Việc TP.HCM thực hiện sắp xếp hệ thống báo chí, thành lập Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP.HCM trên cơ sở tổ chức lại nhiều cơ quan báo chí đang thu hút sự quan tâm của giới làm báo và đội ngũ cán bộ, viên chức, người lao động tại các đơn vị liên quan.
Theo quyết định của Thành ủy TP.HCM, từ ngày 1/7, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP.HCM chính thức hoạt động theo mô hình cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện. Để thực hiện mô hình này, thành phố kết thúc hoạt động của 8 cơ quan báo chí gồm Báo Người Lao Động, Báo Phụ nữ TP.HCM, Báo Pháp luật TP.HCM, Tạp chí Giáo dục TP.HCM, Tạp chí Du lịch TP.HCM, Tạp chí Doanh Nhân Sài Gòn, Tạp chí Kinh tế Sài Gòn và Tạp chí Khoa học Phổ thông.
Tổng số cán bộ, viên chức và người lao động tại 8 đơn vị này là 553 người.
Trong bối cảnh đó, một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm là trường hợp không được bố trí công việc mới hoặc phải chấm dứt hợp đồng thì quyền lợi của người lao động sẽ được giải quyết như thế nào theo quy định pháp luật.
| Cơ quan báo chí | Số người |
|---|---|
| Báo Người Lao Động | 164 |
| Báo Pháp luật TP.HCM | 142 |
| Báo Phụ nữ TP.HCM | 90 |
| Tạp chí Kinh tế Sài Gòn | 65 |
| Tạp chí Giáo dục TP.HCM | 26 |
| Tạp chí Khoa học Phổ thông | 26 |
| Tạp chí Doanh Nhân Sài Gòn | 21 |
| Tạp chí Du lịch TP.HCM | 19 |
| Tổng cộng | 553 |
Có thể được hưởng trợ cấp mất việc hoặc trợ cấp thôi việc
Trao đổi với VietTimes, luật sư Dương Tiếng Thu, luật sư thành viên cấp cao Công ty Luật Phuoc & Partners cho biết việc sắp xếp hệ thống báo chí không đồng nghĩa với việc người lao động mất việc mà không được bảo đảm quyền lợi. Tùy thuộc vào từng nhóm đối tượng là người lao động theo hợp đồng lao động hay viên chức, các chế độ sẽ được giải quyết theo những quy định pháp luật khác nhau.
Theo luật sư Dương Tiếng Thu, đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, việc chấm dứt hợp đồng trong quá trình sắp xếp, tổ chức lại cơ quan báo chí có thể được thực hiện trên nhiều căn cứ pháp lý khác nhau như thay đổi cơ cấu tổ chức, tổ chức lại lao động, đơn vị chấm dứt hoạt động, hợp đồng lao động hết hạn hoặc theo thỏa thuận giữa các bên.
Dù áp dụng phương án nào, người sử dụng lao động vẫn phải bảo đảm đầy đủ các quyền lợi theo quy định của pháp luật. Trong đó, người lao động được thanh toán tiền lương và các quyền lợi phát sinh theo hợp đồng lao động đến thời điểm chấm dứt hợp đồng; được thanh toán tiền nghỉ phép năm chưa sử dụng và các khoản thưởng, phúc lợi khác theo thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế nội bộ của đơn vị (nếu có).
Bên cạnh đó, người lao động đủ điều kiện còn có thể được hưởng trợ cấp mất việc làm hoặc trợ cấp thôi việc.
Theo quy định hiện hành, trợ cấp mất việc làm được áp dụng đối với trường hợp mất việc do thay đổi cơ cấu, tổ chức. Mức hưởng là mỗi năm làm việc được tính một tháng tiền lương nhưng tối thiểu bằng hai tháng tiền lương.
Trợ cấp thôi việc được tính bằng nửa tháng tiền lương cho mỗi năm làm việc đối với thời gian đủ điều kiện hưởng theo quy định của Bộ luật Lao động.
Ngoài các khoản chi trả bắt buộc theo quy định, đơn vị sử dụng lao động cũng có thể xem xét hỗ trợ thêm cho người lao động tùy thuộc điều kiện tài chính và chính sách riêng của từng cơ quan.
