Ngày 16/6, tại hội nghị giao ban báo chí, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phan Tâm cho biết 2 nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Báo chí, gồm Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Báo chí và Nghị định về quản lý hoạt động phát thanh, truyền hình sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã hoàn tất xây dựng 3 thông tư hướng dẫn và sẵn sàng ký ban hành ngay sau khi các nghị định của Chính phủ được ban hành.
Chia sẻ về các điểm mới của 2 nghii định này, Thứ trưởng Phan Tâm cũng cho biết về quyền tác nghiệp, lần đầu tiên văn bản dưới luật quy định rõ: nếu cơ quan, tổ chức không trả lời báo chí trong thời hạn 30 ngày đối với vấn đề cần giải quyết hoặc 15 ngày làm việc đối với kiến nghị, phản ánh, cơ quan báo chí có quyền đăng, phát thông tin hoặc chuyển vụ việc đến cơ quan cấp trên có thẩm quyền. Theo Thứ trưởng Phan Tâm, đây là cơ chế pháp lý bảo vệ quyền tiếp cận thông tin của báo chí mạnh mẽ nhất từ trước đến nay.
Về thẻ nhà báo, nhà báo chuyển công tác sang cơ quan báo chí khác nhưng vẫn thuộc đối tượng được cấp thẻ sẽ được đổi thẻ ngay mà không phải thực hiện thủ tục cấp mới. Trường hợp hết hợp đồng lao động và đã nộp lại thẻ, nếu trong vòng 12 tháng được một cơ quan báo chí khác tiếp nhận với hợp đồng từ 1 năm trở lên, vẫn được xem xét đổi thẻ theo quy định.
Đối với kinh tế báo chí, các cơ quan báo chí điện tử được tích hợp hợp pháp các dịch vụ thương mại điện tử, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, giáo dục, y tế và nội dung theo yêu cầu trên nền tảng của mình. Đây được xem là cơ sở pháp lý quan trọng để các tòa soạn đa dạng hóa nguồn thu, giảm phụ thuộc vào quảng cáo truyền thống.
Đáng chú ý, lần đầu tiên một nghị định trong lĩnh vực báo chí quy định Nhà nước khuyến khích ứng dụng AI trong thu thập, sản xuất, phân tích và phân phối nội dung báo chí, tạo cơ sở pháp lý cho quá trình chuyển đổi số tòa soạn.
Xây dựng Chiến lược quản lý, phát triển báo chí trong kỷ nguyên số
Bên cạnh các cơ chế hỗ trợ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng lưu ý các cơ quan báo chí cần chuẩn bị thực hiện một số nghĩa vụ mới. Trong đó, các cơ quan báo chí phải thông báo với cơ quan quản lý Nhà nước về các kênh nội dung trên mạng xã hội trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ khi mở kênh, áp dụng với mọi nền tảng như YouTube, Facebook, TikTok... Khi chấm dứt hoạt động kênh cũng phải thông báo trước ít nhất 10 ngày làm việc.
Bộ đề nghị các cơ quan báo chí khẩn trương rà soát, lập danh sách đầy đủ các kênh đang vận hành và phân công đầu mối thực hiện thủ tục ngay từ ngày 1/7. Đồng thời, các cơ quan báo chí cần bảo đảm lưu trữ nguyên vẹn nội dung đã đăng, phát theo thời hạn quy định và chủ động chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật để kết nối với hệ thống lưu chiểu điện tử quốc gia từ năm 2028.
Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cùng với việc hoàn thiện thể chế, Bộ đang phối hợp xây dựng Chiến lược quản lý và phát triển báo chí trong kỷ nguyên số theo tinh thần mới của Đảng. Chiến lược sẽ tập trung vào các giải pháp phát triển nguồn lực, công nghệ, nhân lực chất lượng cao, mô hình kinh tế báo chí, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế và xây dựng hệ sinh thái báo chí số hiện đại, bền vững.
"Cơ quan quản lý Nhà nước có trách nhiệm không chỉ xây dựng thể chế mà còn phải tạo ra môi trường thuận lợi để báo chí phát huy được những giá trị không thể thay thế đó. Những vướng mắc về cơ chế, về điều kiện hoạt động, Bộ sẵn sàng lắng nghe và cùng tháo gỡ", ông Tâm nhấn mạnh.
