Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng ngồi xuống dự quốc yến xa hoa tại Bắc Kinh tối 14/5, nhiều khả năng một phong cách ẩm thực Trung Quốc sẽ xuất hiện nổi bật trên bàn tiệc: ẩm thực Hoài Dương – đặc sản của khu vực quanh Thượng Hải, nổi tiếng với hương vị thanh nhẹ, tinh tế, kỹ thuật dao điêu luyện và chú trọng nguyên liệu theo mùa.
Trong nhiều thập kỷ, Trung Quốc đã sử dụng biểu tượng mạnh mẽ của ẩm thực trong các sự kiện ngoại giao trọng đại và khi tiếp đón các vị khách quốc tế cấp cao.
Trong lịch sử hiện đại của Trung Quốc, những biến động chính trị và nạn đói khiến người dân phải sống nhiều thập kỷ dưới chế độ tem phiếu đã biến thực phẩm thành một biểu tượng địa vị đầy sức nặng trong văn hóa Trung Quốc.
“Một trong những điểm mạnh then chốt của ẩm thực Hoài Dương là khả năng phù hợp với số đông. Hương vị của nó dễ được chấp nhận và tiếp cận với hầu hết mọi người, bao gồm cả khách quốc tế,” ông Shi Qiang, bếp trưởng điều hành nhà hàng cao cấp Gui Hua Lou chuyên về ẩm thực Hoài Dương tại Thượng Hải, cho biết.
“Từ triết lý tổng thể của ẩm thực Hoài Dương, quốc yến không tập trung vào các nguyên liệu xa xỉ. Nó không dựa vào những món đắt đỏ, sự phô trương chưa bao giờ là trọng tâm.”
Là một trong tám trường phái ẩm thực lớn của Trung Quốc, ẩm thực Hoài Dương từ lâu đã giữ vai trò nổi bật trong các sự kiện ngoại giao lớn.
Nó từng được phục vụ tại “quốc yến khai quốc” năm 1949 khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập, tại tiệc kỷ niệm 50 năm quốc khánh Trung Quốc năm 1999, cũng như trong quốc yến năm 2002 do cựu Chủ tịch Trung Quốc Giang Trạch Dân tổ chức để tiếp đón Tổng thống Mỹ khi đó là George W. Bush.
Ẩm thực cũng từng tạo ra những khoảnh khắc lan truyền bất ngờ khi các quan chức nước ngoài tới thăm Trung Quốc trong những năm gần đây.
Năm 2023, cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen từng đùa rằng bà đã ăn được “loại nấm kỳ diệu” tại một nhà hàng chuyên món Vân Nam ở Bắc Kinh, trong khi cựu Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden từng ghé ăn tại một quán ăn bình dân ở Bắc Kinh nổi tiếng với món gan heo chiên hồi năm 2011.
Trung Quốc thậm chí còn tạo ra một món gà mang tên cựu ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger và phục vụ ông trong chuyến thăm bí mật năm 1971.
Các món ăn phục vụ lãnh đạo nước ngoài sau đó thường được các nhà hàng địa phương biến thành “set quốc yến” để phục vụ thực khách.
Một số món Hoài Dương nổi tiếng bao gồm thịt viên đầu sư tử mềm và đàn hồi, cơm chiên Dương Châu, cá sóc chiên ngập dầu phủ sốt chua ngọt và món “đậu phụ Văn Tư” – khối đậu phụ được thái thành hàng nghìn sợi cực mảnh.
Phong cách ẩm thực này sử dụng nhiều nguyên liệu đặc trưng của lưu vực sông Dương Tử như cá nước ngọt, lươn và măng tre, đồng thời nêm nếm tối giản để làm nổi bật độ tươi của nguyên liệu.
“Đây là kiểu món rất phù hợp cho quốc yến vì nhẹ hơn đồ ăn Sơn Đông ở miền Bắc Trung Quốc, không cay như ẩm thực tây nam kiểu Tứ Xuyên và cũng dễ tiếp cận hơn, ít phụ thuộc vào nguyên liệu lạ hơn so với ẩm thực Quảng Đông ở miền Nam,” ông Christopher St. Cavish, cây viết ẩm thực sống tại Thượng Hải, nhận xét.
“Nói một cách đơn giản nhất, nó ‘an toàn’. Nó giống như việc phục vụ món gà trong một bữa tiệc ở Washington, DC vậy. Không ai cảm thấy bị xúc phạm, không ai thấy quá cay hay quá kỳ lạ để thử.”
Trong chuyến thăm Trung Quốc năm 2017 của ông Trump, nhà lãnh đạo Mỹ từng được phục vụ các món theo phong cách Hoài Dương như rau om nước dùng và thịt bò hầm cà chua – một cách chiều theo sở thích ăn bít tết chín kỹ của ông.
Theo Reuters
