Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với Reuters rằng Mỹ phải tham gia vào việc lựa chọn nhà lãnh đạo tiếp theo của Iran, đồng thời cho biết sẽ là “điều tuyệt vời” nếu các lực lượng người Kurd Iran đóng tại Iraq vượt biên vào Iran để tấn công lực lượng an ninh tại đó.
Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại, ông Trump cho biết ông cho rằng người kế nhiệm lãnh tụ tối cao quá cố Ayatollah Ali Khamenei khó có khả năng là con trai của ông – người được xem là một trong những ứng viên hàng đầu kế nhiệm cha mình, sau khi ông Khamenei thiệt mạng trong một cuộc tấn công quân sự ngay khi chiến tranh bùng nổ.
“Chúng tôi sẽ phải cùng với Iran lựa chọn người đó. Chúng tôi sẽ phải chọn người đó”, ông Trump nói.
Ông Trump cũng khuyến khích các lực lượng người Kurd Iran chuyển sang tấn công, trong bối cảnh đã 6 ngày trôi qua kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran hôm 28/2. Cuộc xung đột này đã khiến hơn 1.000 người thiệt mạng, trong đó có ít nhất 6 quân nhân Mỹ, đồng thời gây thiệt hại và bất ổn trên khắp Trung Đông.
“Tôi nghĩ thật tuyệt vời khi họ muốn làm điều đó, tôi hoàn toàn ủng hộ”, Tổng thống Mỹ nói.
Về vấn đề kế nhiệm lãnh đạo tại nước Cộng hòa Hồi giáo Iran, ông Trump đã so sánh với Venezuela, nơi lực lượng Mỹ đã bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro vào tháng 1, để lại quyền lực cho Phó Tổng thống Delcy Rodríguez, người mà ông Trump cho rằng “đã làm một công việc tuyệt vời”.
“Chúng tôi muốn tham gia vào quá trình lựa chọn người sẽ lãnh đạo Iran trong tương lai, để chúng tôi không phải quay lại làm việc này lặp đi lặp lại mỗi 5 năm. Chúng tôi muốn một người tuyệt vời cho người dân, tuyệt vời cho đất nước”, ông Trump nói.
Ông không giải thích thêm sau khi nói rằng ông Mojtaba Khamenei, con trai của lãnh tụ tối cao quá cố – người được xem là ứng viên sáng giá kế nhiệm – khó có khả năng được lựa chọn.
Khi được hỏi liệu Thái tử lưu vong Reza Pahlavi, con trai của vị quốc vương cuối cùng của Iran, có phải là một khả năng hay không, ông Trump trả lời: “Tôi nghĩ mọi người đều đang trong danh sách. Còn quá sớm”.
Để ngỏ khả năng can thiệp của lực lượng Kurd
Khi được hỏi liệu Mỹ có cung cấp hoặc đã đề nghị yểm trợ trên không cho các lực lượng người Kurd Iran – những lực lượng đang cân nhắc can thiệp vào miền Tây Iran – hay không, ông Trump trả lời: “Tôi không thể nói với bạn điều đó”, nhưng nói thêm rằng mục tiêu của người Kurd sẽ là “giành chiến thắng”.
“Nếu họ làm điều đó, thì tốt”, ông Trump nói thêm.
Theo ba nguồn thạo tin, các lực lượng dân quân người Kurd Iran trong những ngày gần đây đã tham vấn với Mỹ về việc liệu có nên và làm thế nào để tấn công các lực lượng an ninh Iran ở khu vực phía tây nước này.
Liên minh các nhóm người Kurd Iran đóng tại khu vực biên giới Iran–Iraq, trong vùng Kurdistan bán tự trị của Iraq, đã huấn luyện để tiến hành một cuộc tấn công như vậy với hy vọng làm suy yếu quân đội Iran, trong khi Mỹ và Israel đang dội bom và tên lửa vào các mục tiêu của Iran.
Ông Trump cũng bày tỏ tin tưởng rằng tuyến hàng hải quan trọng gần Iran – eo biển Hormuz – sẽ vẫn được mở.
Thiệt hại lan rộng, giá năng lượng tăng vọt
Việc đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến đường biển hẹp giữa Iran và Oman, nơi khoảng 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua – từ lâu đã là một trong những mục tiêu chính của Iran. Hoạt động vận tải qua tuyến năng lượng quan trọng này gần như đình trệ sau khi Iran tấn công sáu tàu hàng.
“Họ không còn hải quân nữa, bạn biết đấy, hải quân của họ giờ nằm dưới đáy biển”, ông Trump nói. “Tôi đang theo dõi Hormuz rất chặt chẽ”.
Thêm nhiều tàu chở dầu bị tấn công tại vùng Vịnh hôm 5/3 khi chiến sự leo thang, trong khi các máy bay không người lái của Iran đã bay vào Azerbaijan, làm dấy lên nguy cơ khủng hoảng lan sang nhiều quốc gia sản xuất dầu khác. Giá dầu đã tăng vọt kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu.
Ông Trump cho biết ông không lo ngại về việc giá xăng tăng cao.
“Chúng sẽ giảm rất nhanh khi mọi chuyện kết thúc. Và nếu chúng tăng, thì cứ tăng. Nhưng điều này quan trọng hơn nhiều so với việc giá xăng tăng thêm một chút”, ông nói.
Ông Trump cho biết ông không muốn dự đoán cuộc xung đột sẽ kéo dài bao lâu, nhưng nhận định rằng chiến dịch đang diễn ra nhanh chóng.
“Tôi có thể nói rằng mọi thứ đang tiến triển nhanh hơn dự kiến, và mạnh mẽ hơn nhiều so với những gì bất kỳ ai từng nghĩ”, ông Trump nói.
Theo Reuters