Luật sư Thu lưu ý về nguyên tắc, các khoản quyền lợi khi chấm dứt hợp đồng lao động phải được thanh toán trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng; một số trường hợp đặc biệt có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày.
Viên chức có nằm trong diện tinh giản biên chế?
Đối với nhóm viên chức, luật sư Dương Tiếng Thu cho biết việc giải quyết chế độ sẽ được thực hiện theo Luật Viên chức và các văn bản hướng dẫn liên quan.
Theo quy định hiện hành, khi đơn vị sự nghiệp công lập chấm dứt hoạt động hoặc hợp đồng làm việc hết thời hạn, viên chức có thể được giải quyết chế độ thôi việc, bảo hiểm và các quyền lợi liên quan theo quy định của pháp luật.
Một số trường hợp còn có thể thuộc diện xem xét hưởng chính sách theo Nghị định 154 về tinh giản biên chế.
Theo luật sư Thu, nếu thuộc phạm vi điều chỉnh của nghị định này, viên chức có thể được xem xét áp dụng các chính sách như nghỉ hưu trước tuổi, chuyển sang làm việc tại các tổ chức không hưởng lương thường xuyên từ ngân sách Nhà nước hoặc hưởng chính sách thôi việc.
Tuy nhiên, việc có thuộc đối tượng áp dụng Nghị định 154 hay không còn phụ thuộc vào tính chất, mô hình hoạt động và cơ quan chủ quản của từng cơ quan báo chí cụ thể.
Ngoài các chế độ nêu trên, người lao động và viên chức khi chấm dứt hợp đồng còn có thể được hưởng trợ cấp thất nghiệp hoặc các chế độ bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật nếu đáp ứng đủ điều kiện.
Luật sư Thu cho biết cơ chế giải quyết chế độ giữa người lao động và viên chức có sự khác biệt do được điều chỉnh bởi các hệ thống pháp luật khác nhau.
Người lao động theo hợp đồng lao động được điều chỉnh chủ yếu bởi Bộ luật Lao động, trong khi viên chức chịu sự điều chỉnh của Luật Viên chức và các quy định liên quan đến đơn vị sự nghiệp công lập.
Do đó, cơ chế chi trả chế độ, trợ cấp và các khoản hỗ trợ đối với hai nhóm đối tượng cũng có những khác biệt nhất định. Đối với người lao động theo Bộ luật Lao động, đơn vị sử dụng lao động có thể chủ động áp dụng các chính sách hỗ trợ cao hơn mức tối thiểu mà pháp luật quy định nếu điều kiện tài chính cho phép.
Trong khi đó, đối với viên chức và người lao động làm việc trong đơn vị sự nghiệp công lập, việc chi trả kinh phí phải tuân thủ chặt chẽ các quy định về quản lý ngân sách nhà nước và quy trình phê duyệt tài chính theo quy định.
Từ góc độ pháp lý, luật sư Dương Tiếng Thu cho rằng nguyên tắc quan trọng nhất trong quá trình sắp xếp tổ chức là ưu tiên tối đa việc bố trí, sắp xếp lại công việc hoặc đào tạo lại người lao động trước khi xem xét chấm dứt hợp đồng.
Theo đó, các cơ quan thực hiện sắp xếp cần xây dựng phương án sử dụng lao động rõ ràng, công khai lộ trình và tiêu chí bố trí nhân sự để người lao động chủ động nắm bắt thông tin, đồng thời bảo đảm tính minh bạch trong quá trình thực hiện.
Bên cạnh việc bảo đảm đầy đủ các chế độ về tiền lương, bảo hiểm và trợ cấp, các đơn vị cũng cần xây dựng tiêu chí lựa chọn nhân sự khách quan, minh bạch, tránh phát sinh khiếu nại hoặc tranh chấp liên quan đến việc bố trí, tinh giản nhân sự.
Luật sư Thu cũng khuyến nghị các cơ quan cần thiết lập cơ chế đối thoại, tiếp nhận và giải quyết kịp thời các kiến nghị của người lao động trong quá trình chuyển đổi. Điều này không chỉ giúp bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người lao động mà còn góp phần để quá trình sắp xếp bộ máy diễn ra ổn định, đúng quy định pháp luật.
