Quy mô đợt triển khai này cho thấy Washington đang chuẩn bị cho một chiến dịch dài hơi, chứ không đơn thuần là sự hiện diện mang tính biểu tượng.
Mỹ đang nhanh chóng mở rộng sự hiện diện quân sự trên khắp Trung Đông khi căng thẳng với Iran bước vào giai đoạn mới đầy bất định. Nhiều nhóm tác chiến tàu sân bay, các phi đội tiêm kích tàng hình và hệ thống phòng thủ tên lửa nhiều tầng đang được điều động tới các vị trí then chốt trong khu vực.
Diễn biến mới nhất trong tuần này là các đợt tăng cường tiêm kích hiện đại và tàu hộ tống hải quân tới các căn cứ tiền phương và các điểm nghẽn hàng hải chiến lược. Giới chức Mỹ mô tả đây là thế trận răn đe trong bối cảnh các cuộc đàm phán ngoại giao về chương trình hạt nhân Iran vẫn tiếp diễn.
Sự tập trung ngày càng lớn của các tàu sân bay, tiêm kích thế hệ thứ 5, nền tảng giám sát và mạng lưới phòng không khu vực cho thấy Washington đang xây dựng một cấu trúc tác chiến đủ khả năng tiến hành các chiến dịch không – hải quân quy mô lớn và kéo dài nếu ngoại giao thất bại.
Tăng cường sức mạnh tấn công hải quân ở Vịnh Ba Tư
Trọng tâm của đợt tăng cường là các nhóm tác chiến tàu sân bay. Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln đã tới khu vực vào cuối tháng 1, mang theo các tàu khu trục hộ tống, hàng nghìn quân nhân và phi đội máy bay trên hạm, gia nhập khu vực hoạt động của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ.
Một nhóm tác chiến thứ hai do USS Gerald R. Ford dẫn đầu cũng đang được điều động, có thể tạo nên thế trận hiếm hoi với 2 tàu sân bay cùng hiện diện, cho phép duy trì nhịp độ xuất kích chồng lấn và liên tục.
Tuy nhiên, trước đó có thông tin cho rằng thủy thủ đoàn USS Gerald R. Ford có thể đối mặt với mức độ sẵn sàng tác chiến suy giảm sau nhiều tháng triển khai liên tục, bao gồm các hoạt động gần Venezuela trước khi nhận nhiệm vụ hiện tại. Con tàu này có thể đạt vị trí trong tầm tác chiến hoặc tấn công Iran vào khoảng ngày 20/2.
Các đợt điều động gần đây còn bao gồm thêm nhiều tàu khu trục lớp Arleigh Burke mang tên lửa dẫn đường và các chiến hạm khác, mở rộng năng lực phòng thủ tên lửa cũng như tấn công tầm xa quanh Vịnh Ba Tư và phía đông Địa Trung Hải. Các tàu hộ tống đóng vai trò then chốt trong bảo vệ nhiều tầng trước tên lửa và máy bay, đồng thời mang theo tên lửa hành trình phục vụ nhiệm vụ tấn công mặt đất nếu cần.
Số lượng chiến đấu cơ tàng hình và máy bay trinh sát tăng mạnh
Lực lượng hải quân này hoạt động dưới sự chỉ huy của Hạm đội 5 Mỹ, đặt trụ sở tại Bahrain, chịu trách nhiệm điều phối hoạt động trên Vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và các tuyến hàng hải lân cận.
Song song với hải quân, không quân Mỹ cũng tăng cường đáng kể. Hơn 150 chuyến bay vận tải quân sự đã đưa hệ thống vũ khí và đạn dược tới khu vực. Chỉ trong 24 giờ, 50 tiêm kích bổ sung – gồm F-35, F-22 và F-16 – đã được triển khai, gia tăng mạnh năng lực chiếm ưu thế trên không và tấn công chính xác.
Dữ liệu theo dõi bay cho thấy các tiêm kích đi kèm máy bay tiếp dầu trên không, cho phép duy trì hoạt động tầm xa và tuần tra kéo dài. Các đơn vị F-35A được điều chuyển từ châu Âu cũng nâng cao đáng kể khả năng tàng hình và cảm biến tiên tiến trong toàn bộ khu vực tác chiến.
Bên cạnh đó, các máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry và nhiều khả năng cả máy bay trinh sát U-2 “Dragon Lady” cũng tham gia, cung cấp dữ liệu tình báo, giám sát và điều phối chiến trường – yếu tố thiết yếu cho các chiến dịch không kích quy mô lớn.
Mạng lưới phòng thủ tên lửa và các căn cứ khu vực
Ở chiều phòng thủ, Lầu Năm Góc tăng cường các hệ thống Patriot và THAAD tại các quốc gia đồng minh vùng Vịnh nhằm đánh chặn tên lửa đạn đạo tầm ngắn, trung và cao. Hình ảnh vệ tinh cho thấy bệ phóng Patriot được bố trí trên nền tảng xe tải cơ động, cho phép tái triển khai nhanh trước các mối đe dọa thay đổi.
Các căn cứ trọng yếu như Al Udeid ở Qatar – nơi đặt sở chỉ huy tiền phương của Bộ Tư lệnh Trung tâm – tiếp tục là trung tâm chỉ huy, tình báo và điều phối không kích. Mạng lưới căn cứ phân tán trong khu vực giúp giảm nguy cơ bị tấn công tập trung bằng tên lửa, đồng thời duy trì nhịp độ hoạt động liên tục.
Tổng thể, sự kết hợp giữa không lực trên hạm, tiêm kích bố trí trên bộ, máy bay tiếp dầu, nền tảng trinh sát và hệ thống phòng thủ tên lửa nhiều tầng cho thấy đây là cấu trúc lực lượng phục vụ cho một chiến dịch kéo dài, chứ không phải đòn đánh ngắn hạn.
Giới chức Mỹ nhấn mạnh rằng việc tăng cường lực lượng diễn ra song song với các nỗ lực ngoại giao, cho thấy Washington muốn mở rộng các lựa chọn quân sự trong khi đàm phán vẫn tiếp diễn, thay vì phát tín hiệu về quyết định khai hỏa ngay lập tức.
Tuy nhiên, tiền lệ gần đây cho thấy triển khai quân sự và thông điệp ngoại giao có thể không đồng nhất với quyết định tác chiến cuối cùng. Điều đó khiến khu vực Trung Đông bước vào giai đoạn nhạy cảm, nơi răn đe, ngoại giao và nguy cơ leo thang cùng tồn tại trong thế cân bằng mong manh.
Theo TWZ, IE