Đề xuất tăng vốn đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng
Sáng 6/8, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh trình Quốc hội tờ trình của Chính phủ về việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Theo Bộ trưởng, việc điều chỉnh chủ trương đầu tư là thực sự cần thiết trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi nhằm điều chỉnh dự án.
Với lần điều chỉnh này, Chính phủ đề xuất bổ sung 8,4 km đoạn tuyến từ Yên Viên đi Gia Lâm, đồng thời điều chỉnh vị trí ga đầu mối hành khách phía Bắc từ Yên Viên về Gia Lâm; bổ sung các nhánh kết nối và quy mô đoạn tuyến.
Việc bổ sung, theo Bộ trưởng, sẽ đảm bảo kết nối hiệu quả đường sắt quốc gia với mạng lưới đường sắt đô thị Thành phố Hà Nội, tạo điều kiện thuận lợi cho hành khách tiếp cận, đồng thời góp phần tái thiết, phát triển đô thị khu vực ga Gia Lâm theo mô hình TOD.
Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết tổng mức đầu tư sơ bộ sau điều chỉnh khoảng 289.330 tỷ đồng, tăng hơn 86.100 tỷ đồng so với tổng mức đầu tư ban đầu ( đã được Quốc hội phê duyệt. Việc tăng vốn do cập nhật phạm vi, quy mô, khối lượng, đơn giá, tỷ giá và các chính sách liên quan.
Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết tổng mức đầu tư sơ bộ sau điều chỉnh khoảng 289.330 tỷ đồng, tăng hơn 86.100 tỷ đồng so với tổng mức đầu tư ban đầu (khoảng 203.230 tỷ đồng) đã được Quốc hội phê duyệt. Việc tăng vốn do cập nhật phạm vi, quy mô, khối lượng, đơn giá, tỷ giá và các chính sách liên quan.
Trong đó, chi phí xây lắp và thiết bị chiếm hơn 51.200 tỷ đồng. Khoản này chủ yếu dành cho việc đầu tư đường đôi từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng, bổ sung đoạn Yên Viên - Gia Lâm, cải tạo ga Gia Lâm, kết nối với các tuyến đường sắt hiện hữu và điều chỉnh thiết kế theo quy hoạch mới của địa phương.
Chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tăng khoảng 34.800 tỷ đồng. Chi phí quản lý dự án, tư vấn đầu tư xây dựng và các khoản khác tăng 163 tỷ đồng, trong khi dự phòng giảm 114 tỷ đồng.
Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, dự án điều chỉnh tên gọi đoạn tuyến Nam Hải Phòng - Lạch Huyện từ tuyến chính thành tuyến nhánh để phù hợp với quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia mới được điều chỉnh và phương án tổ chức khai thác vận tải. Bổ sung 2 nhánh kết nối hệ thống đường sắt hiện hữu vào các ga của tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Điều chỉnh quy mô đoạn ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng từ phân kỳ đầu tư đường đơn thành đầu tư hoàn thiện đường đôi: kết quả cập nhật dự báo cho thấy chỉ đến năm 2045 đã phải đầu tư mở rộng đưa vào khai thác tuyến đường đôi, đến năm 2041 sẽ phải triển khai đầu tư nâng cấp lên đường đôi và năm 2038 sẽ phải làm thủ tục chuẩn bị.
Bộ trưởng Xây dựng cho biết đầu tư đường đôi ngay từ đầu trên đoạn Bắc Hồng - Nam Hải Phòng giúp giảm diện tích đất sử dụng, tiết kiệm khoảng 12.500 tỷ đồng so với xây đường đơn rồi mở rộng sau này. Phương án này cũng rút ngắn thời gian hành trình khoảng 14 phút, mang lại lợi ích kinh tế ước tính 50 tỷ đồng mỗi năm. Không rủi ro trong quá trình vận hành, khai thác dự án khi xây dựng đường thứ 2 theo phương án phân kỳ đầu tư.
Tuyến chính và nhánh Yên Viên - Gia Lâm sử dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray, điện khí hóa. Các nhánh kết nối cảng biển trước mắt dùng đầu máy diesel, sau đó chuyển sang năng lượng sạch.
Lo áp lực cân đối vốn khi dự án tăng thêm hơn 86.000 tỷ đồng
Thẩm tra dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư.
Tuy nhiên, quá trình lập Báo cáo nghiên cứu khả thi xuất hiện nhiều yếu tố mới tác động đến Dự án. Do đó, Chính phủ đề nghị điều chỉnh phạm vi, quy mô đầu tư, công nghệ, sơ bộ tổng mức đầu tư và một số nội dung khác tại Nghị quyết số 187 của Quốc hội để nâng cao hiệu quả Dự án, bảo đảm an toàn, bền vững.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, hoàn thiện số liệu khảo sát, phương án kỹ thuật, công nghệ, tổng mức đầu tư, nguồn vốn, nhu cầu sử dụng đất và các điều kiện tổ chức thực hiện nhằm bảo đảm tính khả thi, hạn chế tối đa việc phải tiếp tục điều chỉnh trong quá trình triển khai Dự án.
Về phạm vi, quy mô đầu tư, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, việc đầu tư hoàn thiện đường đôi ngay trong giai đoạn 2026 - 2030 làm tăng đáng kể tổng mức đầu tư và nhu cầu bố trí vốn đầu tư công của Dự án trong khi nhu cầu nguồn lực cho các dự án quan trọng quốc gia khác trong cùng giai đoạn là rất lớn. Do đó, Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát, đánh giá tác động đến khả năng cân đối nguồn lực đầu tư công, làm cơ sở để Quốc hội xem xét, lựa chọn phương án đầu tư, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực của Nhà nước.
Về sơ bộ tổng mức đầu tư, Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhận thấy, dự kiến tổng mức đầu tư điều chỉnh tăng rất lớn so với chủ trương đầu tư đã được Quốc hội quyết định. Do đó, đề nghị tiếp tục rà soát, đối chiếu suất đầu tư, cơ cấu chi phí và tổng mức đầu tư với các dự án đường sắt có điều kiện tương đồng trong khu vực và trên thế giới để làm rõ hơn cơ sở xác định tổng mức đầu tư của Dự án.
Về nguồn vốn và phương án huy động vốn, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng việc điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư làm tăng đáng kể nhu cầu bố trí vốn đầu tư công và nghĩa vụ huy động nguồn lực trong giai đoạn 2026-2030. Do đó, để bảo đảm triển khai thực hiện Dự án theo đúng tiến độ, đề nghị Chính phủ xây dựng kế hoạch bố trí vốn phù hợp với khả năng cân đối ngân sách Nhà nước và kế hoạch đầu tư công trung hạn; quản lý chặt chẽ việc huy động và sử dụng vốn vay nước ngoài; bảo đảm an toàn nợ công, khả năng trả nợ và không làm ảnh hưởng đến cân đối nguồn lực của các chương trình, dự án quan trọng quốc gia khác.
