Dưới đây là những dữ kiện về ngành năng lượng của Iran, xuất khẩu và tác động của các lệnh trừng phạt phương Tây.
Sản lượng dầu và cơ sở hạ tầng
Iran, nhà sản xuất lớn thứ ba trong Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), cung cấp khoảng 4,5% tổng nguồn cung dầu toàn cầu. Sản lượng của Iran vào khoảng 3,3 triệu thùng dầu thô/ngày, cộng thêm 1,3 triệu thùng/ngày khí ngưng tụ và các loại chất lỏng khác.
Các nhà máy lọc dầu trong nước của Iran có công suất khoảng 2,6 triệu thùng/ngày, theo hãng tư vấn FGE.
Năm 2025, Iran xuất khẩu gần 820.000 thùng/ngày các loại nhiên liệu, bao gồm LPG, theo dữ liệu từ Kpler, giảm nhẹ so với mức năm 2024.
Các cơ sở sản xuất dầu khí của Iran tập trung tại các tỉnh phía tây nam: Khuzestan đối với dầu mỏ và Bushehr đối với khí đốt và condensate khai thác từ mỏ South Pars.
Iran xuất khẩu 90% dầu thô thông qua đảo Kharg Island, từ đó vận chuyển qua một eo biển hẹp gọi là eo biển Hormuz.
Các nhà phân tích cho rằng Arab Saudi và các thành viên OPEC khác có thể bù đắp sự sụt giảm nguồn cung từ Iran bằng cách sử dụng công suất dự phòng để tăng sản lượng, dù mức công suất dự phòng này đã thu hẹp trong năm qua do nhóm sản xuất đã tăng khai thác.
Ai mua dầu của Iran?
Các nhà máy lọc dầu tư nhân của Trung Quốc là khách hàng chính. Bộ Tài chính Mỹ đã áp đặt trừng phạt đối với một số nhà máy lọc dầu Trung Quốc vì mua dầu Iran.
Trung Quốc tuyên bố không công nhận các lệnh trừng phạt đơn phương đối với đối tác thương mại, nhưng lượng dầu thô Iran mà nước này mua đã giảm.
Trong bối cảnh tìm cách bảo vệ kho dự trữ trước nguy cơ bị Mỹ tấn công, Iran đã tích trữ lượng dầu kỷ lục ngoài khơi khoảng 200 triệu thùng — tương đương khoảng hai ngày tiêu thụ toàn cầu — theo dữ liệu Kpler công bố ngày 27/2.
Iran đã lách lệnh trừng phạt trong nhiều năm bằng các biện pháp như chuyển dầu từ tàu này sang tàu khác trên biển, thay đổi nguồn gốc khai báo của dầu, hoặc che giấu vị trí tàu chở dầu khỏi vệ tinh.
Trữ lượng khí đốt lớn nhất thế giới
Iran khai thác khí tự nhiên từ mỏ khí ngoài khơi South Pars, chiếm khoảng một phần ba trong tổng trữ lượng của mỏ khí tự nhiên lớn nhất thế giới.
Iran chia sẻ mỏ này với nước xuất khẩu lớn là Qatar, nơi gọi phần mỏ của mình là North Dome.
Các lệnh trừng phạt và hạn chế kỹ thuật khiến phần lớn khí đốt mà Tehran khai thác từ South Pars được sử dụng cho nhu cầu nội địa.
Sản lượng khí đốt của Iran đạt 276 tỷ mét khối trong năm 2024, trong đó 94% được tiêu thụ trong nước, theo dữ liệu của Gas Exporting Countries Forum.
Các cuộc tấn công của Israel vào tháng 6 năm ngoái đã đánh trúng bốn đơn vị của Giai đoạn 14 thuộc South Pars, cách các cơ sở khí đốt của Qatar khoảng 200 km — nhiều trong số đó là liên doanh với các tập đoàn năng lượng khổng lồ của Mỹ như ExxonMobil và ConocoPhillips.
Qatar đã thu về hàng trăm tỷ USD từ xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng trong gần ba thập kỷ qua.
Toàn bộ mỏ khí này chứa ước tính 1.800 nghìn tỷ feet khối khí có thể khai thác — đủ để đáp ứng toàn bộ nhu cầu năng lượng khí đốt của thế giới trong 13 năm.
Theo Reuters
