Thượng viện Mỹ ngày 13/5 đã phê chuẩn ông Kevin Warsh giữ chức Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed), đưa luật sư và nhà tài chính 56 tuổi này lên nắm quyền trong bối cảnh ngân hàng trung ương Mỹ phải đối mặt với tình trạng lạm phát leo thang – yếu tố có thể khiến việc thực hiện các đợt cắt giảm lãi suất mà Tổng thống Donald Trump yêu cầu trở nên khó khăn hơn.
Kết quả bỏ phiếu là 54-45, đánh dấu cuộc phê chuẩn Chủ tịch Fed mang tính đảng phái nhất trong lịch sử Thượng viện Mỹ.
Chỉ có một thượng nghị sĩ Dân chủ là John Fetterman của bang Pennsylvania bỏ phiếu cùng phe đa số Cộng hòa.
Việc ông Warsh chính thức tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ 4 năm với vai trò Chủ tịch Fed, cùng nhiệm kỳ 14 năm đồng thời với tư cách Thống đốc Fed đã được Thượng viện phê chuẩn hôm 13/5, hiện còn chờ chữ ký cuối cùng từ Nhà Trắng trên các văn bản do Thượng viện chuyển tới.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết ông Trump – hiện đang ở Trung Quốc để họp với Chủ tịch Tập Cận Bình – “có ý định ký các văn bản sớm nhất có thể nhằm khôi phục niềm tin vào quá trình ra quyết định của Fed”.
Ông Warsh sẽ tiếp quản vị trí từ Chủ tịch Fed Jerome Powell, người sẽ kết thúc nhiệm kỳ Chủ tịch vào ngày 15/5 nhưng vẫn ở lại với vai trò Thống đốc Fed.
Thống đốc Fed Stephen Miran – hiện là người ủng hộ mạnh mẽ nhất việc cắt giảm lãi suất trong nội bộ Fed – sẽ rời ghế trong hội đồng để nhường chỗ cho ông Warsh.
Dự kiến sẽ chủ trì cuộc họp tiếp theo của Fed vào ngày 16-17/6, ông Warsh gia nhập ngân hàng trung ương Mỹ trong lúc các nhà hoạch định chính sách đang tranh luận về khả năng tăng lãi suất – điều mà ông Trump lựa chọn Warsh nhằm tránh xảy ra.
Một số quan chức Fed lo ngại lạm phát đang lan rộng vượt ra ngoài tác động của các mức thuế do chính quyền Trump áp đặt và cú sốc giá dầu từ cuộc chiến Iran.
Bộ Lao động Mỹ ngày 14/5 cho biết chỉ số giá sản xuất – một thành phần quan trọng của lạm phát tổng thể – đã tăng 6% trong tháng 4 so với cùng kỳ năm trước.
Đây là tốc độ tăng nhanh nhất kể từ tháng 12/2022, thời điểm Fed phải đối phó với đợt lạm phát cao nhất trong 40 năm bằng các đợt tăng lãi suất mạnh.
Các nhà phân tích dự báo chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) đã tăng 3,8% trong tháng trước, tiếp tục rời xa mục tiêu lạm phát 2% của Fed.
Trước cuộc họp đầu tiên của mình, ông Warsh có thể sẽ phải điều phối một nhóm hoạch định chính sách bị chia rẽ, trong đó ngày càng có nhiều ý kiến ủng hộ việc sử dụng ngôn từ cứng rắn hơn nhằm phát tín hiệu rằng khả năng tăng lãi suất cũng lớn ngang với khả năng cắt giảm lãi suất trong những tháng tới.
Ít nhất 5 trong số 19 nhà hoạch định chính sách của Fed đã bày tỏ mong muốn thay đổi như vậy tính tới tháng 4.
Cũng trong tháng 6, các quan chức Fed dự kiến công bố dự báo mới về lộ trình lãi suất.
Các dự báo hồi tháng 3 về một lần cắt giảm lãi suất trong năm nay hiện ngày càng bị xem là lỗi thời, khi tỷ lệ thất nghiệp dao động quanh mức 4,3%, cho thấy thị trường lao động có thể chưa cần tới sự hỗ trợ từ việc hạ lãi suất.
Tuy nhiên, lạm phát vẫn tiếp tục tăng nhiệt: báo cáo chính phủ công bố ngày 13/5 cho thấy giá tiêu dùng trong tháng 4 đã tăng với tốc độ nhanh nhất trong ba năm.
