Ngay ngày đầu tiên của tháng 4, Vietnam Airlines thông báo tạm dừng khai 7 đường bay nội địa gồm: Hải Phòng - Buôn Mê Thuột; Hải Phòng - Cam Ranh; Hải Phòng - Phú Quốc, Hải Phòng - Cần Thơ; TP HCM - Rạch Giá; TP HCM - Điện Biên; TP HCM – Vân Đồn. Tổng số chuyến bay bị hủy là 23 chuyến/tuần.
Trước đó, hãng cho biết sẽ cắt giảm khoảng 700-1.700 cặp chuyến bay mỗi tháng trong quý II, tương đương mức hủy 10-20% tổng chuyến bay, tùy theo kịch bản giá nhiên liệu.
Riêng mạng bay nội địa, Vietnam Airlines có thể giảm 12-26% tần suất, trong khi các đường bay quốc tế dự kiến giảm 4-18% nhưng vẫn cố gắng duy trì hiện diện tại các thị trường trọng điểm.
Vietjet cũng lên kế hoạch giảm 18% tổng sản lượng khai thác trong tháng 4, trong đó cắt giảm mạnh tần suất (từ 10-28 chuyến/tuần) trên nhiều đường bay như Hà Nội - Cam Ranh, TP HCM - Thọ Xuân, TP HCM - Cát Bi hay TP HCM – Bangkok (Thái Lan).
Trong khi đó, Bamboo Airways dự kiến chỉ có thể khai thác với tần suất 15 - 17 chuyến/ngày (giảm hơn 50% so với hiện tại 35 - 36 chuyến/ngày). Hãng cho biết chỉ tập trung khai thác đi/đến Quy Nhơn (UIH) và trên đường bay trục chính.
Một hãng bay khác là Pacific Airlines cũng có kế hoạch giảm 8-30% tải cung ứng trong quý II tập trung vào các khung giờ xấu và giai đoạn thấp điểm. Tuỳ thuộc vào thị trường trong thời gian tới, cũng như biến động giá nhiên liệu, hãng sẽ có sự điều chỉnh tiếp.
“Cú sốc” lớn của ngành hàng không
Nhận định về sự biến động thị trường nhiên liệu bay hiện nay, lãnh đạo Vietnam Airlines cho rằng đây là cú sốc lớn kể từ sau dịch Covid-19. Tình trạng này không chỉ diễn ra ở hãng bay trong nước mà các hãng hàng không trên thế giới đều đang phải đối mặt.
"Giá nhiên liệu Jet A1 leo thang ở mức không tưởng ngay sau khi nổ ra chiến tranh, tăng gấp nhiều lần so với kế hoạch đặt ra cho năm 2026. Chúng tôi ước tính mỗi 1 USD giá dầu tăng so với kế hoạch sẽ phải thêm hơn 300 tỷ đồng/năm chi phí”, ông Đặng Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines chia sẻ.
Còn theo ông Đào Đức Vũ - Phó Tổng Giám đốc Sun PhuQuoc Airways - tình hình giá xăng dầu tăng cao như hiện nay là “cú sốc đầu đời” đối với hãng hàng không còn rất trẻ này. Theo ông Vũ, chi phí nhiên liệu hiện chiếm khoảng 40% tổng chi phí vận hành. Khi giá nhiên liệu tăng đột biến, toàn bộ bài toán kinh doanh bị xáo trộn, vượt ngoài các kịch bản dự báo thông thường.
Trước tình hình đó, hãng buộc phải triển khai đồng thời nhiều giải pháp nhằm kiểm soát chi phí và duy trì hoạt động như tối ưu vận hành, nâng cao hiệu suất khai thác đội bay, rút ngắn thời gian quay đầu tàu bay và áp dụng các giải pháp kỹ thuật nhằm giảm tiêu hao nhiên liệu.
Còn tại Vietjet, lãnh đạo hãng bay cho biết công tác quản trị rủi ro là giá trị cốt lõi và đang tập trung cho việc này. Hãng xác định trước hết phải đảm bảo an toàn trong khai thác, vận hành đường bay. Song song, thực hiện tối ưu hóa từ lâu như triển khai tiết kiệm nhiên liệu, vận hành đội bay tiết kiệm nhiên liệu đến 20%; tối ưu hóa đến từng chuyến bay, kiểm soát tải cung ứng...
Trong bối cảnh không ổn định nguồn cung nhiên liệu, Vietjet có thể giảm 20% sản lượng khai thác. Tuy nhiên, ông Tô Việt Thắng - Phó Tổng giám đốc thường trực Vietjet cũng khẳng định sẽ chuyển hành khách bị ảnh hưởng sang các chuyến bay gần nhất hoàn toàn miễn phí, đảm bảo nhu cầu đi lại của người dân.
Động thái của cơ quan quản lý
Trước tình trạng các hãng hàng không liên tục cắt giảm chuyến và hủy đường bay do áp lực chi phí nhiên liệu, Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu các cảng hàng không phải phối hợp chặt chẽ với hãng bay, chủ động xây dựng và triển khai ngay các phương án hỗ trợ hành khách bị ảnh hưởng do thay đổi lịch bay, hủy chuyến hoặc điều chỉnh đường bay.
Cơ quan quản lý cũng yêu cầu các đơn vị bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn, trật tự tại khu vực cảng. Việc hủy chuyến dự báo sẽ làm tăng đột biến nhu cầu vị trí đỗ máy bay qua đêm, do đó các sân bay cần lên kế hoạch điều phối bến bãi hợp lý và kịp thời báo cáo những vướng mắc phát sinh.
Hiện tại, nguồn cung Jet A1 của Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu từ Trung Quốc, Thái Lan, Singapore; 20% còn lại đến từ 2 nhà máy lọc dầu trong nước.
Về phía đơn vị cung ứng, CTCP Nhiên liệu bay Petrolimex (Petrolimex Aviation) cho biết sẽ ưu tiên duy trì nguồn cung liên tục và nỗ lực giảm thiểu áp lực chi phí nhiên liệu bay cho các hãng hàng không Việt Nam.
Một trong những giải pháp then chốt được Petrolimex Aviation triển khai là đa dạng hóa nguồn cung.
Bên cạnh việc mở rộng nguồn nhập khẩu, doanh nghiệp cũng tận dụng hiệu quả nguồn cung trong nước. Trong đó, CTCP Lọc hóa dầu Bình Sơn - đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) - vận hành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất được xác định là nguồn cung nội địa quan trọng đối với nhiên liệu hàng không.
Theo Petrolimex Aviation, cách tiếp cận linh hoạt này không chỉ giúp duy trì đủ sản lượng nhập khẩu đáp ứng nhu cầu trong nước, mà còn giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một số ít nguồn cung. Trong bối cảnh thị trường biến động khó lường, việc phân tán rủi ro nguồn cung được xem là yếu tố sống còn đối với các doanh nghiệp kinh doanh nhiên liệu hàng không.
Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định về việc giảm thuế với xăng dầu hàng không về 0%. Theo đó, từ 27/3 đến hết ngày 15/4, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diezel và nhiên liệu bay là 0 đồng/lít.
Xăng, dầu diezel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0%.
