Không còn nguồn cung Trung Đông, giá dầu tăng mạnh
Theo hãng tin Reuters, cuộc chiến bước sang ngày thứ 7, khiến tuyến hàng hải quan trọng này gần như bị đóng hoàn toàn, khiến nhiều quốc gia trên thế giới bị tách khỏi khoảng 1/5 nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu đi qua eo Hormuz.
Hôm 5/3, hợp đồng dầu thô WTI của Mỹ tại New York tăng 6,35 USD, tương đương 8,51%, đóng cửa ở mức 81,01 USD/thùng, mức cao nhất kể từ tháng 7/2024.
Trong khi đó, dầu Brent tăng 4,01 USD, tương đương 4,93%, lên 85,41 USD/thùng, đánh dấu phiên tăng thứ 5 liên tiếp.
Sự khác biệt trong diễn biến của hai loại dầu trở nên rõ rệt nhất vào khoảng 15h theo giờ miền Đông Mỹ (khoảng 3h00 sáng 6/3 giờ Hà Nội). Thông thường hai loại dầu này biến động cùng chiều, trừ khi có yếu tố ảnh hưởng riêng đến cung cầu của một trong hai chuẩn dầu.
Một quan chức cấp cao của Nhà Trắng cho biết Bộ Tài chính Mỹ có thể công bố các biện pháp nhằm kiềm chế giá năng lượng, trong đó có khả năng can thiệp vào thị trường dầu kỳ hạn.
Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với Reuters hôm thứ Năm (5/3), Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông không quá lo ngại về việc giá xăng tại Mỹ tăng do xung đột với Iran, đồng thời nhấn mạnh các hoạt động quân sự của Mỹ mới là ưu tiên hàng đầu. Ông cũng nói rằng Mỹ muốn tham gia vào quá trình lựa chọn nhà lãnh đạo tiếp theo của Iran.
Nhiều quốc gia tạm ngưng sản xuất dầu vì không còn chỗ chứa
Mặt khác, do hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gần như đình trệ, Iraq và Qatar đã đóng cửa một phần công suất sản xuất dầu và khí đốt.
Khoảng 1,5 triệu thùng dầu/ngày của Iraq buộc phải ngừng sản xuất do thiếu tàu chở dầu, khiến kho chứa gần cạn chỗ. Qatar cũng tạm dừng sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) vì tàu vận chuyển LNG không thể đi qua eo biển Hormuz, một nút thắt hàng hải quan trọng.
Khoảng 1/5 lượng dầu vận chuyển trên toàn cầu phải đi qua eo biển Hormuz. Các nhà phân tích, thương nhân và nguồn tin trong ngành cho biết nếu kho chứa tiếp tục đầy, Kuwait và UAE có thể trở thành những nước tiếp theo phải cắt giảm sản lượng.
Theo dữ liệu từ các công ty theo dõi tàu Vortexa và Công ty tình báo năng lượng Kpler, sau khi chiến tranh bùng nổ, hoạt động tàu thuyền ra vào eo biển Hormuz gần như tê liệt, hiện có khoảng 300 tàu chở dầu vẫn bị mắc kẹt trong khu vực (chưa tính một số tàu nhỏ).
Ông John Kilduff, đối tác của công ty Again Capital, cho biết: “Hiện tại không có hoạt động vận tải nào qua eo biển Hormuz, vì vậy giá dầu chỉ có thể tiếp tục tăng. Khi các quốc gia buộc phải ngừng sản xuất, việc khôi phục nguồn cung sẽ mất nhiều thời gian vì sản xuất không thể lập tức quay lại mức tối đa.”
Ông Dennis Kissler, Phó Chủ tịch phụ trách giao dịch tại BOK Financial, cũng nhận định: “Nếu tình trạng này kéo dài sang tuần tới, ngay cả khi eo biển Hormuz được mở lại, việc khôi phục sản xuất và hoạt động vận tải cũng sẽ cần thời gian để trở lại bình thường.”
Trong hôm 5/3, các vụ tấn công nhằm vào tàu chở dầu tại Vịnh Ba Tư vẫn tiếp diễn. Một tàu chở dầu treo cờ Bahamas có tên “Sonangol Namibe” đã phát nổ gần cảng Khor al Zubair của Iraq, khiến thân tàu bị hư hại.
Nhà phân tích Giovanni Staunovo của UBS cho biết các vụ tấn công tại eo biển Hormuz cùng với các biện pháp của Trung Quốc nhằm giảm xuất khẩu nhiên liệu đã góp phần đẩy giá dầu lên cao hơn. Ông cũng nói thêm rằng thị trường nhiên liệu tinh chế bắt đầu có dấu hiệu căng thẳng do xuất khẩu từ Trung Đông bị gián đoạn. Do lo ngại nguồn cung nhiên liệu thắt chặt, giá dầu diesel kỳ hạn của Mỹ trong phiên giao dịch hôm 5/3 đã tăng tới 10%, vượt 3,60 USD/gallon.
Ngoài ra, Tổ chức Hàng hải Quốc tế của Liên Hợp Quốc (IMO) cho biết do ảnh hưởng của chiến tranh Iran, khoảng 20.000 thủy thủ và 15.000 hành khách tàu du lịch hiện đang bị mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư.
Trung Quốc tìm cách thỏa thuận với Iran
Một số nguồn tin cho biết khi Mỹ và Israel gia tăng các cuộc tấn công vào Tehran, Trung Quốc đang đàm phán với Iran để cho phép các tàu chở dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của họ đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn.
Các nguồn tin cho biết Trung Quốc, quốc gia có quan hệ lâu dài với Iran và phụ thuộc nặng vào nguồn cung năng lượng Trung Đông, tỏ ra không hài lòng với việc Iran làm tê liệt vận tải qua eo biển Hormuz và đang gây sức ép lên Tehran để cho phép tàu thuyền đi qua an toàn.
Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy một con tàu có tên “Iron Lady” (Thiết Nữ) đã đi qua eo biển vào ban đêm sau khi đổi tín hiệu nhận dạng sang “tàu thuộc chủ sở hữu Trung Quốc”. Tuy nhiên, để ổn định thị trường toàn cầu, cần có nhiều chuyến tàu hơn đi qua khu vực này.
Ông Mike McDougall, một nhân vật kỳ cựu trong ngành đường, cho biết lãnh đạo ngành đường ở Trung Đông nói rằng một số tàu vẫn đang đi qua eo biển, nhưng chúng đều thuộc sở hữu Trung Quốc hoặc Iran.
Chính phủ Iran đầu tuần này tuyên bố rằng bất kỳ tàu nào thuộc Mỹ, Israel, các nước châu Âu hoặc đồng minh của họ đều không được phép đi qua eo biển Hormuz, nhưng tuyên bố không nhắc đến Trung Quốc.
Mỹ–Israel tấn công Iran: Nguy cơ gián đoạn 4,5% nguồn cung dầu toàn cầu, eo biển Hormuz nóng trở lại
Theo LTN