Các thị trường tài chính hiện dự báo Fed sẽ không thay đổi mức lãi suất mục tiêu 3,5%-3,75% trong năm nay, thậm chí có thể tăng lãi suất sớm nhất vào tháng 1 năm sau.
Sự chia rẽ đảng phái
Cuộc bỏ phiếu sít sao dành cho ông Warsh tạo ra thách thức đối với một thể chế do Quốc hội giám sát – nơi các lãnh đạo Fed trước đây thường được phê chuẩn bằng biểu quyết miệng hoặc nhận được sự ủng hộ lưỡng đảng rộng rãi.
Cho tới nay, cuộc bỏ phiếu mang tính đảng phái nhất đối với một Chủ tịch Fed là kết quả 56-26 năm 2014 dành cho bà Janet Yellen, khi 11 nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu cùng phe đa số Dân chủ trong một ngày tháng 1 giá rét khiến nhiều chuyến bay bị hủy và nhiều nghị sĩ không thể tham dự.
Ông Trump đã liên tục gây sức ép buộc Fed phải hạ lãi suất, đồng thời tiến hành điều mà ông Powell gọi là “một loạt cuộc tấn công pháp lý” nhằm vào ngân hàng trung ương.
Các động thái đó bao gồm nỗ lực sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook hồi năm ngoái.
Bộ Tư pháp Mỹ dưới thời ông Trump cũng từng mở cuộc điều tra hình sự đối với ông Powell, dù hiện đã tạm dừng nhưng vẫn để ngỏ khả năng khôi phục.
Chính những cuộc tấn công này đã khiến một số nghị sĩ Dân chủ bỏ phiếu chống dù họ cho rằng ông Warsh đủ năng lực cho vị trí này.
“Tôi rất lo ngại liệu ông ấy có thể duy trì sự độc lập hoàn toàn trước áp lực chính trị từ Nhà Trắng hay không,” Thượng nghị sĩ Mark Warner của bang Virginia nói.
“Tôi hy vọng rằng với vai trò chủ tịch, ông ấy sẽ chứng minh những lo ngại đó là không có cơ sở và cho thấy rõ rằng ông sẽ bảo vệ tính độc lập của Fed, bám sát dữ liệu và đặt sự ổn định dài hạn của nền kinh tế Mỹ lên trên ý muốn của tổng thống này hay bất kỳ tổng thống nào khác.”
Quyết định phá vỡ thông lệ và tiếp tục ở lại Fed của ông Powell sau khi kết thúc nhiệm kỳ Chủ tịch – ít nhất cho tới khi cuộc điều tra của Bộ Tư pháp được khép lại hoàn toàn – cũng xuất phát từ lo ngại rằng Fed cần tiếp tục có khả năng thiết lập lãi suất mà không chịu áp lực chính trị.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent – người cùng ông Trump chỉ trích Fed dưới thời Powell – hoan nghênh vai trò lãnh đạo của ông Warsh tại “một thể chế đang cần trách nhiệm giải trình, định hướng chính sách hợp lý và tinh thần mới để dẫn dắt nền kinh tế”.
Ông Trump kỳ vọng ông Warsh sẽ ủng hộ lãi suất thấp hơn, và bản thân ông Warsh trước đây cũng từng thể hiện sự đồng tình với quan điểm của ông Trump.
Tuy nhiên, trong phiên điều trần phê chuẩn tháng trước, ông Warsh nói với các thượng nghị sĩ rằng ông chưa đưa ra bất kỳ cam kết nào về lãi suất, dù cam kết sẽ mang tới những thay đổi lớn, bao gồm tăng cường phối hợp với chính quyền trong các vấn đề ngoài chính sách tiền tệ.
Ông Warsh không xa lạ với những bất đồng trong nội bộ Fed.
Khi còn là thống đốc Fed dưới thời Chủ tịch Ben Bernanke, ông từng bày tỏ quan ngại về chính sách, dù rời hội đồng năm 2011 trước khi từng chính thức bỏ phiếu phản đối.
Trong phiên điều trần phê chuẩn, ông nói với các thượng nghị sĩ rằng ông hoan nghênh “những cuộc tranh luận nội bộ” tại Fed khi các nhà hoạch định chính sách tìm kiếm phản ứng tiền tệ phù hợp trước các điều kiện kinh tế.
Theo Reuters
