Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành Thông tư 08 sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư 22/2019/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Thông tư mới đã chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.
Quy định mới cho phép các ngân hàng thương mại được đưa thêm 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước (KBNN) vào cấu phần tổng huy động. Trước đó, khoản tiền gửi này đã bị loại hoàn toàn khỏi mẫu số tính tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) kể từ ngày 1/1/2026.
Trong báo cáo về ngành ngân hàng mới đây, Chứng khoán MB (MBS) cho rằng thay đổi mới sẽ hỗ trợ đáng kể cho nhóm ngân hàng quốc doanh do hiện đang nắm giữ khoảng 99% tổng tiền gửi KBNN trong toàn hệ thống.
Ước tính, tỷ lệ LDR của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank - Mã: VCB), Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV - Mã: BID) và Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank - Mã: CTG) có thể giảm khoảng 1,2%-1,5% nhờ điều chỉnh này.
Ngoài ra, việc bổ sung 20% tiền gửi có kỳ hạn của KBNN vào cấu phần tính LDR có thể giúp toàn hệ thống tăng thêm dư địa cho vay tương đương khoảng 0,3%-0,4% tổng dư nợ tín dụng hiện tại toàn hệ thống.
Theo MBS, thanh khoản hệ thống ngân hàng tiếp tục chịu áp lực trong bối cảnh tín dụng phục hồi mạnh, trong khi huy động vốn chưa theo kịp, dù mặt bằng lãi suất huy động đã tăng từ cuối năm 2025 và tiếp tục nhích lên trong 3 tháng đầu năm 2026.
Tính đến ngày 28/4/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 19,5 triệu tỷ đồng, tăng 4,4% so với đầu năm và tăng 18,26% so với cùng kỳ.
Trong khi đó, tăng trưởng huy động vốn vẫn chậm hơn đáng kể khi dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang các kênh đầu tư thay thế như chứng khoán, bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp, dù mặt bằng lãi suất huy động đã tăng trở lại từ cuối năm 2025 và tiếp tục nhích lên trong quý I/2026.
Khoảng cách giữa tín dụng và huy động vì thế tiếp tục mở rộng. Nếu vào tháng 3/2025, chênh lệch giữa tổng tín dụng và tổng huy động ở mức khoảng 1,33 triệu tỷ đồng, tương đương 6,97% dư nợ, thì đến tháng 4/2026 đã tăng lên khoảng 1,4 triệu tỷ đồng, tương đương 7,22% dư nợ toàn hệ thống.
Diễn biến này khiến tỷ lệ LDR của nhiều ngân hàng gia tăng đáng kể. Theo ước tính của MBS, LDR thuần của 27 ngân hàng niêm yết đến cuối quý I/2026 đã lên khoảng 100%, tăng 2,3 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.
Dù chưa vượt trần 85% theo quy định quản lý, MBS cho rằng mặt bằng LDR hiện nay đã cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước, phản ánh dư địa tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngày càng phụ thuộc vào khả năng mở rộng nguồn vốn ổn định.
Từ đầu năm 2026, các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc tổ chức tín dụng yếu kém được giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tạo thêm dư địa cho vay toàn hệ thống. Chính sách này có thể phần nào giảm áp lực thanh khoản cục bộ và hỗ trợ chi phí vốn, nhưng tác động lên toàn hệ thống được đánh giá là ở mức vừa phải.
