Một số hình ảnh vệ tinh gần đây đã xác nhận rằng các đòn tấn công của Iran đã phá hủy nhiều bộ phận của hệ thống phòng không tầm xa MIM-104 Patriot tại căn cứ không quân Riffa ở Bahrain, đồng thời làm hư hại hai nhà chứa máy bay kiên cố tại cơ sở này. Bahrain là một trong số nhiều quốc gia vùng Vịnh đã hỗ trợ chiến dịch quân sự do Mỹ dẫn đầu chống lại Iran, chủ yếu bằng cách cho phép sử dụng các căn cứ quân sự phục vụ hoạt động triển khai sức mạnh.
Các đoạn video trước đó nhiều lần cho thấy hệ thống Patriot không thể đánh chặn thành công tên lửa đạn đạo của Iran, đồng thời cho thấy các quốc gia vùng Vịnh vận hành hệ thống này đã phải bắn 3 tên lửa đánh chặn thay vì 2 như trước đây cho mỗi mục tiêu, nhằm bù đắp cho xác suất đánh chặn thấp hơn kỳ vọng. Sự thất bại của Patriot cũng diễn ra sau nhiều báo cáo từ Bahrain về việc tên lửa phòng không này trượt mục tiêu và rơi xuống khu vực dân sự.
Cuộc tấn công thành công vào căn cứ Riffa diễn ra ngay sau khi xuất hiện video cho thấy 2 tên lửa đạn đạo Iran đánh trúng các cơ sở dầu mỏ tại cảng Fujairah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong khi nỗ lực đánh chặn bằng Patriot của lực lượng vũ trang nước này thất bại. Những đoạn hình ảnh kém rõ nét từ Qatar cũng cho thấy hệ thống Patriot liên tục thất bại trong việc đánh chặn mục tiêu.
Trước khi xung đột hiện tại nổ ra, một số cuộc tấn công hạn chế của Iran vào ngày 23/6/2025 đã cho thấy khả năng đánh trúng căn cứ không quân lớn nhất của Mỹ ở nước ngoài – Al Udeid tại Qatar. Điều này xảy ra mặc dù Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) chỉ sử dụng các tên lửa Fateh-313 có công nghệ thấp hơn, thậm chí còn đưa ra cảnh báo trước, và trong bối cảnh khu vực này được bảo vệ bởi mật độ rất cao các hệ thống Patriot của quân đội Mỹ và không quân Qatar.
Năng lực của hệ thống Patriot đã gây tranh cãi từ lâu trước khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh với Iran vào ngày 28/2. Trong biên chế của Ukraine, hiệu quả của Patriot trong việc đối phó các cuộc tấn công tên lửa của Nga đã bị nhiều người đặt nghi vấn, trong đó cả nguồn tin Ukraine và phương Tây nhiều tháng qua cảnh báo khả năng đánh chặn hạn chế.
Người phát ngôn không quân Ukraine, Igor Ignat, ngày 26/5/2025 đã chỉ ra những điểm yếu của hệ thống, trong khi ông Yuri Ignat đầu tháng 10 cùng năm xác nhận lực lượng này đang gặp khó khăn ngày càng lớn trong việc đánh chặn tên lửa đạn đạo Nga.
Hệ thống Patriot lần đầu được sử dụng trong chiến đấu để đánh chặn các tên lửa Scud khá đơn giản của Iraq trong Chiến tranh Vùng Vịnh 1991, nhưng được đánh giá có tỷ lệ thành công rất thấp. Trong cuộc chiến ở Iraq do Mỹ dẫn đầu, hệ thống này cũng gây ra nhiều vụ “bắn nhầm” vào chính máy bay chiến đấu Mỹ.
Dù từng được Mỹ và Arab Saudi tuyên bố thành công khi đánh chặn tên lửa Yemen năm 2017, các cuộc điều tra sau đó cho thấy Patriot thực tế đã thất bại hoàn toàn. Khi được triển khai để bảo vệ các mỏ dầu của Arab Saudi, Patriot cũng không thể ngăn chặn các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào năm 2019, do lực lượng bán quân sự Yemen hoặc Iran thực hiện.
Tuy vậy, Mỹ vẫn sử dụng ảnh hưởng mạnh mẽ của mình trên thị trường vũ khí toàn cầu để thúc đẩy các quốc gia mua hệ thống Patriot. Một ví dụ đáng chú ý là việc Washington gây áp lực chính trị và kinh tế đáng kể lên Hàn Quốc trong những năm 1990 nhằm buộc nước này mua Patriot thay vì hệ thống S-300 của Nga mà họ ban đầu ưa chuộng.
Theo MW
