Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ bước vào hàng loạt cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh trong hôm nay, 14/5, với mục tiêu giành được các thắng lợi kinh tế, duy trì thỏa thuận đình chiến thương mại mong manh và xử lý những vấn đề gai góc như chiến tranh Iran.
Trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc chiến với Iran, chuyến công du Trung Quốc được chờ đợi từ lâu của ông Trump – chuyến thăm đầu tiên của một Tổng thống Mỹ tới đối thủ chiến lược lớn nhất của Washington kể từ lần ông tới đây năm 2017 – đang mang ý nghĩa đặc biệt hơn.
Tháp tùng ông Trump trong chuyến đi là nhóm CEO nổi tiếng, bao gồm tỷ phú Elon Musk và Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang. Ông Huang là người được bổ sung vào phút chót và đã lên chuyên cơ Không lực Một tại điểm dừng tiếp nhiên liệu ở Alaska theo đề nghị của ông Trump.
Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp trong đoàn, trong đó có Huang và Musk, đang tìm cách tháo gỡ các vấn đề với Trung Quốc, còn ông Trump cho biết sẽ thúc giục ông Tập “mở cửa” Trung Quốc cho doanh nghiệp Mỹ.
Tuy nhiên, tương quan quyền lực đã thay đổi kể từ chuyến thăm năm 2017, thời điểm Trung Quốc nỗ lực tiếp đón ông Trump rất long trọng và mua hàng tỷ USD hàng hóa Mỹ, theo ông Ali Wyne, cố vấn cấp cao về quan hệ Mỹ - Trung tại International Crisis Group.
“Khi đó, Trung Quốc cố gắng thuyết phục Mỹ về vị thế đang lên của mình... Nhưng lần này chính Mỹ, một cách tự nguyện và không cần bị thúc ép, đang thừa nhận vị thế đó,” ông Wyne nói, đồng thời nhắc lại việc ông Trump đã hồi sinh thuật ngữ “G2” – ám chỉ cặp siêu cường – khi gặp ông Tập bên lề hội nghị APEC tại Hàn Quốc hồi tháng 10 năm ngoái.
Các cuộc họp trong tuần này sẽ tạo ra nhiều thời gian tiếp xúc trực tiếp giữa hai nhà lãnh đạo. Theo Nhà Trắng, họ sẽ hội đàm tại Đại lễ đường Nhân dân, tham quan di sản UNESCO Thiên Đàn và tham dự quốc yến cấp nhà nước trong ngày 14/5, trước khi cùng uống trà và ăn trưa vào ngày 15/5.
Tuy nhiên, ông Trump bước vào đàm phán với vị thế yếu hơn.
Các tòa án Mỹ đã hạn chế khả năng áp thuế tùy ý của ông đối với hàng xuất khẩu từ Trung Quốc và nhiều quốc gia khác. Cuộc chiến Iran cũng khiến lạm phát trong nước tăng cao và làm gia tăng nguy cơ đảng Cộng hòa của ông Trump mất quyền kiểm soát một hoặc cả hai viện Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11.
Tuy vậy, cả hai bên đều muốn duy trì thỏa thuận đình chiến thương mại đạt được hồi tháng 10 năm ngoái, theo đó ông Trump đình chỉ các mức thuế ba chữ số đối với hàng hóa Trung Quốc, còn ông Tập từ bỏ kế hoạch siết nguồn cung đất hiếm toàn cầu – nguyên liệu then chốt cho việc sản xuất từ xe điện đến vũ khí.
Hai bên cũng được cho là sẽ thảo luận các cơ chế hỗ trợ thương mại và đầu tư song phương, cũng như đối thoại về các vấn đề AI.
Theo các quan chức tham gia chuẩn bị hội nghị, Washington muốn bán máy bay của Boeing, nông sản và năng lượng cho Trung Quốc nhằm giảm thâm hụt thương mại – điều từ lâu khiến ông Trump khó chịu. Trong khi đó, Bắc Kinh muốn Mỹ nới lỏng các hạn chế xuất khẩu thiết bị sản xuất chip và chất bán dẫn tiên tiến.
Ngoài các vấn đề thương mại, ông Trump được cho là sẽ thúc giục Trung Quốc thuyết phục Tehran đạt thỏa thuận với Washington nhằm chấm dứt xung đột.
Tuy nhiên, các nhà phân tích nghi ngờ ông Tập sẽ gây sức ép mạnh lên Tehran hoặc chấm dứt hỗ trợ quân sự cho Iran, do nước này có giá trị chiến lược lớn đối với Bắc Kinh như một đối trọng với Mỹ.
Theo Reuters
