự ly 300–400 km đã được chứng minh cả trong thực chiến của các hệ thống Nga tại chiến trường Ukraine, lẫn trong các cuộc giao tranh giữa Ấn Độ và Không quân Pakistan vào tháng 5/2025.
Các tổ hợp S-400 của Belarus đã nhiều lần được triển khai trong các cuộc tập trận chung với lực lượng Nga, bao gồm cuộc tập trận vào tháng 5/2022 và gần đây nhất là Zapad 2025 vào tháng 9/2025. Một thỏa thuận quan trọng về việc duy trì, bảo đảm vận hành chung các hệ thống này cũng đã được ký kết vào cuối tháng 12. So với các tổ hợp S-300PT trước đây được mua từ Nga, S-400 mang lại sự nâng cấp vượt bậc về năng lực.
Song song với việc mở rộng biên chế S-400, Belarus còn tăng cường sức mạnh không quân bằng việc mua tiêm kích Su-30SM2, loại máy bay mang theo một trong những hệ thống cảm biến lớn và mạnh nhất thế giới, với kích thước xấp xỉ gấp ba lần radar AN/APG-81 trên tiêm kích F-35.
Su-30SM được coi là nền tảng cảm biến trên không lý tưởng để hỗ trợ hoạt động của S-400, đồng thời có khả năng sử dụng tên lửa không đối không R-37M với tầm bắn lên tới 350 km. Việc triển khai các radar thu nhận mục tiêu tiên tiến như 96L6 được đánh giá có thể trở thành nhân tố then chốt, gia tăng sức mạnh tổng thể cho toàn bộ mạng lưới phòng không – không quân tích hợp này.
Theo MW
