Gần 200 website vi phạm sở hữu trí tuệ bị ngăn chặn trong một tháng
Chiều 3/6, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5, trả lời câu hỏi của báo chí về công tác đấu tranh với hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và tình trạng lợi dụng công nghệ AI để giả mạo, lừa đảo, Chánh Văn phòng Bộ Công an, thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản cho biết Bộ Công an đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ hoàn thiện thể chế, tăng cường quản lý đến đấu tranh xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Liên quan đến việc thực hiện Công điện số 33 của Thủ tướng về tăng cường đấu tranh chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, ông Toản cho biết Bộ trưởng Bộ Công an đã ban hành công điện và kế hoạch mở đợt cao điểm kéo dài 3 tháng trên phạm vi toàn quốc nhằm phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Sau gần một tháng triển khai cao điểm, lực lượng công an tập trung thực hiện 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Thứ nhất, lực lượng công an ở 3 cấp đã triển khai công tác tham mưu hoàn thiện pháp luật để tăng cường công tác đấu tranh hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Bộ xác định đây là giải pháp căn cơ, chiến lược và hoàn thiện pháp luật theo hai hướng: rà soát những hành vi vi phạm và đi trước những hành vi vi phạm, mang tính dự báo và tăng cường chế tài xử lý để tăng tính răn đe.
Hiện Bộ Công an đang phối hợp với Bộ Tư pháp xây dựng hồ sơ sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính và tham gia sửa đổi các quy định của Bộ luật Hình sự liên quan.
Thứ hai là tăng cường phát hiện, điều tra và xử lý các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, bao gồm vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan, quyền sở hữu công nghiệp và sản xuất, buôn bán hàng giả.
Trong gần một tháng cao điểm, lực lượng công an đã phối hợp với các đơn vị liên quan ngăn chặn 194 website vi phạm, gồm 8 trang web phát phim trái phép, 27 trang mạng bán hàng vi phạm quyền sở hữu công nghiệp và 159 trang mạng phát trực tiếp bóng đá vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Cùng với đó, cơ quan công an đã khởi tố 56 vụ án, 98 bị can về các tội xâm phạm quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp và sản xuất, buôn bán hàng giả.
Ngoài ra, lực lượng chức năng đã xử phạt hành chính 216 cá nhân với tổng số tiền hơn 850 triệu đồng.
Nhóm nhiệm vụ thứ ba là đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp về quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời vận động người dân chủ động tố giác các hành vi vi phạm.
Công tác tuyên truyền này sẽ tập trung vào việc nhận diện các biểu hiện của các hoạt động sản xuất kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; vận động người dân tố giác các dấu hiệu tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan thông qua công tác đấu tranh xử lý.
Đối với nội dung này, Bộ cũng đề nghị các doanh nghiệp và người dân thực hiện tốt các quy định pháp luật và tham gia đấu tranh với các hành vi vi phạm. Đây không chỉ bảo vệ quyền lợi của chính mình mà còn tham gia vào việc thiết lập một môi trường xã hội trật tự kỷ cương, môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh và không gian mạng an toàn.
Triển khai 4 nhóm giải pháp chống lừa đảo bằng AI
Đối với tình trạng lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ Deepfake để giả mạo hình ảnh, giọng nói nhằm thực hiện hành vi lừa đảo, ông Toản cho rằng đây là thách thức mang tính toàn cầu khi công nghệ phát triển ngày càng nhanh chóng.
Theo lãnh đạo Bộ Công an, thời gian qua Bộ đã chủ động triển khai nhiều giải pháp phòng ngừa, đấu tranh với loại tội phạm này, tập trung vào 4 nhóm nhiệm vụ chính.
Thứ nhất là hoàn thiện hành lang pháp lý để xử lý các hành vi vi phạm mới xuất hiện trên môi trường số. Bộ Công an đang tham gia xây dựng, hoàn thiện các quy định liên quan đến an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và xử lý vi phạm trên không gian mạng, trong đó có các hành vi lợi dụng AI và Deepfake để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Thứ hai là tăng cường quản trị trí tuệ nhân tạo thông qua việc kiểm soát thuật toán, gắn nhãn các nội dung do AI tạo ra, xác thực danh tính người dùng trên mạng xã hội và xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.
Thứ ba là đẩy mạnh đấu tranh với tội phạm mạng và tội phạm công nghệ cao; xử lý nghiêm các hành vi mua bán, thu thập, sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân phục vụ hoạt động lừa đảo.
Thứ tư là mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và phòng chống tội phạm mạng; tăng cường phối hợp với các quốc gia nhằm phát hiện, truy bắt và xử lý các đối tượng phạm tội xuyên biên giới.
Theo ông Toản, thực tế cho thấy các đối tượng lừa đảo thường lợi dụng ba trạng thái tâm lý phổ biến của nạn nhân gồm tâm lý lo sợ, tâm lý tình cảm và tâm lý hám lợi để thao túng, dẫn dắt hành vi.
Vì vậy, bên cạnh nỗ lực của cơ quan chức năng, mỗi người dân cần chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng số, nâng cao cảnh giác khi tham gia môi trường mạng; đồng thời kịp thời liên hệ với cơ quan chức năng khi phát hiện các dấu hiệu bất thường để được hỗ trợ và phòng ngừa rủi ro.
"Người dân cần xây dựng văn hóa ứng xử trên không gian mạng, nâng cao ý thức tự bảo vệ mình. Đây là yếu tố rất quan trọng để hạn chế các hành vi lừa đảo sử dụng công nghệ cao", ông Toản khuyến cáo.
