Vận động viên bộ môn skeleton người Ukraine Vladyslav Heraskevych đã bị loại khỏi Thế vận hội Mùa đông hôm 12/2 vì chiếc “mũ tưởng niệm” in hình các vận động viên thiệt mạng kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự, bất chấp lời kêu gọi cá nhân từ Chủ tịch Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC).
VĐV 27 tuổi, người đã tập luyện tại Italy với chiếc mũ có hình hai chục đồng hương đã tử vong, bị cấm thi đấu và bị tước thẻ công nhận chỉ vài phút trước khi nội dung thi đấu tại đường trượt bắt đầu.
“Tôi bị loại khỏi cuộc đua. Tôi sẽ không có khoảnh khắc Olympic của mình”, Heraskevych nói. “Họ đã bị giết, nhưng tiếng nói của họ lớn đến mức IOC sợ hãi”.
Đội của anh cho biết sẽ kháng cáo quyết định lên Tòa Trọng tài Thể thao (CAS).
Chủ tịch IOC Kirsty Coventry đã gặp Heraskevych trước khi quyết định được đưa ra và xúc động rơi nước mắt khi nói với báo giới rằng bà không thể tìm được giải pháp dung hòa.
“Tôi nghĩ điều quan trọng là phải đến đây và nói chuyện trực tiếp với anh ấy”, bà nói. “Không ai, đặc biệt là tôi, phản đối thông điệp đó. Đó là một thông điệp mạnh mẽ, một thông điệp tưởng niệm và ghi nhớ”.
Tuy nhiên, IOC cho rằng hành động này vi phạm Điều 50.2 của Hiến chương Olympic, quy định cấm tuyên truyền chính trị, tôn giáo hoặc phân biệt chủng tộc tại các khu vực thi đấu.
IOC đề xuất các phương án thỏa hiệp như đeo băng tay đen hoặc trưng bày chiếc mũ trước và sau khi thi đấu.
“Đáng tiếc chúng tôi không thể tìm ra giải pháp đó. Tôi thực sự muốn thấy anh ấy thi đấu. Đây là một buổi sáng đầy cảm xúc”, bà Coventry nói. “Vấn đề nằm ở quy định và luật lệ. Trong trường hợp này… chúng tôi phải duy trì một môi trường an toàn cho tất cả mọi người và đáng tiếc là điều đó có nghĩa không được phép có thông điệp nào”.
Ukraine lên kế hoạch phản đối
Ủy ban Olympic Ukraine cho biết đang lên kế hoạch cho một hình thức phản đối nào đó, nhưng sẽ không tẩy chay Thế vận hội.
Các thành viên đội tuyển Ukraine được nhìn thấy rơi nước mắt sau quyết định này.
Heraskevych nêu quan điểm rằng vụ việc đang củng cố cho luận điểm của Nga về cuộc xung đột kéo dài 4 năm tại quê hương anh.
“Dù IOC muốn phản bội ký ức của những vận động viên này, tôi sẽ không phản bội họ”, anh nói. Trước đó, tại Olympic Bắc Kinh 2022, anh từng giơ biểu ngữ “No War in Ukraine” (Không chiến tranh ở Ukraine) chỉ vài ngày trước khi Nga mở chiến dịch quân sự.
“Tôi thực sự tin rằng chính nhờ sự hy sinh của họ mà Thế vận hội hôm nay mới có thể diễn ra”, anh nói.
Moscow chưa đưa ra bình luận về vụ việc.
Huấn luyện viên người Latvia Ivo Steinbergs cho biết ông đã nộp đơn phản đối lên Liên đoàn Xe trượt băng và Skeleton Quốc tế nhằm khôi phục tư cách thi đấu cho Heraskevych.
Nội dung thi đấu bộ môn skeleton bắt đầu vào sáng thứ Năm.
Đây không phải lần đầu IOC kỷ luật vận động viên vì thông điệp chính trị. Trường hợp nổi tiếng nhất là tại Olympic Mùa hè 1968 ở Mexico City, khi hai VĐV chạy nước rút Mỹ Tommie Smith và John Carlos giơ nắm đấm đeo găng đen trong lễ trao huy chương để phản đối bất công chủng tộc tại Mỹ. Họ bị trục xuất khỏi Thế vận hội, dù Smith vẫn giữ HCV và Carlos giữ HCĐ.
Tại Olympic Paris 2024, nữ vũ công breakdance người Afghanistan Manizha Talash, thành viên đội Olympic người tị nạn, cũng bị loại sau khi mặc áo choàng in khẩu hiệu “Free Afghan Women” (Trao tự do cho phụ nữ Afghanistan) trong vòng loại.
Sau khi bị tước thẻ công nhận, Heraskevych hiện không còn quyền tiếp cận các địa điểm thi đấu, làng vận động viên hay khu vực truyền thông.
Theo Reuters
