Theo văn bản ngày 21/5, Tập đoàn Vingroup cho biết liên danh nhà đầu tư gồm Vingroup cùng ba doanh nghiệp khác đã được UBND TP Hà Nội lựa chọn thực hiện dự án Trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị theo hình thức PPP, hợp đồng BT.
Dự án có chiều dài khoảng 36,3 km, đi qua 18 phường, xã của Hà Nội, điểm đầu kết nối Vành đai 1 tại khu vực nút giao hầm Kim Liên và điểm cuối kết nối Cầu Giẽ, thuộc địa phận xã Chuyên Mỹ.
Tuyến đường có mặt cắt ngang tới 90 m, gồm 10 làn xe trên trục chính và 6 làn xe song hành hai bên với tổng mức đầu tư 162.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành trong năm 2027.
Vingroup cho biết dự án đã được khởi công ngày 19/5/2026. Tuy nhiên, để bảo đảm tiến độ thi công, tập đoàn này kiến nghị Thủ tướng xem xét chỉ đạo các cơ quan chức năng triển khai việc di dời tuyến đường sắt hiện hữu từ ga Hà Nội đến Ngọc Hồi hoặc vị trí phù hợp do Bộ Xây dựng và UBND TP Hà Nội xác định nhằm bàn giao mặt bằng thi công dự án mở rộng Quốc lộ 1A trong năm 2026.
Đáng chú ý, Vingroup đề xuất được tham gia đầu tư hàng loạt dự án hạ tầng đường sắt theo hình thức PPP, hợp đồng BT thanh toán bằng tiền. Trong đó có dự án xây dựng ga hàng hóa và ga hành khách tạm tại Ngọc Hồi để phục vụ việc di dời ga Hà Nội.
Doanh nghiệp này cũng đề xuất cải dịch tuyến đường sắt khổ 1.000 mm đoạn Ngọc Hồi – Phú Xuyên theo hành lang đi chung với đường sắt tốc độ cao, đồng thời bàn giao tuyến đường sắt hiện hữu để phục vụ dự án mở rộng Quốc lộ 1A.
Một nội dung đáng chú ý khác là đề xuất xây dựng tuyến đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn với cả khổ 1.435 mm và 1.000 mm nhằm kết nối đường sắt Bắc - Nam với mạng lưới đường sắt khu vực phía Bắc.
Theo văn bản, tuyến mới này sẽ thay thế tuyến Ngọc Hồi - Yên Viên hiện hữu, qua đó chuyển đoạn đường sắt khổ 1.000 mm hiện tại cho TP Hà Nội để triển khai tuyến đường sắt đô thị số 1.
Để bảo đảm việc tổ chức lại hệ thống đường sắt nội đô không ảnh hưởng đến người dân, Vingroup cam kết bố trí xe buýt miễn phí đưa đón hành khách từ ga Ngọc Hồi vào trung tâm thành phố và ngược lại.
Tập đoàn này cũng cho biết sẽ tiếp nhận toàn bộ lao động dôi dư hoặc tạm thời chưa bố trí được việc làm trong quá trình sắp xếp lại hệ thống đường sắt nội đô vào làm việc tại các cơ sở của Vingroup.
Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, hệ thống đường sắt được xác định là hạ tầng trung tâm để tổ chức lại giao thông, mở rộng không gian đô thị và kết nối vùng Thủ đô.
Mạng lưới được quy hoạch theo mô hình "vòng - xuyên tâm - đa cấp", gồm đường sắt quốc gia, đường sắt liên vùng và đường sắt đô thị kết nối đồng bộ. Các tuyến không chỉ liên kết khu vực nội đô với đô thị vệ tinh mà còn mở rộng tới Bắc Ninh, Hưng Yên, Phú Thọ, Ninh Bình, Thái Nguyên và nhiều địa phương vùng đồng bằng sông Hồng.
Thành phố xác định đường sắt đô thị sẽ là khung giao thông chủ đạo, dẫn dắt mô hình phát triển đô thị đa cực, đa trung tâm và tạo nền tảng phát triển theo mô hình TOD - phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng. Một số đoạn tuyến được nghiên cứu kết hợp lưỡng dụng phục vụ an ninh - quốc phòng và phòng thủ dân sự. Ga Hà Nội được định hướng trở thành ga trung tâm của mạng lưới đường sắt đô thị, kết hợp các không gian thương mại và văn hóa.
