Giáo hoàng Leo XIV ngày 14/4 đã đưa ra cảnh báo mạnh mẽ về nguy cơ các nền dân chủ hiện đại trượt vào “chuyên chế đa số” hoặc bị chi phối bởi các nhóm lợi ích công nghệ và tài chính, chỉ hai ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công kích ông trên mạng xã hội.
Trong bức thư được Vatican công bố khi Giáo hoàng đang có chuyến công du 10 ngày tại châu Phi, người đứng đầu Giáo hội Công giáo nhấn mạnh rằng dân chủ chỉ thực sự lành mạnh khi được đặt trên nền tảng đạo đức và hướng tới lợi ích chung.
“Nếu thiếu nền tảng đó, dân chủ có nguy cơ trở thành chuyên chế đa số hoặc chỉ là lớp vỏ che đậy sự thống trị của các thế lực kinh tế và công nghệ”, Giáo hoàng Leo viết trong thông điệp gửi tới một hội nghị của Vatican về việc sử dụng quyền lực trong xã hội dân chủ.
Màn đáp trả sau cuộc khẩu chiến hiếm thấy
Căng thẳng giữa ông Trump và Giáo hoàng Leo bùng lên từ ngày 12/4, sau khi nhà lãnh đạo Mỹ gọi Giáo hoàng là “yếu đuối” và “tệ hại về đối ngoại”, đồng thời chỉ trích ông can dự vào chính trị.
Phát ngôn của ông Trump xuất hiện sau nhiều tuần Giáo hoàng Leo liên tục lên tiếng phản đối cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran, kêu gọi ngừng bắn và thúc đẩy đàm phán hòa bình.
Trả lời Reuters trước đó, Giáo hoàng Leo cho biết ông “không sợ chính quyền Trump” và sẽ tiếp tục lên tiếng chống chiến tranh vì đó là trách nhiệm đạo đức của Giáo hội.
Thông điệp vượt ra ngoài cuộc tranh cãi cá nhân
Dù không nhắc trực tiếp tới Mỹ hay ông Trump trong bức thư mới, giới quan sát cho rằng thông điệp của Vatican mang ý nghĩa rộng hơn trong bối cảnh nhiều nền dân chủ trên thế giới đang đối mặt làn sóng dân túy, phân cực chính trị và tranh cãi về quyền lực của các tập đoàn công nghệ.
Giáo hoàng cũng cảnh báo các nhà lãnh đạo phải tránh cám dỗ tích tụ quyền lực và đề cao đức tiết chế trong điều hành đất nước.
“Quyền lực không phải mục đích tự thân, mà là công cụ phục vụ lợi ích chung”, ông viết.
Vì sao vụ việc gây chú ý?
Đây là lần hiếm hoi một Tổng thống Mỹ đương nhiệm công khai công kích trực diện Giáo hoàng, đặc biệt khi Giáo hoàng Leo XIV cũng là vị giáo hoàng đầu tiên sinh ra tại Mỹ.
Theo giới phân tích, cuộc đối đầu này phản ánh xung đột sâu sắc hơn giữa hai cách tiếp cận: một bên nhấn mạnh sức mạnh quốc gia và lợi ích chính trị, bên kia đặt trọng tâm vào đạo đức, hòa giải và trách nhiệm toàn cầu.
Trong bối cảnh chiến sự Trung Đông tiếp tục leo thang và nước Mỹ bước vào chu kỳ bầu cử mới, cuộc khẩu chiến giữa Nhà Trắng và Vatican có thể còn tạo ra dư chấn chính trị lớn hơn trong thời gian tới.
Theo Reuters, The Guardian
